{"id":812,"date":"2021-06-16T10:47:10","date_gmt":"2021-06-16T10:47:10","guid":{"rendered":"http:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/?p=812"},"modified":"2021-06-16T10:47:13","modified_gmt":"2021-06-16T10:47:13","slug":"bilgi-ekonomisi-ve-ekonomik-buyume","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/2021\/06\/16\/bilgi-ekonomisi-ve-ekonomik-buyume\/","title":{"rendered":"Bilgi Ekonomisi ve Ekonomik B\u00fcy\u00fcme"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-black-color has-cyan-bluish-gray-background-color has-text-color has-background\"><strong><strong>Meltem ALTINAY<\/strong><\/strong><br><em>Uzman<br><em>Yenilik ve Giri\u015fimcilik Politikalar\u0131 Birimi<\/em><\/em><br><em><em><a href=\"mailto:tuba.ozakcan@izka.org.tr\">meltem.altinay<\/a><a href=\"mailto:meltem.altinay@izka.org.tr\">@izka.org.tr<\/a><\/em><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Bilgi, tarih boyunca toplumlar\u0131n zenginli\u011finin en \u00f6nemli kayna\u011f\u0131 olmu\u015ftur. Daha fazla ve daha nitelikli bilgiye sahip olan ve bilgiyi etkin bir siyasal, ekonomik ve sosyal \u00f6rg\u00fctlenme ile do\u011fru bi\u00e7imde kullanabilen toplumlar di\u011ferlerinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7erek daha y\u00fcksek bir refah seviyesine eri\u015fmi\u015ftir(Murat, \u0130nam, G\u00fczel, 2018).<\/p>\n\n\n\n<p>Bilgi ekonomisi, teknik ve bilimsel ilerlemenin h\u0131zland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ad\u0131mlar\u0131na ve h\u0131zl\u0131 eskime s\u00fcrecine katk\u0131da bulunan bilgi yo\u011fun faaliyetlere dayal\u0131 \u00fcretim ve hizmetler olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r. Bilgi ekonomisinin temel bile\u015feni fiziksel girdiler ve do\u011fal kaynaklardan \u00e7ok zihinsel yeteneklere dayanmas\u0131d\u0131r. Bununla beraber bilginin, Ar-Ge laboratuvar\u0131ndan en son m\u00fc\u015fteri ili\u015fkilerine kadar \u00fcretimin her a\u015famas\u0131na, entegre edilmesi ama\u00e7lanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde ekonomilerin, bilgi, bilginin \u00fcretimi ve bilginin da\u011f\u0131l\u0131m\u0131na dayal\u0131 teknolojiler taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirdi\u011fini ve bilginin ekonomi i\u00e7indeki a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6n plana \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir (Powell ve Snellman, 2004).<\/p>\n\n\n\n<p>Bilgi ekonomisini meydana getiren veya geli\u015ftiren unsurlar\u0131n ba\u015f\u0131nda bilgiyi kullanan veya geli\u015ftiren insan kayna\u011f\u0131 ile bilgi ve ileti\u015fim teknolojileri gelmektedir. Bilgi ve ileti\u015fim teknolojileri, bilginin kullan\u0131lmas\u0131, yay\u0131lmas\u0131 ve depolanmas\u0131 konular\u0131nda sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 avantajlar ile bilgiye ula\u015fma maliyetini d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr (Gelge\u00e7 ve Hat\u0131rl\u0131, 2018).<\/p>\n\n\n\n<p>Bilgiye dayal\u0131 ekonominin b\u00fcy\u00fcme, rekabet g\u00fcc\u00fc, yat\u0131r\u0131mlar\u0131n kompozisyonu ve ekonominin yap\u0131s\u0131 gibi pek \u00e7ok alanda olduk\u00e7a \u00f6nemli yans\u0131malar\u0131 bulunmaktad\u0131r. Bu t\u00fcrden bir ekonomide motor rol\u00fc oynayan bilgi ve ileti\u015fim teknolojilerinin b\u00fcy\u00fcme s\u00fcrecine \u00f6nemli katk\u0131s\u0131 olmaktad\u0131r. Sayg\u0131l\u0131\u2019n\u0131n (2001: 211-212) da ifade etti\u011fi \u00fczere, bu katk\u0131lardan birincisi, bu teknolojilerin sermaye birikimine ve ikincisi ise toplam fakt\u00f6r verimlili\u011fine olan katk\u0131s\u0131d\u0131r. Bilgi ve ileti\u015fim teknolojileri, hem kendi sekt\u00f6rlerinde hem de bu teknolojiyi kullanan di\u011fer sekt\u00f6rlerde \u00f6nemli \u015fekilde yat\u0131r\u0131m art\u0131\u015flar\u0131na, yol a\u00e7maktad\u0131r. Bu durum ise sermaye birikimine ve dolay\u0131s\u0131yla b\u00fcy\u00fcme h\u0131z\u0131na \u00f6nemli katk\u0131da bulunmaktad\u0131r. Benzer \u015fekilde, bili\u015fim ve ileti\u015fim teknolojilerine ba\u011fl\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131kan toplam fakt\u00f6r verimlili\u011fi art\u0131\u015f\u0131, hem bilgi ve ileti\u015fim sekt\u00f6rlerinin kendi i\u00e7erisinde hem de bunu kullanan sekt\u00f6rlerde ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r (Kelleci, 2003).