{"id":735,"date":"2021-04-12T13:44:30","date_gmt":"2021-04-12T13:44:30","guid":{"rendered":"http:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/?p=735"},"modified":"2021-04-12T13:44:32","modified_gmt":"2021-04-12T13:44:32","slug":"gastronomi-turizmi-ve-izmir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/2021\/04\/12\/gastronomi-turizmi-ve-izmir\/","title":{"rendered":"Gastronomi Turizmi ve \u0130zmir"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-black-color has-cyan-bluish-gray-background-color has-text-color has-background\"><strong><strong>G\u00f6k\u00e7e AYDO\u011eDU<\/strong><\/strong><br><em>Uzman<br><em>Mavi B\u00fcy\u00fcme Politikalar\u0131 Birimi<\/em><\/em><br><em><em><a href=\"mailto:tuba.ozakcan@izka.org.tr\">gokce.kalyoncu<\/a><a href=\"mailto:gokce.kalyoncu@izka.org.tr\">@izka.org.tr<\/a><\/em><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Yemek k\u00fclt\u00fcrlerinin turistler taraf\u0131ndan deneyimlenmesinin kazand\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemle birlikte gastronomi turizmi son y\u0131llarda en \u00e7ok ilgi \u00e7eken alternatif turizm t\u00fcrlerinden biri haline gelmi\u015ftir. D\u00fcnya Turizm \u00d6rg\u00fct\u00fc&#8217;ne (UNWTO, 2019) g\u00f6re, bir turistin harcamalar\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7te birinden fazlas\u0131n\u0131 g\u0131da harcamalar\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu alanda yap\u0131lan pazar ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 gastronomi turistlerinde art\u0131\u015f oldu\u011funu ve ayr\u0131ca bu turist t\u00fcr\u00fcn\u00fcn ortalaman\u0131n \u00fczerinde t\u00fcketen, \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011fe \u00f6nem veren, tekd\u00fczeli\u011fi reddeden turistler olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. (UNWTO, 2019). Gastronomi turizminde yeme i\u00e7meye duyulan ilgi ve bir b\u00f6lgeye \u00f6zg\u00fc yemekleri ve bu yemeklerin \u00fcretim a\u015famalar\u0131n\u0131 deneyimlemek \u00f6ncelikli motivasyondur. (Erdo\u011fan ve \u00d6zdemir, 2018). &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Yerel \u00fcreticileri ziyaret etmek, yemek festivallerine kat\u0131lmak ve yemek pi\u015firmek gibi faaliyetleri i\u00e7eren gastronomi turizminde seyahat edilen yerlerin yerel mutfa\u011f\u0131n\u0131 ve restoranlar\u0131n\u0131 ke\u015ffetmek iste\u011fiyle farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrler aras\u0131nda anlay\u0131\u015f geli\u015ftirilirken gelenekler de birbirine yakla\u015fmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca gastronomi turizminin y\u0131l\u0131n her d\u00f6neminde uygulanabilmesi ve y\u00f6reye \u00f6zg\u00fc \u00fcr\u00fcn ve \u00fcretim tekniklerinin bu turizm t\u00fcr\u00fcnde cazibe unsuru olmas\u0131 sebebiyle k\u0131rsal kalk\u0131nma bak\u0131m\u0131ndan da \u00fclke ekonomilerine katk\u0131 sunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Co\u011frafya, k\u00fclt\u00fcr, yeti\u015ftirilen \u00fcr\u00fcnler ve uygulanan pi\u015firme teknikleri bir b\u00f6lgenin mutfak k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc \u015fekillendirmektedir. Bu nedenle \u201cb\u00f6lgeye \u00f6zg\u00fc olma\u201d gastronomi turizminin ve bu turizm kapsam\u0131nda ziyaret\u00e7ilere sunulacak deneyimlerin ana unsurudur. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde destinasyonlar\u0131n gastronomi alan\u0131nda tekillikleri turistlerin destinasyon kararlar\u0131n\u0131 etkilemek i\u00e7in kullan\u0131lan stratejiler haline d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir (Garral vd., 2020).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130zmir, do\u011fal ve k\u00fclt\u00fcrel \u00f6zellikleri sayesinde zengin bir mutfa\u011fa sahiptir. Bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc, farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerle ya\u015fanan etkile\u015fim ve bir liman kenti olma \u00f6zelli\u011fi nesiller boyunca \u0130zmir\u2019in mutfak k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc zenginle\u015ftirip \u00e7e\u015fitlendirmi\u015ftir. G\u00f6\u00e7 mutfa\u011f\u0131, Levanten mutfa\u011f\u0131, Girit ve Rum mutfaklar\u0131, Sefarad mutfa\u011f\u0131 ve Anadolu mutfa\u011f\u0131n\u0131n kar\u0131\u015f\u0131m\u0131ndan olu\u015fan \u0130zmir mutfa\u011f\u0131 Ege, Akdeniz ve Anadolu mutfaklar\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcn bir bile\u015fimi halini alm\u0131\u015ft\u0131r (Erdo\u011fan ve \u00d6zdemir, 2018). Bu bak\u0131mdan \u0130zmir gastronomi turizminde \u00f6zel bir yere sahiptir.<\/p>\n\n\n\n<p>Akdeniz mutfa\u011f\u0131n\u0131n tipik bir \u00f6rne\u011fi olan \u0130zmir mutfa\u011f\u0131nda, sebze ve deniz \u00fcr\u00fcnleri bolca kullan\u0131lmaktad\u0131r (Za\u011fral\u0131 ve Akbaba, 2015) \u0130zmir mutfa\u011f\u0131nda yemekleri lezzetlendiren unsurlar\u0131n ba\u015f\u0131nda Ege B\u00f6lgesi\u2019nde 2500 y\u0131ll\u0131k ge\u00e7mi\u015fi olan zeytinya\u011f\u0131 gelmektedir (Za\u011fral\u0131 ve Akbaba, 2015). \u201cKuzey Ege Zeytinya\u011flar\u0131\u201d, \u201cG\u00fcney Ege Zeytinya\u011flar\u0131\u201d ve \u201c\u00d6demi\u015f \u00c7eki\u00e7te Zeytinya\u011f\u0131\u201d \u0130zmir\u2019in co\u011frafi i\u015farete sahip zeytinya\u011flar\u0131d\u0131r. \u0130zmir\u2019in k\u00fclt\u00fcrel ve ticari etkile\u015fiminde en \u00f6nemli unsurlar aras\u0131nda yer alan zeytinya\u011f\u0131 \u00fcretimi Kuzeyde Bak\u0131r\u00e7ay Havzas\u0131, g\u00fcneydo\u011fuda K\u00fc\u00e7\u00fck Menderes Havzas\u0131 ile \u0130zmir\u2019in bat\u0131s\u0131nda, geleneksel y\u00f6ntemlerle ba\u015flam\u0131\u015f g\u00fcn\u00fcm\u00fcze de\u011fin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Zeytinya\u011f\u0131 \u00fcretiminin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ya\u011fhane ve zeytinya\u011f\u0131 fabrikalar\u0131 k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6nemli par\u00e7alar\u0131d\u0131r. \u0130zmir\u2019in \u00e7eper il\u00e7elerinde bulunan yirmi \u00fc\u00e7 adet eski ya\u011fhane ve zeytinya\u011f\u0131 fabrikas\u0131 bar\u0131nd\u0131rd\u0131klar\u0131 \u00f6zg\u00fcn te\u00e7hizat ve donan\u0131mlarla zeytinya\u011f\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn tan\u0131klar\u0131 olarak korunmas\u0131 gereken end\u00fcstriyel miras varl\u0131klar\u0131 haline d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00d6zellikle \u00d6demi\u015f, Bergama, Dikili ve Urla il\u00e7eleri bu bak\u0131mdan zengin alanlar aras\u0131nda yer almaktad\u0131r (\u0130ZKA, 2020).