{"id":743,"date":"2021-06-14T07:56:35","date_gmt":"2021-06-14T07:56:35","guid":{"rendered":"http:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/?p=743"},"modified":"2021-06-14T07:56:38","modified_gmt":"2021-06-14T07:56:38","slug":"mavi-buyume-yaklasimi-baglaminda-kiyi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/2021\/06\/14\/mavi-buyume-yaklasimi-baglaminda-kiyi\/","title":{"rendered":"Mavi B\u00fcy\u00fcme Yakla\u015f\u0131m\u0131 Ba\u011flam\u0131nda \u201cK\u0131y\u0131\u201d"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-black-color has-cyan-bluish-gray-background-color has-text-color has-background\"><strong><strong>Ekrem AYALP<\/strong><\/strong><br><em>Uzman<br><em>Mavi B\u00fcy\u00fcme Politikalar\u0131 Birimi<\/em><\/em><br><em><em><a href=\"mailto:tuba.ozakcan@izka.org.tr\">ekrem.ayalp<\/a><a href=\"mailto:ekrem.ayalp@izka.org.tr\">@izka.org.tr<\/a><\/em><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Deniz ile karan\u0131n birbirine de\u011fme noktas\u0131n\u0131, dolay\u0131s\u0131yla do\u011fal olaylar (al\u00fcvyal dolgu, tektonik olaylar gel-git, vb.) yahut insan m\u00fcdahalesi ile de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6steren bir \u00e7izgiyi ifade eden k\u0131y\u0131y\u0131, deniz ve karan\u0131n birbiriyle etkile\u015fimi ile s\u00fcrekli yeniden belirlenen bir arakesit ve iki taraf aras\u0131nda ge\u00e7i\u015fin oldu\u011fu alanlar olarak ifade etmek de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr (Tekeli, 2008). Tarih boyunca insan yerle\u015fimlerinin yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131, uygarl\u0131klar\u0131n geli\u015fti\u011fi, \u00f6zel nitelikli habitatlar\u0131n olu\u015ftu\u011fu ve biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fin \u00e7ok y\u00fcksek oldu\u011fu, \u00fclkeleraras\u0131 ekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel temas alanlar\u0131 olan k\u0131y\u0131lar, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de artan bi\u00e7imde kentsel kullan\u0131mlar, sanayiler, enerji terminalleri, tersaneler, ikinci konut, turizm, rekreasyon, deniz ticareti ve ula\u015f\u0131m\u0131, bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k gibi \u00fcretime ve t\u00fcketime y\u00f6nelik \u00e7ok farkl\u0131 faaliyetin yer se\u00e7mek i\u00e7in yar\u0131\u015fmakta oldu\u011fu b\u00f6lgelerdir. Do\u011fas\u0131 itibariyle mutlak bir tan\u0131m\u0131 olmayan k\u0131y\u0131 alanlar\u0131n\u0131n, denizel ve karasal uzan\u0131m\u0131n\u0131n, yani en kesitlerinin mavi b\u00fcy\u00fcme yakla\u015f\u0131m\u0131 kapsam\u0131nda ele al\u0131nan faaliyetlerin bir\u00e7o\u011funun yer se\u00e7im noktalar\u0131na ev sahipli\u011fi yapmakta oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. K\u0131y\u0131 b\u00f6lgelerindeki n\u00fcfusun refah\u0131 ve iktisadi faaliyetlerin s\u00fcreklili\u011fi bu alanlar\u0131n \u00e7evresel durumuna yak\u0131ndan ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in, k\u0131y\u0131 b\u00f6lgelerinin korunmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak, ekosistem hizmetlerini korurken yat\u0131r\u0131mc\u0131lar i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirli\u011fi art\u0131rmak, y\u00f6netimler