{"id":706,"date":"2021-04-09T07:41:15","date_gmt":"2021-04-09T07:41:15","guid":{"rendered":"http:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/?p=706"},"modified":"2021-04-09T07:48:40","modified_gmt":"2021-04-09T07:48:40","slug":"hidrojen-enerjisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/2021\/04\/09\/hidrojen-enerjisi\/","title":{"rendered":"Hidrojen Enerjisi"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-black-color has-cyan-bluish-gray-background-color has-text-color has-background\"><strong><strong>H. G\u00f6khan EL\u00dcST\u00dcN<\/strong><\/strong><br><em>Uzman<br><em>Ye\u015fil B\u00fcy\u00fcme Politikalar\u0131 Birimi<\/em><\/em><br><em><em><a href=\"mailto:tuba.ozakcan@izka.org.tr\">gokhan.elustu<\/a><\/em><a href=\"mailto:tuba.ozakcan@izka.org.tr\"><em>n<\/em><\/a><em><a href=\"mailto:gokhan.elustun@izka.org.tr\" data-type=\"mailto\" data-id=\"mailto:gokhan.elustun@izka.org.tr\">@izka.org.tr<\/a><\/em><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Hidrojen enerjisi y\u00fczy\u0131l\u0131m\u0131z\u0131n en \u00f6nemli enerji kaynaklar\u0131ndan biri olarak kabul edilmektedir. Sudan dahi elde edilebilen bu enerji, y\u00fcksek verimlilikle ve \u00e7evre \u00fczerinde hi\u00e7bir olumsuz etki yaratmadan farkl\u0131 enerji t\u00fcrlerine kolayl\u0131kla d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilmektedir. Hidrojen enerjisi, ideal bir enerji kayna\u011f\u0131ndan beklenen t\u00fcm \u00f6zellikleri b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. \u00d6yle ki;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Kolay ve g\u00fcvenli olarak her yere ta\u015f\u0131nabilmekte ve bu esnada \u00e7ok az enerji kayb\u0131 olmaktad\u0131r.<\/li><li>Depolanabilir, temiz, t\u00fckenmez, g\u00fcvenilir ve yenilenebilirdir.<\/li><li>Birim k\u00fctle ba\u015f\u0131na olduk\u00e7a y\u00fcksek kalori de\u011ferine sahiptir.<\/li><li>\u00c7ok farkl\u0131 \u015fekillerde, \u00f6rne\u011fin do\u011frudan yakarak veya kimyasal yolla kullan\u0131labilmektedir.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Hidrojen, yak\u0131t ve enerji kayna\u011f\u0131 olarak, yaln\u0131z i\u00e7inde bulundu\u011fumuz y\u00fczy\u0131l\u0131n de\u011fil, G\u00fcne\u015f\u2019in \u00f6mr\u00fc olarak tahmin edilen gelecek 5 milyar y\u0131l\u0131n da yak\u0131t\u0131 olarak kabul edilmektedir.<sup>[1]<\/sup><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hidrojen \u00dcretimi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Hidrojen bir do\u011fal yak\u0131t olmay\u0131p, birincil enerji kaynaklar\u0131ndan yararlan\u0131larak de\u011fi\u015fik hammaddelerden \u00fcretilebilen ve \u00fcretim kaynaklar\u0131 son derece \u00e7e\u015fitli olan sentetik bir yak\u0131tt\u0131r. \u00dcretim kaynaklar\u0131 aras\u0131nda su, hava, k\u00f6m\u00fcr ve do\u011fal gaz say\u0131labilir. Bu kaynaklardan k\u00f6m\u00fcr ve do\u011fal gaz fosil yak\u0131t olup, s\u0131n\u0131rl\u0131 rezerve sahiptir ve bunlar\u0131n birincil hidrojen \u00fcretim kayna\u011f\u0131 olarak kullan\u0131lmas\u0131 \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00e7evre zararlar\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r. Bu nedenle, hidrojenin temiz enerji kaynaklar\u0131ndan \u00fcretilmesi en do\u011fru se\u00e7im olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu ba\u011flamda, g\u00fcne\u015f, r\u00fczg\u00e2r, dalga enerjileri, jeotermal enerji ve biyok\u00fctle gibi birincil enerji kaynaklar\u0131 kullan\u0131larak a\u015fa\u011f\u0131da k\u0131saca tan\u0131mlanan y\u00f6ntemlerin herhangi biri ile \u00fcretilebilir.