<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnyada zeytin \u00fcretiminde \u00f6nemli \u00fclkeler; \u0130spanya, \u0130talya, Yunanistan, T\u00fcrkiye ve Tunus\u2019tur (Tar\u0131m Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131, 2020). Zeytinya\u011f\u0131&nbsp;\u00fcretiminin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi \u0130spanya\u2019n\u0131n End\u00fcl\u00fcs b\u00f6lgesinde zeytin yeti\u015ftiricili\u011fine olan yo\u011fun ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ve zeytinin y\u0131ll\u0131k \u00fcretim miktar\u0131 ve kalitesinin kesin olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fclememesinin neden oldu\u011fu belirsizlik bu b\u00f6lgede s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir turizmi geli\u015ftirmek, k\u0131rsal alanda ya\u015fayan insanlar\u0131n gelir d\u00fczeyini art\u0131rmak ve k\u0131rsal alanlarda ya\u015fanan y\u00fcksek i\u015fsizlik oranlar\u0131n\u0131n bir sonucu olan g\u00f6\u00e7\u00fc \u00f6nlemek amac\u0131yla tar\u0131m ve turizm sekt\u00f6rleri aras\u0131nda bir simbiyoz olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6lgede zeytin hasad\u0131, de\u011firmen ziyaretleri, ya\u011f tad\u0131m\u0131, de\u011firmen kahvalt\u0131lar\u0131, rehberli turlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile zeytinya\u011f\u0131 \u00fcretimi ile ilgili yerel kaynaklar de\u011ferlendirilerek turistlere sunulan hizmetler \u00e7e\u015fitlendirilmi\u015ftir (Millan vd., 2014). Benzer \u015fekilde zeytin ve zeytinya\u011f\u0131 \u00fcretimindeki potansiyelimizi daha ileriye ta\u015f\u0131mak i\u00e7in bu alanda geli\u015ftirilecek alternatif ekonomik faaliyetler, hem k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc ve tarihimizi tan\u0131tma hem de ziyaret\u00e7i say\u0131s\u0131 ve turizm geliri bak\u0131m\u0131ndan \u0130zmir i\u00e7in belirlenen hedeflere ula\u015fma yolunda f\u0131rsatlar sunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcz\u00fcm, Ege B\u00f6lgesi\u2019nde yeti\u015ftirilen \u00f6nemli tar\u0131m \u00fcr\u00fcnlerinden bir di\u011feridir. \u201cEge Sultani \u00dcz\u00fcm\u00fc\u201d ve \u201cKavac\u0131k \u00dcz\u00fcm\u00fc\u201d \u0130zmir\u2019in co\u011frafi i\u015faret alm\u0131\u015f \u00fcz\u00fcm \u00e7e\u015fitleridir. \u201cBornova Misket \u00dcz\u00fcm\u00fc\u201d, \u201cSel\u00e7uk Osmanc\u0131k \u00dcz\u00fcm\u00fc\u201d co\u011frafi i\u015faret ba\u015fvurusu yap\u0131lm\u0131\u015f ve tescil bekleyen di\u011fer t\u00fcrlerdir. Urla, Bay\u0131nd\u0131r, Menderes, Sel\u00e7uk, Karaburun, Seferihisar il\u00e7eleri yerel \u00fcz\u00fcmleri ile bilinmektedir. \u00dclkemiz d\u00fcnyada \u015farapl\u0131k \u00fcz\u00fcm \u00fcretiminde d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc s\u0131rada olmas\u0131na ra\u011fmen \u00fcz\u00fcm \u00fczerinde katma de\u011fer yaratacak faaliyetleri yeterli d\u00fczeyde de\u011fildir. \u0130spanya, Fransa ve \u0130talya&#8217;da yeti\u015ftirilen \u00fcz\u00fcm\u00fcn % 90&#8217;\u0131 \u015farap yap\u0131m\u0131 i\u00e7in kullan\u0131l\u0131rken T\u00fcrkiye&#8217;de bu oran sadece % 2&#8217;dir (\u0130ZKA, 2014).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130zmir\u2019de Yar\u0131mada b\u00f6lgesinde \u015farap\u00e7\u0131l\u0131k faaliyetleri \u00f6zellikle Urla il\u00e7esinde yo\u011funla\u015fmaktad\u0131r. Urla Ba\u011f Yolu butik \u015farap\u00e7\u0131l\u0131kta T\u00fcrkiye\u2019nin merkezi olma yolunda h\u0131zla ilerlerken, \u00fcz\u00fcm ba\u011flar\u0131, \u015faraphaneleri ve restoranlar\u0131 ile d\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc rotalar aras\u0131nda yer alabilme potansiyeline sahiptir. \u0130klim ko\u015fullar\u0131, tabiat g\u00fczellikleri, el de\u011fmemi\u015f do\u011fas\u0131 sayesinde Yar\u0131mada