i\u00e7in idari y\u00fck\u00fc azaltmak ve verimlili\u011fi art\u0131rmak i\u00e7in b\u00fct\u00fcnle\u015fik k\u0131y\u0131 y\u00f6netimi gibi b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc ve uzun vadeli y\u00f6netim ara\u00e7lar\u0131ndan yararlanmak \u00f6nem arz etmektedir. Avrupa Birli\u011fi\u2019nin k\u0131y\u0131 alanlar\u0131 politikas\u0131n\u0131n temelini olu\u015fturan yakla\u015f\u0131m uyar\u0131nca sekt\u00f6rel bir yakla\u015f\u0131m, birbirini baltalama riski ta\u015f\u0131yan birbirinden kopuk kararlara, kaynaklar\u0131n verimsiz kullan\u0131m\u0131na ve daha s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir k\u0131y\u0131 geli\u015fimi i\u00e7in ka\u00e7\u0131r\u0131lan f\u0131rsatlara yol a\u00e7maktad\u0131r (<a href=\"https:\/\/ec.europa.eu\/environment\/iczm\/prop_iczm.htm\">EC, 2013<\/a>).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130zmir\u2019in, T\u00dc\u0130K verilerine g\u00f6re 629 km.\u2019lik, 1\/25.000 \u00f6l\u00e7ekli haritalar \u00fczerinden k\u0131y\u0131 \u00e7izgisi esas al\u0131narak yap\u0131lan \u00f6l\u00e7\u00fcmlerde 867 km.\u2019lik, \u00c7evre ve \u015eehircilik \u0130l M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019nce 1\/1000 ve 1\/5000 gibi daha b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli haritalarda yap\u0131lan k\u0131y\u0131 kenar tespitlerine g\u00f6re ise 924,5 km.\u2019lik uzunlu\u011fa sahip k\u0131y\u0131lar\u0131 (DAMPO Ltd., 2012), kara ve deniz taraf\u0131n\u0131n her ikisi de g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, n\u00fcfusun ve faaliyetlerin giderek yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131, kullan\u0131\u015flar\u0131n \u00e7e\u015fitlendi\u011fi ve dolay\u0131s\u0131yla bu kullan\u0131\u015flar aras\u0131ndaki yar\u0131\u015fma ve \u00e7eli\u015fkilerin artt\u0131\u011f\u0131 yerlerdir. Tekeli\u2019nin (2008) tarifinde oldu\u011fu gibi k\u0131y\u0131lar\u0131 bir ya\u015fam ortam\u0131, kaynak niteli\u011fi olan yer, bir ula\u015f\u0131m ortam\u0131 (kara deniz aras\u0131ndaki bir kap\u0131 ya da ge\u00e7i\u015f yeri) olarak farkl\u0131 boyutlar\u0131 ile ele almak gerekir. Kullan\u0131m ve denetim haklar\u0131 ile y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin d\u00fczenlenmesine y\u00f6nelik yasal \u00e7er\u00e7eve de k\u0131y\u0131lar\u0131n tan\u0131mlanmas\u0131nda belirleyici olan bir ba\u015fka boyut olmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u0131y\u0131 denildi\u011finde ak\u0131llara genellikle turizm ve rekreatif etkinliklerin gelmesi bo\u015funa de\u011fildir, ancak tabi eksiktir. Tarihsel s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde insan yerle\u015fimlerinin \u00f6zellikle deniz yolu ile ger\u00e7ekle\u015ftirilen ticaret imk\u00e2nlar\u0131ndan ve denizlerin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 canl\u0131lar ortam\u0131ndan besin sa\u011flama amac\u0131yla k\u0131y\u0131larda yer se\u00e7mesinin bir di\u011fer \u00f6nemli sebebi de k\u0131y\u0131 alanlar\u0131n\u0131n \u00f6zel iklimsel ko\u015fullar sa\u011fl\u0131yor olmas\u0131d\u0131r. Denizlerin karasal alanlara nazaran daha ge\u00e7 \u0131s\u0131n\u0131p so\u011fumas\u0131, buralara \u0131l\u0131man iklim karakteri