<sup> [2]<\/sup><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\" type=\"1\"><li>K\u00f6m\u00fcr, do\u011falgaz, benzin gibi fosil yak\u0131tlardan termokimyasal y\u00f6ntemle: Buharla reaksiyon y\u00f6ntemi en \u00e7ok kullan\u0131lan y\u00f6ntemdir. Burada fosil yak\u0131t nikel esasl\u0131 kataliz\u00f6r vas\u0131tas\u0131 ile buharla reaksiyona girer ve hidrojen a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar.<\/li><li>Suyun elektrolizi: Elektrik enerjisi kullanarak su molek\u00fclleri, hidrojen ve oksijene ayr\u0131l\u0131r.<\/li><li>Foto-elektrokimyasal y\u00f6ntem ile g\u00fcne\u015f enerjisi kullan\u0131larak: Elektroliz y\u00f6nteminin bir benzeridir. Elektrik ak\u0131m\u0131 suya bat\u0131r\u0131lm\u0131\u015f g\u00fcne\u015f pillerinden elde edilir. Normal elektroliz y\u00f6nteminden daha verimlidir.<\/li><li>Foto-biyolojik y\u00f6ntemle: Ye\u015fil yosunlar\u0131n do\u011fal fotosentez faaliyetlerinden faydalanarak hidrojen elde edilebilir.<\/li><li>\u00c7e\u015fitli hidrit (iki elektron ve bir proton ta\u015f\u0131yan hidrojen) bile\u015fiklerinden kimyasal y\u00f6ntemlerle: Bunlar\u0131n en \u00f6nemlisi sodyum borohidrit\u2019tir. <sup>[3]<\/sup><\/li><\/ol>\n\n\n\n<p><strong>Hidrojen Ta\u015f\u0131nmas\u0131 ve Enerji Kayb\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Hidrojen gaz\u0131, do\u011falgaza benzer \u015fekilde borular arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla her yere kolayl\u0131kla ve g\u00fcvenli olarak ta\u015f\u0131nabilmektedir. Do\u011falgaz i\u00e7in kurulan yeralt\u0131 boru da\u011f\u0131t\u0131m a\u011f\u0131n\u0131n \u00e7ok az bir de\u011fi\u015fiklikle hidrojen i\u00e7in de kullan\u0131lmas\u0131 olanakl\u0131d\u0131r. Boru hatlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda hidrojen, bas\u0131n\u00e7l\u0131 gaz olarak veya s\u0131v\u0131la\u015ft\u0131r\u0131larak t\u00fcplere konup tankerlerle ta\u015f\u0131nabilir. \u00c7ift \u00e7eperli yal\u0131t\u0131lm\u0131\u015f 25m<sup>3<\/sup> hacmindeki tanklara konulan s\u0131v\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f hidrojen karayolu ile benzer \u015fekilde 130m<sup>3<\/sup> hacminde tanklara konulan s\u0131v\u0131 hidrojen ise demiryolu ile ta\u015f\u0131nabilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Elektrik enerjisi ta\u015f\u0131ma ve da\u011f\u0131tma hatlar\u0131nda b\u00fcy\u00fck enerji kay\u0131plar\u0131 vard\u0131r. \u00dclkemizde elektrik enerjisinin ta\u015f\u0131nmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda kaybolan enerji miktar\u0131n\u0131n Keban Baraj\u0131\u2019n\u0131n bir y\u0131lda \u00fcretti\u011fi elektrikten neredeyse 1.5 kat fazla oldu\u011fu hesaplanm\u0131\u015ft\u0131r. K\u00f6m\u00fcr\u00fcn \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 ve da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 olduk\u00e7a y\u00fcksek maliyet gerektiren bir i\u015flemdir. Do\u011falgaz ve petrol yataklar\u0131n\u0131n belirli b\u00f6lgelerde bulunmas\u0131ndan dolay\u0131, bu yak\u0131tlar\u0131n kullan\u0131lacak yere boru hatlar\u0131 ile ta\u015f\u0131nmas\u0131 i\u00e7in \u00e7ok uzun, bazen birka\u00e7 \u00fclkeyi kapsayan binlerce kilometrelik boru hatlar\u0131, dolay\u0131s\u0131yla yat\u0131r\u0131m maliyeti gerekmektedir. Hidrojen ise her yerde b\u00f6lgesel olarak \u00fcretilebildi\u011fi i\u00e7in \u00e7ok uzun boru hatlar\u0131na gerek yoktur.