B\u00f6lgesi ile \u0130talya\u2019n\u0131n Toscana B\u00f6lgesi aras\u0131nda benzerlik kurulmaktad\u0131r. Modern hayattan uzakla\u015farak do\u011fayla i\u00e7 i\u00e7e olmay\u0131, tar\u0131mla u\u011fra\u015farak stres atmay\u0131 ama\u00e7layan gelir seviyesi y\u00fcksek turistler Toscana\u2019n\u0131n turist profilini \u00f6zetlemektedir. Turistler bu b\u00f6lgede, tatil boyunca \u015farap \u00fcretimi ve a\u011fa\u00e7 budama y\u00f6ntemleri \u00f6\u011frenmekte; elde etmi\u015f oldu\u011fu \u00fcr\u00fcne yine bir bedel \u00f6deyip t\u00fcketmektedir. B\u00f6lgede \u015farap \u00fcretimi ile k\u00fclt\u00fcrel faaliyetleri birle\u015ftiren turizm deneyimleri ziyaret\u00e7ilere otantik deneyimler sunmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin Toscana\u2019da yer alan bir \u015faraphane olan Rocca di Frassinello ziyaret\u00e7ilerine \u015farap \u00fcretim s\u00fcreci, \u015farap tad\u0131m\u0131 hakk\u0131nda bilgi sunarken konser ve canl\u0131 performanslar gibi k\u00fclt\u00fcrel etkinliklere de ev sahipli\u011fi yapmaktad\u0131r (Garibaldi, 2018).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"525\" height=\"290\" src=\"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/image-11.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-738\" srcset=\"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/image-11.png 525w, https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/image-11-300x166.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 525px) 100vw, 525px\" \/><figcaption><em>Rocca di Frassinello \u015earaphanesi<\/em><br><em>Kaynak: <\/em><a href=\"https:\/\/www.castellare.it\/en\/rocca-di-frassinello\/\"><em>https:\/\/www.castellare.it\/en\/rocca-di-frassinello\/<\/em><\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>\u015earap turizmi ile ilgili yarat\u0131c\u0131 \u00f6rneklerden bir di\u011feri, \u0130talya\u2019n\u0131n Franciacorta b\u00f6lgesindedir. B\u00f6lgedeki Ca&#8217;del Bosco \u015faraphanesi \u015farap ve sanat aras\u0131nda ba\u011flant\u0131 olu\u015fturmak \u00fczere uluslararas\u0131 \u00fcne sahip sanat\u00e7\u0131lar\u0131 \u015farapevine heykellerini sergilemek \u00fczere davet etmesiyle buray\u0131 sanat at\u00f6lyesine ve sanat severler i\u00e7in bir cazibe merkezine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr (Garibaldi, 2018). \u0130zmir de \u015farap turizmi i\u00e7in sahip oldu\u011fu do\u011fal zenginlikleri yarat\u0131c\u0131l\u0131k ile harmanlayarak katma de\u011fer yaratacak turizm faaliyetlerine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme potansiyeline sahiptir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"259\" height=\"345\" src=\"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/image-10.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-737\" srcset=\"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/image-10.png 259w, https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/image-10-225x300.png 225w\" sizes=\"auto, (max-width: 259px) 100vw, 259px\" \/><figcaption><em>Ca\u2019del Bosco \u015earapevi<\/em><br><em>Kaynak: <\/em><a href=\"https:\/\/www.cadelbosco.com\/en\/art-wine\/sculpture\/\"><em>https:\/\/www.cadelbosco.com\/en\/art-wine\/sculpture\/<\/em><\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>\u0130zmir mutfa\u011f\u0131n\u0131 zenginle\u015ftiren di\u011fer unsur zeytinya\u011f\u0131 ve zeytinya\u011f\u0131 ile lezzetlenen \u015fevketi bostan, enginar, turp