kazand\u0131rmakta, g\u00fcn i\u00e7erisinde bu \u0131s\u0131 farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 meltem r\u00fczg\u00e2rlar\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131na yol a\u00e7makta ve bu r\u00fczg\u00e2rlar \u00f6zellikle Akdeniz iklim ku\u015fa\u011f\u0131ndaki k\u0131y\u0131 yerle\u015fimleri i\u00e7in \u00f6nemli bir konfor sa\u011flamaktad\u0131r. Di\u011fer taraftan akarsular\u0131n deniz ile bulu\u015ftu\u011fu k\u0131y\u0131sal yerler, zengin al\u00fcvyon topraklar\u0131 ile tar\u0131msal \u00fcretim i\u00e7in \u00e7ok elveri\u015fli imk\u00e2nlara sahip olmaktad\u0131r. Geni\u015f bir ufuk \u00e7izgisinin, karan\u0131n deniz ile en ve boy kesitteki \u00e7ok farkl\u0131 bulu\u015fmalar\u0131n\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6rsel zenginliklerin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 psikolojik rahatl\u0131\u011f\u0131 da mutlaka eklemek gerekir. Medeniyetlerin bu avantajlardan yararlanmaya d\u00f6n\u00fck se\u00e7meleri, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de ge\u00e7erlili\u011fini korumakla birlikte, eme\u011fin iktisadi \u00f6rg\u00fctlenmesinin ald\u0131\u011f\u0131 bi\u00e7im ve ula\u015f\u0131m teknolojilerindeki ilerlemeler dolay\u0131s\u0131yla tatil zamanlar\u0131n\u0131n kurumsalla\u015fmas\u0131 turizm ve rekreasyon faaliyetlerinin geli\u015fmesini sa\u011flam\u0131\u015f, bu faaliyetlerin \u00f6zellikle yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 yerler de yukar\u0131da bahsetti\u011fimiz avantajlardan dolay\u0131, sahillerin, kumsallar\u0131n, koylar\u0131n ve kimi elveri\u015fli kayal\u0131k alanlar\u0131n oldu\u011fu k\u0131y\u0131lar olmu\u015ftur. Dolay\u0131s\u0131yla, belirli t\u00fcrde jeomorfolojik niteliklere sahip k\u0131y\u0131 alanlar\u0131 turistik faaliyetler i\u00e7in elveri\u015fli olmaktad\u0131r. Tabi k\u0131y\u0131lar yaln\u0131zca koy ve sahiller benzeri olu\u015fumlardan ibaret de\u011fildir. Yer kabu\u011funun \u00e7ukur alanlar\u0131 ve y\u00fckselti k\u0131s\u0131mlar\u0131, burunlar, bo\u011fazlar, k\u00f6rfezler, s\u0131\u011fl\u0131klar, falezler, deltalar, lag\u00fcnler ve benzeri \u00e7ok \u00e7e\u015fitli ve zengin kara-deniz bulu\u015fma noktalar\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r (Tekeli, 2008). Di\u011fer taraftan, k\u0131y\u0131 \u00e7izgisinin her iki yakas\u0131nda, kara taraf\u0131n\u0131n topo\u011frafik ve zemin \u00f6zellikleri ve deniz taraf\u0131n\u0131n da yine su alt\u0131 topo\u011frafyas\u0131, tuzluluk oran\u0131, su \u0131s\u0131s\u0131, denizin o k\u0131sm\u0131ndaki ak\u0131nt\u0131 rejimi, r\u00fczg\u00e2rlanma bi\u00e7imi gibi denizel alan ekolojisinin farkl\u0131la\u015fan nitelikleri, karada ve denizde y\u00fcr\u00fct\u00fclecek faaliyetler i\u00e7in en uygun yerleri, bu faaliyetlerin niteli\u011fini ve menzilini belirleyecektir. Bu da, kara-deniz etkile\u015fim alan\u0131n\u0131, yani bir di\u011fer ifade ile k\u0131y\u0131 alan\u0131n\u0131n iki y\u00f6ndeki toplam en kesitinin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6stermekte olacakt\u0131r. Bu anlamda k\u0131y\u0131n\u0131n ne tip nitelikleri oldu\u011fu, kara-deniz arakesitindeki rant alan\u0131n\u0131 da belirlemektedir