<sup> [4]<\/sup><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Depolama<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Hidrojenin belki de en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi, depolanabilir olmas\u0131d\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde b\u00fcy\u00fck miktarlarda enerji depolamak i\u00e7in optimum bir y\u00f6ntem bulunmu\u015f de\u011fildir. Elektrik enerjisi i\u00e7in bilinen en iyi depolama y\u00f6ntemi hala asitli ak\u00fcm\u00fclat\u00f6rlerin kullan\u0131lmas\u0131d\u0131r. Ancak, enerjiyi dolayl\u0131 olarak iki \u015fekilde depolamak olanakl\u0131d\u0131r. Bunlardan birincisi g\u00fcne\u015f enerjisini fotosentez yoluyla bitkilere depolamak, yani odun \u00fcretmek, ikincisi ise hidrojen elde etmektir. Her iki y\u00f6ntemde de elde edilen \u00fcr\u00fcnler yak\u0131larak veya ba\u015fka enerjiye \u00e7evrilerek enerji kayna\u011f\u0131 olarak kullan\u0131l\u0131r. Hidrojen gaz\u0131n\u0131 depolaman\u0131n belki de en ucuz y\u00f6ntemi, do\u011falgaza benzer \u015fekilde yer alt\u0131nda, t\u00fckenmi\u015f petrol veya do\u011falgaz rezervuarlar\u0131nda depolamakt\u0131r. Maliyeti biraz y\u00fcksek olan bir depolama \u015fekli ise, maden ocaklar\u0131ndaki ma\u011faralarda saklamakt\u0131r. Orta veya k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekte depolamak i\u00e7in en \u00e7ok kullan\u0131lan y\u00f6ntem, s\u0131v\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f hidrojenin y\u00fcksek bas\u0131n\u00e7 alt\u0131nda \u00e7elik t\u00fcpler i\u00e7inde tutulmas\u0131d\u0131r. Fakat s\u00f6z konusu uygulama, b\u00fcy\u00fck miktarlar i\u00e7in olduk\u00e7a pahal\u0131 bir y\u00f6ntem olarak de\u011ferlendirilmektedir. Bir di\u011fer pratik \u00e7\u00f6z\u00fcm ise, s\u0131v\u0131 hidrojeni d\u00fc\u015f\u00fck s\u0131cakl\u0131ktaki tanklarda saklamakt\u0131r. Uzay programlar\u0131nda, roket yak\u0131t\u0131 olarak s\u00fcrekli \u015fekilde kullan\u0131lan s\u0131v\u0131 hidrojen bu \u015fekilde depolanmaktad\u0131r.<sup> [5]<\/sup><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hidrojenin Kullan\u0131m\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bir enerji kayna\u011f\u0131n\u0131n ya da yak\u0131t\u0131n kullan\u0131m alan\u0131n\u0131n geni\u015f olmas\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Di\u011fer yak\u0131tlar\u0131n pek \u00e7o\u011fu ancak belirli uygulamalar i\u00e7in kullan\u0131labilmektedir. \u00d6rne\u011fin, k\u00f6m\u00fcr\u00fc otomobillerde veya u\u00e7aklarda kullanmak pratik a\u00e7\u0131dan uygun de\u011fildir. Hidrojen ise, hemen her yerde kolayl\u0131kla kullan\u0131labilir. Evlerde \u0131s\u0131tma amac\u0131 ile kalorifer, f\u0131r\u0131n ve \u015fofbenlerde do\u011falgaz yerine rahatl\u0131kla kullan\u0131labilmektedir. Yaln\u0131z hidrojenin do\u011falgaza g\u00f6re daha az yo\u011fun olmas\u0131 nedeniyle, daha fazla miktarda hidrojenin kalorifer sistemindeki yak\u0131c\u0131ya gelmesi gerekir. Hidrojenin oksijenle birle\u015ferek do\u011frudan yak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu sistemlerde, at\u0131k \u00fcr\u00fcn olan