otu, radika, cibes gibi Ege\u2019ye \u00f6zg\u00fc sebze ve otlard\u0131r. Bu \u00fcr\u00fcnlerden olu\u015fan hafif ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 yiyecekler hem lezzet hem de sa\u011fl\u0131k kayna\u011f\u0131d\u0131r. Girit ve Rumeli g\u00f6\u00e7menlerinin de mutfak k\u00fclt\u00fcr\u00fcne yapt\u0131klar\u0131 katk\u0131larla olu\u015fan bu lezzetler sa\u011fl\u0131k bilimcilerin \u00f6nerdi\u011fi beslenme bi\u00e7imiyle uyumlu olmas\u0131 nedeniyle toplum sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli ve bu \u00f6zelli\u011fi ile tan\u0131t\u0131m bak\u0131m\u0131ndan da olduk\u00e7a k\u0131ymetlidir (Tun\u00e7gen\u00e7, 2008). Bu \u00f6zg\u00fcn oldu\u011fu kadar sa\u011fl\u0131kl\u0131 tatlar\u0131 denemek amac\u0131yla seyahat eden gastronomi turistleri i\u00e7in \u0130zmir farkl\u0131 deneyimler ya\u015fatabilecek bir destinasyondur.<\/p>\n\n\n\n<p>Yeni lezzetler yaratmak i\u00e7in farkl\u0131 d\u00fcnya mutfa\u011f\u0131 anlay\u0131\u015flar\u0131 ve yiyeceklerin sentezlenmesi olarak tan\u0131mlanan ve son y\u0131llarda gastronomiye damgas\u0131n\u0131 vuran f\u00fczyon mutfa\u011f\u0131, \u0130zmir mutfak k\u00fclt\u00fcr\u00fc \u00fczerinde yap\u0131lacak bilin\u00e7li uygulamalar ile farkl\u0131 mutfak k\u00fclt\u00fcrlerinin \u0130zmir mutfa\u011f\u0131 ile harmanlanmas\u0131n\u0131 sa\u011flama ve farkl\u0131 tat aray\u0131\u015f\u0131nda olan gastronomi turistlerini ilimize \u00e7ekme potansiyeli ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Mutfa\u011f\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kaybetmeden var olan y\u00f6resel \u00fcr\u00fcnlerimizi yeni y\u00f6ntem ve malzemelerle birle\u015ftirmek mutfa\u011f\u0131m\u0131z\u0131n ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fcn tan\u0131t\u0131m\u0131 yan\u0131 s\u0131ra daha da zenginle\u015fmesini sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Boyoz, kumru, lokma, \u015fambali gibi sokak lezzetleri de co\u011frafi i\u015faret tescili alm\u0131\u015f \u0130zmir\u2019e \u00f6zg\u00fc di\u011fer \u00fcr\u00fcnlerdir. (Erdo\u011fan ve \u00d6zdemir, 2018). \u0130zmir\u2019de Sefarad Yahudilerinin evlerinde yapt\u0131klar\u0131 bir katmer t\u00fcr\u00fcnden ismini alan boyozun 500 y\u0131ll\u0131k bir ge\u00e7mi\u015fi bulunmaktad\u0131r. Ticarete konu olmas\u0131 ise yak\u0131n zamanda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir (T\u00fcrk Patent Enstit\u00fcs\u00fc). \u0130lk kez 1930\u2019lu y\u0131llarda \u0130zmir\u2019in Agora semti yak\u0131nlar\u0131nda bir f\u0131r\u0131nda \u00fcretilmeye ba\u015flanm\u0131\u015f, 1950\u2019lerde Rumeli g\u00f6\u00e7meni ustalar\u0131n havada savurarak hamur a\u00e7ma y\u00f6netimini \u00f6\u011fretmesi ile daha ince ve h\u0131zl\u0131 a\u00e7\u0131labilir hale gelmi\u015f, farkl\u0131 uluslardan insanlar\u0131n yarat\u0131c\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 ortakla\u015ft\u0131rarak bilgi ve becerileriyle olu\u015fturduklar\u0131 bir lezzete d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr (Yent\u00fcrk, 2019). Lokma tatl\u0131s\u0131, \u0130zmir\u2019de \u00f6nemli g\u00fcnlerin \u00f6nemli rit\u00fcelleri aras\u0131nda yer almakta, dini a\u00e7\u0131dan \u00f6nemli g\u00fcnlerde sokaklarda haz\u0131rlanmakta, pi\u015firilmekte ve halka \u00fccretsiz da\u011f\u0131t\u0131lmakta, bu \u00f6zelli\u011fi ile de \u0130zmir\u2019in payla\u015f\u0131mc\u0131 yap\u0131s\u0131n\u0131 