<\/p>\n\n\n\n<p>Bilgi ekonomisi, ekonominin \u00fcretim ve t\u00fcketim yap\u0131s\u0131n\u0131 yeniden yap\u0131land\u0131rmaktad\u0131r. Bilginin \u00fcretimde kullan\u0131lmas\u0131, \u00fcretim art\u0131\u015f\u0131na sebep olarak artan verim etkisi yaratmaktad\u0131r. Yani; azalan verimler yerine, artan verimler yasas\u0131 ge\u00e7erlidir. Bilgi, boldur fakat bilginin kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirecek yetenek k\u0131tt\u0131r. Di\u011fer \u00fcretim fakt\u00f6rleri gibi kullan\u0131ld\u0131k\u00e7a t\u00fcketilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu y\u00fczden bilgi \u00fcretim fakt\u00f6r\u00fc olarak kullan\u0131l\u0131rsa verimlilikte art\u0131\u015f sa\u011flamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr (Gelge\u00e7 ve Hat\u0131rl\u0131, 2018).<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcketimdeki etkisine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman bilgi ekonomisi ve teknolojik geli\u015fmelerin \u00fcr\u00fcnlerin ya\u015fam s\u00fcrelerini k\u0131saltt\u0131\u011f\u0131, yeni s\u00fcr\u00fcmlerin \u00fcretilerek piyasan\u0131n s\u00fcrekli canl\u0131 tutulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve rekabetin giderek artt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Bununla beraber bilgi ekonomisi t\u00fcketicinin farkl\u0131 model davran\u0131\u015flar geli\u015ftirmesine sebep olmaktad\u0131r. T\u00fcketiciler mal ve hizmetleri daha \u00e7abuk, zaman ve mek\u00e2nla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmaks\u0131z\u0131n alabilmekte, t\u00fcketici davran\u0131\u015flar\u0131 dijital ortamlarda daha iyi analiz edilir hale gelmektedir. Ekonomi, t\u00fcketici g\u00fcd\u00fcm\u00fcne girmektedir. Piyasaya giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015f engelleri azalmakta ve bilgi rekabet unsuru haline gelmektedir (Kara, 2005)<\/p>\n\n\n\n<p>Bilgi ekonomisinin en \u00f6nemli bile\u015feni internettir. \u0130nternet sayesinde \u00fcreticiler \u00fcr\u00fcnlerini daha kolay ve h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde sunabilmekte ve t\u00fcketiciler bu \u00fcr\u00fcnler hakk\u0131nda daha kolay ve h\u0131zl\u0131 bilgi alabilmektedir. Buna ek olarak, bilgi ve ileti\u015fim teknolojileri, \u00fcreticilerin \u00fcr\u00fcnlerini yeni pazarlara global olarak tan\u0131tmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayarak \u015firketlerin pazardaki inovasyonlar\u0131 de\u011ferlendirip yeni \u00fcr\u00fcnler \u00fcretmesini sa\u011flamaktad\u0131r. B\u00f6ylece, bilgi ekonomisi, k\u00fcreselle\u015fme yoluyla co\u011frafi s\u0131n\u0131rlar\u0131 kald\u0131rarak ihracat ve ithalat \u00fczerinde etkili olarak do\u011frudan yabanc\u0131 sermaye yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 ve d\u0131\u015f ticaret hacmi art\u0131rmaktad\u0131r (Ercan, 2002).<\/p>\n\n\n\n<p>Bilgi ekonomisinin b\u00fcy\u00fcme \u00fczerine \u00f6nemli etkilerinden biri de be\u015feri sermayenin b\u00fcy\u00fcmedeki rol\u00fcn\u00fcn giderek artmas\u0131d\u0131r. Bilgi ekonomisi; yeni i\u015fler, yeni meslek gruplar\u0131 ve i\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fcn kalitesini etkileyerek istihdam\u0131 art\u0131rmakta ve istihdam\u0131n daha \u00e7ok bilgi ekonomisi sekt\u00f6rlerine kaymas\u0131na sebep olmaktad\u0131r(Gelge\u00e7 ve Hat\u0131rl\u0131, 2018).<\/p>\n\n\n\n<p>Bilgi ekonomisinin 1980\u2019li y\u0131llarda teknolojinin geli\u015fimiyle birlikte yer almas\u0131, yeni b\u00fcy\u00fcme modellerinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olmu\u015ftur. Yeni b\u00fcy\u00fcme modellerinde b\u00fcy\u00fcmenin itici g\u00fcc\u00fc teknolojik bilgidir ve yaratt\u0131\u011f\u0131 pozitif d\u0131\u015fsall\u0131kla ekonomide b\u00fcy\u00fcmenin belirleyicisidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Literat\u00fcr taramalar\u0131nda bilgi ekonomisi ve ekonomik b\u00fcy\u00fcme aras\u0131ndaki ili\u015fki \u00fczerinde yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda, bilgi ekonomisinin bilgi ileti\u015fim teknolojilerinin \u00fcretiminin oldu\u011fu \u00fclkelerde ekonomik b\u00fcy\u00fcmeye etkisinin pozitif y\u00f6nde oldu\u011funu g\u00f6stermektedir(Gelge\u00e7 ve Hat\u0131rl\u0131, 2018).