denilebilir. K\u0131y\u0131 jeomorfolojisi, farkl\u0131 k\u0131y\u0131 tiplerinde farkl\u0131 kullan\u0131mlar\u0131n yap\u0131labilmesini olanakl\u0131 k\u0131larak rant\u0131n buralarda farkl\u0131la\u015fmas\u0131 ile sonu\u00e7lan\u0131r. K\u0131y\u0131 \u00e7izgisinin kara y\u00f6n\u00fcnde, uzakl\u0131k artt\u0131k\u00e7a k\u0131y\u0131n\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 olanaklardan yararlanma azalacak ve rant d\u00fc\u015fecektir. K\u0131y\u0131ya eri\u015filebilirlik de yine farkl\u0131 k\u0131y\u0131sal alanlar\u0131n farkl\u0131 rant y\u00fczeylerine sahip olmalar\u0131na yol a\u00e7acakt\u0131r (Tekeli, 2009). Bu farkl\u0131l\u0131klar, mavi b\u00fcy\u00fcme sekt\u00f6r ve faaliyetlerinin yer se\u00e7imleri bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli bir yat\u0131r\u0131m karar\u0131 de\u011fi\u015fkenidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir arakesit olarak k\u0131y\u0131lar\u0131n \u00fclkemiz mevzuat\u0131ndaki tan\u0131m\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, 3621 say\u0131l\u0131 K\u0131y\u0131 Kanunu ile belirlenen k\u0131y\u0131 alanlar\u0131na y\u00f6nelik tan\u0131mlamalar onu, k\u0131y\u0131 kenar \u00e7izgisi, sahil \u015feridi benzeri mesafe \u00f6l\u00e7\u00fctleri ile belirlenmi\u015f s\u0131n\u0131r tarifleriyle, 10 metre ile 100 metre aras\u0131nda de\u011fi\u015fen bir \u015feride s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. K\u0131y\u0131 alan\u0131 kavram\u0131n\u0131n kesin bir tan\u0131m\u0131 olmamakla birlikte, yap\u0131lm\u0131\u015f B\u00fct\u00fcnle\u015fik K\u0131y\u0131 Alanlar\u0131 Planlar\u0131nda denizin etkiledi\u011fi kara taraf\u0131 ile karan\u0131n etkiledi\u011fi deniz taraf\u0131 aras\u0131nda kalan b\u00f6lge olarak uygulamaya yans\u0131d\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Birle\u015fmi\u015f Milletler ve Avrupa Birli\u011fi k\u0131y\u0131 mevzuat\u0131 ve uygulamalar\u0131na paralel olarak kara taraf\u0131nda yakla\u015f\u0131k 10 kilometre, deniz taraf\u0131nda ise yakla\u015f\u0131k 3 deniz mili olacak bi\u00e7imde bir geni\u015fleme s\u00f6z konusudur (S\u00f6ylemez, vd., 2018).<\/p>\n\n\n\n<p>K\u0131y\u0131 alanlar\u0131n\u0131n mavi ekonomi ile do\u011frudan ili\u015fkisini, k\u0131y\u0131n\u0131n ne oldu\u011funu ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn hangi k\u0131s\u0131mlar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k gelebildi\u011fini, \u015fu ana kadar yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z tespitler ile g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f olduk. K\u0131y\u0131lar\u0131n insanlar i\u00e7in bir kaynak niteli\u011fi ta\u015f\u0131mas\u0131, onu kullanmak i\u00e7in g\u00fcndeme gelebilecek bir\u00e7ok f\u0131rsat\u0131n ve farkl\u0131 kullan\u0131m istekleri bak\u0131m\u0131ndan da hem bir rekabet hem de bu kullan\u0131mlar\u0131n yan yanal\u0131k yahut i\u00e7 i\u00e7elik halinde olmalar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc birbirleri ile kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkile\u015fim halinde olmalar\u0131n\u0131n gerektirdi\u011fi bir d\u00fczenlemeye ihtiya\u00e7 duymalar\u0131n\u0131n temel nedenini olu\u015fturmaktad\u0131r. K\u0131y\u0131n\u0131n