yans\u0131tmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130zmir \u015eambalisi; irmik, \u015feker, s\u00fct veya yo\u011furt, ni\u015fasta ve kabartma tozu ile tekni\u011fine uygun olarak haz\u0131rlanan hamurun tepside pi\u015firilmesi ve pi\u015ftikten sonra \u00fczerine \u015ferbet d\u00f6k\u00fclmesiyle elde edilen bir tatl\u0131 \u00e7e\u015fididir (\u0130l K\u00fclt\u00fcr ve Turizm M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc). \u0130zmir\u2019in me\u015fhur lezzeti kumruya ismini ortas\u0131 geni\u015f ve u\u00e7 k\u0131s\u0131mlar\u0131na do\u011fru incelen yap\u0131s\u0131yla ku\u015fun g\u00f6vdesine benzedi\u011fi i\u00e7in kumru ekme\u011fi tabir edilen sandvi\u00e7 ekme\u011fi vermektedir. \u0130zmir kumrusu, \u0130zmir tulum peyniri, domates, biber konularak so\u011fuk veya k\u00f6m\u00fcrde pi\u015firilmi\u015f sucuk, salam ve ka\u015far peyniri ile domatesin konulmas\u0131 suretiyle s\u0131cak servis edilebilmektedir. Yakla\u015f\u0131k 150 y\u0131ld\u0131r \u0130zmir\u2019de \u00fcretilen kumru \u00f6nceleri so\u011fuk olarak t\u00fcketilirken, 1940\u2019lardan s\u0131cak olarak da t\u00fcketilmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r (\u0130l K\u00fclt\u00fcr ve Turizm M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc). \u0130zmir k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc yans\u0131tan ve \u0130zmir\u2019e \u00f6zg\u00fc olan bu \u00fcr\u00fcnlerin gastronomi turlar\u0131 kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmesi, yaln\u0131zca \u0130zmir\u2019de \u00fcretilen bu tatlar\u0131n turistler taraf\u0131ndan tad\u0131lmas\u0131na ek olarak ziyaret\u00e7ilerin bu \u00fcr\u00fcnlerin \u00fcreticileri ile de bulu\u015fturulmas\u0131 turlara zenginlik katacak unsurlard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Sahip olunan gastronomik \u00e7ekiciliklerin sunuldu\u011fu festivaller b\u00f6lgelerde turizm hareketlili\u011fini art\u0131rmaktad\u0131r (Kargiglio\u011flu ve Kabac\u0131k, 2017). \u201cEge \u0130nciri\u201d, \u201c\u00c7e\u015fme Kavunu\u201d, \u201cG\u00fcm\u00fcld\u00fcr Mandalinas\u0131\u201d, \u201cSeferihisar Mandalinas\u0131\u201d \u0130zmir\u2019e \u00f6zg\u00fc, co\u011frafi i\u015farete sahip \u00fcr\u00fcn grubu i\u00e7in hasat festivalleri ilgili d\u00f6nemde b\u00f6lgeye gelen ziyaret\u00e7i say\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131rmakla birlikte daha fazla ki\u015finin \u0130zmir\u2019i merak etmesinin de yolunu a\u00e7acak etkinlikler aras\u0131ndad\u0131r.&nbsp; Ege B\u00f6lgesi\u2019nde d\u00fczenlenen 59 gastronomi festivalinin, 21 tanesi \u0130zmir\u2019de yap\u0131lmaktad\u0131r (Ekerim ve Tanr\u0131sever, 2020). D\u00fczenlenen bu festivallerde ziyaret\u00e7iler y\u00f6resel \u00fcr\u00fcnlerin tad\u0131n\u0131 fiziksel olarak duyumsarken bulunduklar\u0131n yerin atmosferini ve k\u00fclt\u00fcr\u00fc de ya\u015famaktad\u0131r (Erdo\u011fan ve \u00d6zdemir, 2018). \u0130zmir\u2019de d\u00fczenlenen bu festivallerin programlar\u0131n\u0131n zenginle\u015ftirilmesi ve kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n konaklama s\u00fcresini art\u0131racak faaliyetler eklenmesi ile b\u00f6lge ekonomisine \u00f6nemli katk\u0131lar sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Gastronomi turizminde yiyecek i\u00e7ecekler kadar bunlar\u0131n nerede ve ne \u015fekilde sunuldu\u011fu \u00f6nem kazanmaktad\u0131r. \u0130zmir mutfa\u011f\u0131na \u00f6zg\u00fc lezzetlerin