suyun yan\u0131nda, alevin y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131ndan dolay\u0131 az miktarda azot oksit olu\u015fabilmektedir. Hidrojen yak\u0131tl\u0131 piller i\u00e7inde elektri\u011fin d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi ile \u00fcretilen elektri\u011fin de, evlerde oldu\u011fu gibi, sanayide de b\u00f6lgesel olarak \u00fcretilip kullan\u0131lmas\u0131 olanakl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Hidrojen yak\u0131t\u0131n\u0131n en \u00f6nemli kullan\u0131m alan\u0131 ula\u015f\u0131m sekt\u00f6r\u00fcd\u00fcr. Hidrojenin i\u00e7ten yanmal\u0131 motorlarda yani otob\u00fcs, kamyon, otomobil, trakt\u00f6r ile tar\u0131m makineleri gibi t\u00fcm ta\u015f\u0131tlarda kullan\u0131labilmesi, s\u0131n\u0131rl\u0131 rezerve sahip petrol \u00fcr\u00fcnlerinin yerini alabilecek ve \u00e7evreye dost bir enerji olmas\u0131, \u00f6zellikle ara\u00e7 \u00fcreten \u015firketlerin b\u00fcy\u00fck ilgisini \u00e7ekmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Hidrojen yak\u0131tl\u0131 motorlar\u0131n, benzinli motorlara g\u00f6re bir\u00e7ok \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc bulunmaktad\u0131r. Bunlardan en \u00f6nemlileri, hidrojenli motorlar\u0131n veriminin y\u00fcksek olmas\u0131 ve at\u0131k olarak sadece su buhar\u0131 \u00fcretmesidir. Silindirleri ya\u011flamak i\u00e7in kullan\u0131lan petrol bazl\u0131 \u00fcr\u00fcnlerden kaynaklanan \u00e7ok az miktarda karbon monoksit ve hidrokarbonlar ile y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131ktan kaynaklanan azot oksitlerin de at\u0131klar aras\u0131nda yer alabilece\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Ortaya \u00e7\u0131kan bu zararl\u0131 gazlar, petrol t\u00fcrevi kullanan ta\u015f\u0131tlara g\u00f6re g\u00f6z ard\u0131 edilebilecek kadar d\u00fc\u015f\u00fck d\u00fczeyde oldu\u011fu i\u00e7in, hidrojenli motorlar\u0131 t\u00fcm\u00fcyle \u00e7evre dostu olarak varsaymak olanakl\u0131d\u0131r. Yak\u0131tl\u0131 piller ile \u00e7al\u0131\u015fan ta\u015f\u0131tlarda t\u00fcm\u00fcyle farkl\u0131 bir yakla\u015f\u0131m olarak, i\u00e7ten yanmal\u0131 motorlar yerine yak\u0131tl\u0131 piller ile elektrik \u00fcretmek ve ta\u015f\u0131ta g\u00fc\u00e7 sa\u011flamak da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu t\u00fcr ta\u015f\u0131tlarda havaya at\u0131lan zararl\u0131 gaz olmayaca\u011f\u0131 i\u00e7in bunlara \u201cs\u0131f\u0131r emisyonlu ta\u015f\u0131tlar\u201d da denmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Hidrojen, elektrik \u00fcretimi haricinde suni g\u00fcbre, nebati ya\u011f, amonyak roket yak\u0131t\u0131 \u00fcretimi gibi \u00e7e\u015fitli alanlarda da kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bu kapsamda, d\u00fcnyada her y\u0131l 600 milyar m<sup>3<\/sup> hidrojen \u00fcretilmektedir. <sup>[4]<\/sup><\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u00fcrkiye\u2019de Hidrojen Enerjisi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;de hidrojen yak\u0131t\u0131 \u00fcretiminde kullan\u0131labilecek olas\u0131 kaynaklar; hidrolik enerji, g\u00fcne\u015f enerjisi, r\u00fczg\u00e2r enerjisi, deniz-dalga enerjisi, jeotermal enerji ve n\u00fckleer enerjidir. T\u00fcrkiye gibi geli\u015fme s\u00fcrecinde ve teknolojik ge\u00e7i\u015f a\u015famas\u0131ndaki \u00fclkeler a\u00e7\u0131s\u0131ndan uzun d\u00f6nemde