<\/p>\n\n\n\n<p>Bilgi ekonomisinin b\u00fcy\u00fcme \u00fczerindeki etkileri 3 \u015fekilde toplanabilir (Gelge\u00e7 ve Hat\u0131rl\u0131, 2018).<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Yeni mal ve hizmetler \u00fcretimini art\u0131rarak yeni i\u015f olanaklar\u0131 ve yeni meslek gruplar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmas\u0131,<\/li><li>Elektronik ticaretin verimlili\u011fi art\u0131rmas\u0131 ve teknolojinin di\u011fer deyi\u015fle bilginin en \u00f6nemli \u00fcretim fakt\u00f6r\u00fc haline gelmesi,<\/li><li>\u0130nternet, k\u00fcreselle\u015fme, yeni organizasyon ve yeni pazarlama y\u00f6ntemleri ve teknikleriyle ekonomik verimlili\u011fi art\u0131rmas\u0131,<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Genel De\u011ferlendirme<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Teknolojik geli\u015fmeye ve y\u00fcksek d\u00fczeyde beceriye sahip i\u015fg\u00fcc\u00fcne, s\u00fcrekli bir \u00f6\u011frenme s\u00fcrecine vurgu yapan bilgiye dayal\u0131 ekonomiye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirmekte olan firma ve ulusal ekonomiler, bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirmede gecikenlere kar\u015f\u0131 \u00f6nemli bir rekabet g\u00fcc\u00fc avantaj\u0131na sahip olmaktad\u0131rlar. Bilgi ve ileti\u015fim teknolojilerindeki geli\u015fmeler maliyetlerde d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ve verimlilikte art\u0131\u015fa neden oldu\u011fu i\u00e7in bu alandaki yat\u0131r\u0131mlar\u0131n \u00fclkelerin ekonomik b\u00fcy\u00fcmelerine katk\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r (Kelleci, 2003).<\/p>\n\n\n\n<p>Bilimsel ve teknik bilginin \u00fcretimini ve yay\u0131lmas\u0131n\u0131 te\u015fvik etmek, bu nedenle artan rekabet ve k\u00fcreselle\u015fme ve daha bilgiye dayal\u0131 bir ekonomiye ge\u00e7i\u015f ba\u011flam\u0131nda ulusal ekonomilerin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir b\u00fcy\u00fcmesini sa\u011flamak i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli hale gelmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fcresel rekabetin artmas\u0131, geli\u015fmi\u015f ekonomilerin rekabet\u00e7i kalabilmek i\u00e7in de\u011fer zincirini y\u00fckseltmesini gerektirir ve bilgiye yat\u0131r\u0131m, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ekonomik b\u00fcy\u00fcme, istihdam yaratma ve iyile\u015ftirilmi\u015f ya\u015fam standartlar\u0131 i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli bir fakt\u00f6rd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Bilgi ekonomisine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm sadece \u00f6zel sekt\u00f6r eli ile olamayacak, kamunun bu konuda y\u00f6nlendirme ve te\u015fviklerini gerektiren bir s\u00fcre\u00e7tir. D\u00fcnyadaki ekonomilerin giderek daha fazla bilgi yo\u011fun hale gelmesinde kamu sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn de rol\u00fc olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Bilgi ekonomisinin b\u00fcy\u00fcme, verimlilik ve rekabet g\u00fcc\u00fc gibi getirileri kendili\u011finden ortaya \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in aktif kamu m\u00fcdahalesine gereksinim duyulmaktad\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede ba\u015fta bili\u015fim teknolojileri olmak \u00fczere, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir altyap\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 \u00f6nem kazanmaktad\u0131r. (Ekizcelero\u011flu,2011)<\/p>\n\n\n\n<p>Bu do\u011frultuda bilgi ekonomisine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcrecinde kamu, \u00f6zel sekt\u00f6r ve \u00fcniversite i\u015fbirli\u011fi b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131makta ve her birine ayr\u0131 \u00f6nemli roller d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kaynak\u00e7a<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Ekizcelero\u011flu, C., (2011), \u201c<a href=\"https:\/\/mpra.ub.uni-muenchen.de\/37543\/\">T\u00fcrkiye\u2019de Bilgi Ekonomisi ve Bilgi Yo\u011fun Mallar\u0131n D\u0131\u015f Ticareti<\/a>\u201d, Marmara \u00dcniversitesi \u0130.