sergilenece\u011fi uluslararas\u0131 kalite ve hijyen standartlar\u0131na sahip, restoran, kafe, pastane vb. mekanlar\u0131n da di\u011fer turistik \u00e7ekiciliklerden faydalan\u0131larak konumlanmas\u0131 olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. \u0130zmir \u015fehir merkezinde yer alan Agora, Basmane, Kadifekale, Kemeralt\u0131 gibi tarihi dokunun yo\u011fun oldu\u011fu, k\u00fclt\u00fcr turizminde b\u00fcy\u00fck \u00f6neme sahip alanlar\u0131n sahip oldu\u011fu turistik \u00e7ekicili\u011fin gastronomi turizmi ile daha da geli\u015fmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00d6rne\u011fin bu alanlar\u0131n kesi\u015fiminde yer alan \u0130ki\u00e7e\u015fmelik b\u00f6lgesinin kent esteti\u011finin iyile\u015ftirilmesi ve bu b\u00f6lgenin gastronomi turizmine hizmet edecek mek\u00e2nlara ev sahipli\u011fi yapmas\u0131 gibi de\u011fi\u015fimler b\u00f6lgede turizm etkinli\u011finin artmas\u0131nda da pay sahibi olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"449\" height=\"299\" src=\"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/image-9.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-736\" srcset=\"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/image-9.png 449w, https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/image-9-300x200.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 449px) 100vw, 449px\" \/><figcaption>Atina \u015fehir merkezinde Olimpos Zeus Tap\u0131na\u011f\u0131 manzaral\u0131 restoran<br>Kaynak: https:\/\/www.athensgate.gr\/roof-top-restaurant-bars\/<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Sonu\u00e7 olarak gastronomi turizmi, tar\u0131m, k\u00fclt\u00fcr ve turizm kavramlar\u0131n\u0131n birle\u015fiminde hayat bulmaktad\u0131r. \u0130limiz tarihi, k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve otantikli\u011fi ile gastronomi turizminde \u00f6nemli bir potansiyele sahiptir. Turizmde rekabet \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc sa\u011flamak, k\u00fclt\u00fcrel kimlik ve miras\u0131m\u0131z\u0131 ziyaret\u00e7ilere aktarmak i\u00e7in gastronomi turizmi en etkili y\u00f6ntemler aras\u0131ndad\u0131r. Salt k\u00e2rl\u0131l\u0131k de\u011fil s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik perspektifiyle konuya yakla\u015farak, b\u00f6lgemize \u00f6zg\u00fc gastronomik \u00fcr\u00fcnleri yarat\u0131c\u0131 aktivitelerle zenginle\u015ftirmemiz ve bu sayede farkl\u0131 lezzetler tatmak ve farkl\u0131 deneyimler ya\u015famak i\u00e7in seyahat eden yeni turist profilinde b\u00f6lgemizi ziyaret etme y\u00f6n\u00fcnde talep yaratabilmemiz m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kaynak\u00e7a<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Birle\u015fmi\u015f Milletler D\u00fcnya Turizm \u00d6rg\u00fct\u00fc (UNWTO) (2019). Guidelines for the Development of Gastronomy Tourism.<\/li><li>Ekerim F. ve Tanr\u0131sever C. (2020). T\u00fcrkiye Gastronomi Festivalleri ve Haritaland\u0131r\u0131lmas\u0131.\u00a0 Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 2020, 8 (3), 2277-2297.<\/li><li>Erdo\u011fan S. ve \u00d6zdemir G. (2018). \u0130zmir Destinasyonu\u2019nda Gastronomi Turizmi \u00dczerine Bir Ara\u015ft\u0131rma.<\/li><li>Garibaldi R. ve Pozzi A. (2018). Creating tourism experiences combining food and culture: an analysis among Italian producers.