kaynak olma niteli\u011fi kullan\u0131m\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Teknolojik de\u011fi\u015fimler yahut yeni ihtiya\u00e7larla de\u011fi\u015fen talepler ile kullan\u0131m bi\u00e7iminin de\u011fi\u015fmesi yahut tamamen ortadan kalkmas\u0131, onun kaynak olma niteli\u011fini ortadan kald\u0131rabilir ya da onu farkl\u0131 t\u00fcrde bir kaynak haline getirebilir (Tekeli, 2009). Mavi ekonominin geli\u015ftirilmesi ba\u011flam\u0131nda oldu\u011fu kadar, insanlar\u0131n ya\u015fam kalitesinin geli\u015ftirilmesi bak\u0131m\u0131ndan da k\u0131y\u0131lar ile ili\u015fkinin g\u00fc\u00e7lendirilmesi ve koruma-kullanma dengesini g\u00f6zeterek ondan olabildi\u011fince \u00e7ok istifade edilmesi istenmektedir. Deniz ve kara y\u00f6n\u00fcnde, her ikisine de uzanan bir arakesit niteli\u011findeki k\u0131y\u0131lardan faydalanmada bir taraftan rekabetin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131, di\u011fer taraftansa onun yeterince yararlan\u0131lmayan k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesine y\u00f6nelik motivasyonlar; hem belirli kullan\u0131mlar i\u00e7in sundu\u011fu en uygun lokasyonlar bak\u0131m\u0131ndan bir k\u0131t kaynak niteli\u011fi ta\u015f\u0131mas\u0131, hem kendisinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen faaliyetlerin birbirleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan negatif d\u0131\u015fsall\u0131klar yaratabiliyor olmas\u0131, hem de k\u00f6t\u00fc kullan\u0131m dolay\u0131s\u0131yla ekolojik de\u011ferlerin tahribine konu olabilmesi ile ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla k\u0131y\u0131lar, \u00e7at\u0131\u015fan \u00e7\u0131karlar\u0131n oyun alan\u0131 oldu\u011fu kadar, ayn\u0131 zamanda m\u00fc\u015fterek faydaya konu \u00f6zel nitelikli co\u011frafyalard\u0131r. Karasal alanlar \u00f6zel m\u00fclkiyete konu olabiliyor iken denizlerde bireysel m\u00fclkiyet haklar\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir. Denizler, uluslararas\u0131 hukuk d\u00fczenlemeleriyle kara sular\u0131, k\u0131ta sahanl\u0131\u011f\u0131, uluslararas\u0131 denizler bi\u00e7iminde farkl\u0131 egemenlik alanlar\u0131na ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Denizlerin ortak m\u00fclkiyet olmas\u0131, kara-deniz ge\u00e7i\u015f alan\u0131 olan k\u0131y\u0131lar\u0131n da prensip olarak ortak m\u00fclkiyete konu olmas\u0131n\u0131 gerektirmektedir, aksi takdirde bir m\u00fc\u015fterek olarak denizlere eri\u015fim m\u00fcmk\u00fcn olamayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>2014 y\u0131l\u0131nda Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Konseyi taraf\u0131ndan kabul edilen Deniz Saha Planlamas\u0131 Direktifi ile (Maritime Spatial Planning Directive), denizel alanlarda y\u00fcr\u00fct\u00fclecek etkinlikler ba\u011flam\u0131nda \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 azaltmak ve farkl\u0131 faaliyetler aras\u0131nda sinerjiler yaratmak; \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik, \u015feffafl\u0131k ve yasal dayanaklar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yat\u0131r\u0131mlar\u0131 te\u015fvik etmek; \u00fcye \u00fclkeler aras\u0131nda yenilenebilir enerjinin geli\u015ftirilmesi, nakliye