\u0130.B.F. Dergisi, C.30,S.1. <\/li><li>Ercan, Y. N., (2000), \u201c\u0130\u00e7sel B\u00fcy\u00fcme Teorisi: Genel Bir Bak\u0131\u015f, Planlama Dergisi, \u00d6zel Say\u0131, DPT\u2019nin Kurulu\u015funun 42. Y\u0131l\u0131.\u201d<\/li><li>Murat, D , \u0130nam, B , G\u00fczel, S . (2018). <a href=\"https:\/\/dergipark.org.tr\/tr\/pub\/comuybd\/issue\/36994\/411807\">Relationship Between Knowledge Economy Performance Indicators And Selected Macroeconomic Variables: an Application for OECD Countries<\/a> . Y\u00f6netim Bilimleri Dergisi , 15 (30) <\/li><li>Gelge\u00e7, G. Ve Hat\u0131rl\u0131, S.A, (2018), \u201c<a href=\"https:\/\/iibfdergi.sdu.edu.tr\/assets\/uploads\/sites\/352\/files\/yil-2018-cilt-23-sayi-1-yazi07-06032018.pdf\">Bilgi Ekonomisi ve B\u00fcy\u00fcme Aras\u0131ndaki \u0130li\u015fki: T\u00fcrkiye \u00d6rne\u011fi<\/a>\u201d, S\u00fcleyman Demirel \u00dcniversitesi \u0130ktisadi ve \u0130dari Bilimler Fak\u00fcltesi Dergisi, C.23, S.1. <\/li><li>Kara, 0., (2005), \u201c<a href=\"https:\/\/silo.tips\/download\/blg-ekonoms-nn-olasi-mkro-ekonomk-etklernn-teork-analz\">Bilgi Ekonomisi\u2019nin Olas\u0131 Mikro Ekonomik Etkilerinin Teorik Analizi<\/a>\u201d, Dokuz Eyl\u00fcl \u00dcniversitesi \u0130ktisadi ve \u0130dari Bilimler Fak\u00fcltesi, <\/li><li>Kelleci, M.A., (2003), \u201cBilgi Ekonomisi, \u0130\u015fg\u00fcc\u00fc Piyasas\u0131n\u0131n Temel Akt\u00f6rleri ve E\u015fitsizlik: E\u011filimler, Roller, F\u0131rsatlar ve Riskler\u201d, Ekonomik Modeller ve Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Dairesi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, Yay\u0131n No. DPT.2674<\/li><li>Powell, W. ve Snellman, K. (2004), \u201c<a href=\"https:\/\/www.researchgate.net\/publication\/234838566_The_Knowledge_Economy\">The Knowledge Economy<\/a>\u201d, School of Education and Department of Sociology, Stanford University, Stanford, <\/li><li>Sayg\u0131l\u0131, \u015e., (2003), \u201cBilgi Ekonomisine Ge\u00e7i\u015f S\u00fcrecinde T\u00fcrkiye Ekonomisinin D\u00fcnyadaki Konumu\u201d, Ekonomik Modeller ve Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Dairesi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, Yay\u0131n No. DPT: 2675, <\/li><\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bilginin \u00fcretimin temel girdisi oldu\u011fu bilgi ekonomisi ile \u00fclkelerde bilgi ve bilginin \u00fcretiminin ve da\u011f\u0131l\u0131m\u0131na dayal\u0131 teknolojilerin ekonomiyi y\u00f6nlendirdi\u011fi, ekonomide bilgi \u00fcretiminin ve da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131n t\u00fcm ekonomi i\u00e7indeki a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6n plana \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":813,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[248,250,249,19],"class_list":["post-812","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-surdurulebilir-kalkinma","tag-bilgi-ekonomisi","tag-bilgi-ve-iletisim-teknolojileri","tag-ekonomik-buyume","tag-surdurulebilir-kalkinma"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/812","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=812"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/812\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":814,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/812\/revisions\/814"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/813"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=812"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=812"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=812"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}