fotovoltaik g\u00fcne\u015f-hidrojen sistemi uygun g\u00f6r\u00fclmektedir. Fotovoltaik panellerden elde olunacak elektrik enerjisi ile suyun elektrolizinden hidrojen \u00fcreten bu y\u00f6ntemde 1 m sudan 108,7 kg hidrojen elde olunabilir ki bu 422 litre benzine e\u015fde\u011ferdir. <sup>[<\/sup><sup>6]<\/sup><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin hidrojen \u00fcretmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir avantaj\u0131 da uzun bir k\u0131y\u0131 \u015feridine sahip olan Karadeniz\u2019in taban\u0131nda, kimyasal formda depolanm\u0131\u015f olarak bulunan hidrojendir. Karadeniz\u2019in suyu %90 oran\u0131nda oksijensizdir ve hidrojen s\u00fclf\u00fcr i\u00e7ermektedir.<sup> [<\/sup><sup>7]<\/sup><\/p>\n\n\n\n<p>Karadeniz sular\u0131n\u0131n oksijensiz olmas\u0131n\u0131n sebebi kirliliktir. \u015e\u00f6yle ki; Karadeniz; Bulgaristan, Romanya, Rusya ve G\u00fcrcistan gibi \u00fclkelerden gelen sulardan beslenmektedir. Bu \u00fclkelerden gelen su kaynaklar\u0131ndaki kirlili\u011fe ek olarak Asya ve Avrupa b\u00f6lgesinden 21 \u00fclkenin akarsular\u0131ndaki kirletici maddeler de Karadeniz\u2019e ta\u015f\u0131nmaktad\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n yan\u0131nda, Karadeniz\u2019de su \u00e7evriminin olmamas\u0131, 150-200 metre derinlikte oksijensiz bir tabakan\u0131n olu\u015fmas\u0131na neden olmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Karadeniz alt tabaklar\u0131nda bulunan hidrojen s\u00fclf\u00fcr dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bu b\u00f6lge, hidrojen enerjisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem arz etmektedir. Bahsedilen hidrojen s\u00fclf\u00fcr\u00fcn tamam\u0131n\u0131n ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 sonucunda 268,823&#215;10<sup>6<\/sup> ton hidrojen elde edilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Karadeniz b\u00f6lgesinde 10 milyon ailenin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve her ailenin y\u0131ll\u0131k ortalama 3.600 kWh enerji t\u00fcketti\u011fi varsay\u0131m\u0131yla; Karadeniz\u2019in dip sular\u0131ndan elde edilecek hidrojen enerjisi ile Karadeniz b\u00f6lgesinin 180 y\u0131ll\u0131k enerji ihtiyac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanabilece\u011fi savunulmaktad\u0131r.<sup> [<\/sup><sup>6]<\/sup><\/p>\n\n\n\n<p>Sonu\u00e7 olarak, mevcut teknolojiler ve \u00fcretim teknikleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda g\u00fcn\u00fcm\u00fczde hidrojen \u00fcretimi, depolanmas\u0131 ve iletimi y\u00fcksek maliyetlere mal olmaktad\u0131r. Ancak hidrojen enerjisinin \u00f6zellikleri ve olduk\u00e7a geni\u015f kullan\u0131m alan\u0131na sahip oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, ekonomik kullan\u0131m olanaklar\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131larak geli\u015ftirilmesinin gerek \u00e7evre a\u00e7\u0131s\u0131ndan gerekse iktisadi a\u00e7\u0131dan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu kapsamda; ba\u015fta hava, deniz ve a\u011f\u0131r karayolu ta\u015f\u0131tlar\u0131 i\u00e7in hidrojen gibi s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir alternatif yak\u0131tlar\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flayacak ara\u015ft\u0131rma ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n te\u015fvik edilmesi; \u00e7elik, \u00e7imento ve tekstil gibi