hatlar\u0131n\u0131n d\u00fczenlenmesi, boru hatlar\u0131, denizalt\u0131 kablolar\u0131 ve benzeri yat\u0131r\u0131mlar i\u00e7in s\u0131n\u0131r \u00f6tesi i\u015fbirli\u011finin artt\u0131r\u0131lmas\u0131; korunacak alanlar\u0131 tespit edip, ekosistemler \u00fczerindeki etkilerin hesaplanmas\u0131yla alan\u0131n birden \u00e7ok kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in f\u0131rsatlar\u0131n belirlenmesi gibi hedefler belirlemi\u015ftir (<a href=\"https:\/\/ec.europa.eu\/oceans-and-fisheries\/ocean\/blue-economy\/maritime-spatial-planning_nl\">EC, 2014<\/a>). Direktif uyar\u0131nca, Deniz Saha Planlamas\u0131 (Maritime Spatial Planning &#8211; MSP) ve B\u00fct\u00fcnle\u015fik K\u0131y\u0131 Alanlar\u0131 Y\u00f6netimi (Integrated Coastal Zone Management &#8211; ICZM) e\u015fg\u00fcd\u00fcml\u00fc politika, y\u00f6netim yap\u0131s\u0131 ve b\u00fct\u00fcnc\u00fcl planlama i\u00e7in etkili \u015fekilde uygulanmal\u0131 ve birbiri ile entegre edilmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>Denizel alanlarda rekabet i\u00e7erisinde olan deniz ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131, petrol ve gaz hatlar\u0131, a\u00e7\u0131k deniz yenilenebilir enerji \u00fcretimi, a\u00e7\u0131k deniz su \u00fcr\u00fcnleri yeti\u015ftiricili\u011fi, petrol ve gaz madencili\u011fi, bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k, kum ve \u00e7ak\u0131l madencili\u011fi, turizm ve rekreasyon, at\u0131k y\u00f6netimi gibi konular\u0131n, denizel alanlar\u0131n korunmas\u0131 ve askeri savunma konular\u0131n\u0131n da dikkate al\u0131narak; karasal alanlar ile b\u00fct\u00fcnle\u015fik, politikaya dayal\u0131, s\u0131n\u0131r \u00f6tesi ve pratik yakla\u015f\u0131m ile denizel \u00e7evrenin ekosistem temelli d\u00fczenlenmesi, y\u00f6netimi ve korunmas\u0131 gerekti\u011fi a\u015fikard\u0131r<\/em>\u201d (S\u00f6ylemez, vd., 2018).<\/p>\n\n\n\n<p>Denizel alanlar\u0131n mek\u00e2nsal planlamas\u0131, mevcut geli\u015fmeleri analiz edip haritaland\u0131rarak, geli\u015fme e\u011filimlerini ve teknolojik yenilikleri de\u011ferlendirip, olas\u0131 ve\/veya arzulanan gelece\u011fe y\u00f6nelik kestirimler yapmakta, olu\u015fturulan senaryolar do\u011frultusunda stratejik planlama yakla\u015f\u0131m\u0131 ile s\u00fcre\u00e7 y\u00f6netimini ger\u00e7ekle\u015ftirmeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r. Alan y\u00f6netimi modeli niteli\u011fine sahip olabilecek \u015fekilde, Deniz Saha Planlamas\u0131 (MSP) ve B\u00fct\u00fcnle\u015fik K\u0131y\u0131 Alanlar\u0131 Y\u00f6netimi\u2019nin (ICZM) entegre edilerek uygulanmas\u0131, mavi ekonomi faaliyetlerinin etkili ve e\u015fg\u00fcd\u00fcml\u00fc planlanmas\u0131 ve y\u00f6netimi i\u00e7in hem ulusal hem de yerel \u00f6l\u00e7ekte \u00f6nemsenmesi gereken bir g\u00fcndem olu\u015fturmaktad\u0131r. Yerel \u00f6l\u00e7ekte deniz ve kara taraf\u0131ndaki k\u0131y\u0131 arakesitinin tespitine ili\u015fkin bir temrin dahi, mavi ekonomi co\u011frafyas\u0131na ili\u015fkin \u00f6nemli bir kapsam ve ba\u011flam ortaya koyacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kaynaklar:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>DAMPO Ltd. (2012), \u0130zmir \u0130li B\u00fct\u00fcnle\u015fik K\u0131y\u0131 Alanlar\u0131 Strateji Plan\u0131, \u00c7evre ve \u015eehircilik Bakanl\u0131\u011f\u0131 Mek\u00e2nsal Planlama Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc yay\u0131mlanmam\u0131\u015f plan dok\u00fcman\u0131.