<\/li><li>Garral E., Rio M. Ve Lopez Z. (2020). Gastronomy and Tourism: Socioeconomic and Territorial Implications in Santiago de Compostela-Galiza (NW Spain)<\/li><li><a href=\"https:\/\/izmir.ktb.gov.tr\/TR-178389\/izmir-sambalisi.html\">\u0130zmir \u0130l K\u00fclt\u00fcr Turizm M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc<\/a>, <\/li><li><a href=\"https:\/\/izmir.ktb.gov.tr\/TR-196339\/izmir-kumrusu.html\">\u0130zmir \u0130l K\u00fclt\u00fcr ve Turizm M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc<\/a>, <\/li><li>\u0130zmir Kalk\u0131nma Ajans\u0131 (\u0130ZKA) (2020). \u0130zmir End\u00fcstriyel Miras Envanteri Raporu<\/li><li>\u0130zmir Kalk\u0131nma Ajans\u0131 (\u0130ZKA) (2014). Yar\u0131mada S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kalk\u0131nma Stratejisi.<\/li><li>Kargiglio\u011flu \u015e. ve Kabac\u0131k M. (2017). Gastronomi Turizmi Kapsam\u0131nda Urla Enginar Festivaline Gelen Turistlerin Festival Hakk\u0131ndaki G\u00f6r\u00fc\u015fleri. Journal of Tourism and Gastronomy Studies 5\/3 (2017) 409-421.<\/li><li>Millan G., Arjona J. ve Amador L. (2014). A new market segment for olive oil: Olive oil tourism in the south of Spain.<\/li><li>Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131 (2020). Tar\u0131m \u00dcr\u00fcnleri Piyasalar\u0131 Raporu (Zeytinya\u011f\u0131).<\/li><li>Tun\u00e7gen\u00e7 \u015e. ve Tungen\u00e7 M. (2008). Giritli T\u00fcrklerin Mutfa\u011f\u0131ndan Ot ve Sebze Yemekleri. T\u00fcrkiye \u0130\u015f Bankas\u0131 K\u00fclt\u00fcr Yay\u0131nlar\u0131.<\/li><li><a href=\"https:\/\/www.ci.gov.tr\/Files\/GeographicalSigns\/268.pdf\">T\u00fcrk Patent Enstit\u00fcs\u00fc<\/a>. <\/li><li>Yent\u00fcrk N. (2019). \u0130zmirli\u2019nin Zihin D\u00fcnyas\u0131nda Bir Yahudi B\u00f6re\u011fi: Boyoz. Meltem \u0130zmir Akdeniz Akademisi Dergisi No. 6, K\u0131\u015f 2019.<\/li><li>Za\u011fral\u0131 E. ve Akbaba A. (2015). Turistlerin Destinasyon Se\u00e7iminde Y\u00f6resel Yemeklerin Rol\u00fc: \u0130zmir Yar\u0131madas\u0131\u2019n\u0131 Ziyaret Eden Turistlerin G\u00f6r\u00fc\u015fleri \u00dczerine Bir Ara\u015ft\u0131rma. \u00a0Journal of Yasar University, 2015, 10\/40.<\/li><\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yemek k\u00fclt\u00fcrlerinin turistler taraf\u0131ndan deneyimlenmesinin kazand\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemle birlikte gastronomi turizmi son y\u0131llarda en \u00e7ok ara\u015ft\u0131r\u0131lan yarat\u0131c\u0131 turizm t\u00fcrlerinden biri haline gelmi\u015ftir. \u0130zmir; tarihi, k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve otantikli\u011fi ile gastronomi turizminde \u00f6nemli bir potansiyele sahiptir.<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":739,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[231,228,230,229],"class_list":["post-735","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mavi-buyume","tag-cografi-isaret","tag-izmir-mutfagi","tag-sarap","tag-zeytinyagi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/735","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=735"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/735\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":740,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/735\/revisions\/740"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/739"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=735"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=735"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=735"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}