karbon yo\u011fun end\u00fcstrilerde yeni&nbsp;d\u00f6ng\u00fcsel&nbsp;ekonomi planlar\u0131 olu\u015fturulmas\u0131n\u0131n hidrojen enerjisine ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecini h\u0131zland\u0131raca\u011f\u0131 de\u011ferlendirilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kaynak\u00e7a:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\" type=\"1\"><li>T\u00fcre, \u0130.E. (1999), &#8220;G\u00fcne\u015f Enerjisi ile Hidrojen \u00dcretiminde Yeni Geli\u015fmeler&#8221;, G\u00fcne\u015f G\u00fcn\u00fc Sempozyumu, Kayseri, 25-27 Haziran, 160-165.<\/li><li><a href=\"https:\/\/www.mmo.org.tr\/sites\/default\/files\/fb21ee7a2207526_ek.pdf\">Yumurtac\u0131<\/a> Z., Bekiro\u011flu N., Akary\u0131ld\u0131z E. (2002), \u201cHidrojen Enerjisi Kullan\u0131m\u0131nda Temel Kriterler\u201d, Y\u0131ld\u0131z Teknik \u00dcniversitesi, \u0130stanbul.<\/li><li>\u0130der S.K., \u201cHidrojen Enerji Sistemi\u201d, Ortado\u011fu Teknik \u00dcniversitesi, Makine M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc, Ankara<\/li><li>Habitat Derne\u011fi, \u201cHidrojen Enerjisi\u201d, Temiz Enerji Yay\u0131nlar\u0131, 6-15<\/li><li>Taylor, J.B., Alderson, J.E.A., Kalyanam, K.M., Lyle, A.B. ve Philips,L.A, (1986), &#8220;Technical and Economic Assestment Of Methods For The Storage Of Large Quantities Of Hydrogen&#8221;, International Journal Of Hydrogen Energy, 11-22<\/li><li>\u00d6zt\u00fcrk, N., Bilgi\u00e7, M., Arslan, C. (2009). \u201cHidrojen Enerjisi ve T\u00fcrkiye\u2019deki Hidrojen Potansiyeli\u201d , Gazi \u00dcniversitesi, Ankara<\/li><li>\u00c7elik, S. N. (2012). \u201cT\u00fcrkiye\u2019nin Enerjide D\u0131\u015fa Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n Azalt\u0131lmas\u0131nda Yenilenebilir Enerji Kaynaklar\u0131n\u0131n \u00d6nemi\u201d, Anadolu \u00dcniversitesi, Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc, Eski\u015fehir.<\/li><\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye\u2019nin hidrojen \u00fcretimi bak\u0131m\u0131ndan \u015fansl\u0131 oldu\u011fu durum, Karadeniz\u2019in k\u0131y\u0131 \u015feridi boyunca taban\u0131nda kimyasal bi\u00e7imde depolanm\u0131\u015f hidrojen bulunmas\u0131d\u0131r. Karadeniz\u2019de % 90\u2019\u0131 oksijensiz olan su i\u00e7erisinde hidrojen-s\u00fclfit (H2S) bulunmaktad\u0131r. Elektroliz ve oksidasyon reakt\u00f6r\u00fc gibi reakt\u00f6rlerin kullan\u0131lmas\u0131yla, H2S\u2019den hidrojenin elde edilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":712,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[22,1],"tags":[221,220,96],"class_list":["post-706","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-surdurulebilir-kalkinma","category-yesil-buyume","tag-enerji-depolama","tag-hidrojen-enerjisi","tag-yenilenebilir-enerji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/706","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=706"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/706\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":708,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/706\/revisions\/708"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/712"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=706"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=706"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=706"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}