<\/li><li>Tekeli, \u0130. (2008), <em>K\u0131y\u0131 Yerle\u015fmelerinin Kara ve Deniz Ara Kesitinde Bulunmas\u0131ndan Kaynaklanan \u00d6zellikleri ve S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik Ko\u015fullar\u0131<\/em>, Bat\u0131 Akdeniz Mimarl\u0131k, 39, sf. 54-59.<\/li><li>Tekeli, \u0130. (2009), <em>K\u0131y\u0131 Planlamas\u0131n\u0131n De\u011fi\u015fik Boyutlar\u0131<\/em>, K\u00fclt\u00fcr Politikalar\u0131 ve \u0130nsan Haklar\u0131 Ba\u011flam\u0131nda Do\u011fal ve Tarihi \u00c7evreyi Korumak, Tarih Vakf\u0131 Yurt Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul, sf. 257-275.<\/li><li>Ramieri E., Bocci M., Markovic M. (2019), <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1007\/978-3-319-98696-8_12\">Linking Integrated Coastal Zone Management to Maritime Spatial Planning: The Mediterranean Experience<\/a>, \u0130\u00e7inde; Zaucha J., Gee K. (ed) <em>Maritime Spatial Planning<\/em>. Palgrave Macmillan, Cham. <\/li><li>S\u00f6ylemez, E., \u00c7ak\u0131r, \u00d6., G\u00f6kalp, T., Nal, S. (2018). <em>T\u00fcrkiye\u2019de B\u00fct\u00fcnle\u015fik K\u0131y\u0131 Alanlar\u0131 Y\u00f6netimi ve Planlamas\u0131 Yakla\u015f\u0131m\u0131nda Ya\u015fanan De\u011fi\u015fim S\u00fcreci ve Sonu\u00e7lar\u0131 A\u00e7\u0131s\u0131ndan Bir De\u011ferlendirme<\/em>, 9. K\u0131y\u0131 M\u00fchendisli\u011fi Sempozyumu Bildiriler Kitab\u0131 i\u00e7inde, sf. 388-399, Adana.<\/li><\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tarih boyunca insan yerle\u015fimlerinin yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131, uygarl\u0131klar\u0131n geli\u015fti\u011fi, \u00f6zel nitelikli habitatlar\u0131n olu\u015ftu\u011fu, ekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel temas alanlar\u0131 olan k\u0131y\u0131lar, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de artan bi\u00e7imde kentsel kullan\u0131mlar, enerji terminalleri, tersaneler, turizm, deniz ticareti, bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k gibi \u00fcretime ve t\u00fcketime y\u00f6nelik farkl\u0131 faaliyetlerin yer se\u00e7mek i\u00e7in yar\u0131\u015fmakta oldu\u011fu b\u00f6lgelerdir.<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":744,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[232,14],"class_list":["post-743","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mavi-buyume","tag-deniz-saha-planlamasi","tag-mavi-buyume"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/743","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=743"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/743\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":745,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/743\/revisions\/745"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/744"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=743"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=743"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=743"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}