{"id":606,"date":"2021-03-11T08:36:24","date_gmt":"2021-03-11T08:36:24","guid":{"rendered":"http:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/?p=606"},"modified":"2021-03-11T08:38:30","modified_gmt":"2021-03-11T08:38:30","slug":"mavi-biyoteknoloji-ve-girisimcilik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/2021\/03\/11\/mavi-biyoteknoloji-ve-girisimcilik\/","title":{"rendered":"Mavi Biyoteknoloji ve Giri\u015fimcilik"},"content":{"rendered":"\n

E. Mustafa \u00dcST\u00dcNEL<\/strong><\/strong>
Uzman
Proje Uygulama ve \u0130zleme Birimi<\/em><\/em>
mustafa.ustunel@izka.org.tr<\/em><\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n

\u0130lk olarak 1917 y\u0131l\u0131nda Karl ERSHY taraf\u0131ndan \u201ccanl\u0131lar\u0131n yard\u0131m\u0131 ile yap\u0131lan t\u00fcm \u00fcretim i\u015fleri\u201d olarak tan\u0131mlanan biyoteknoloji, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bilgi birikimi, \u00fcr\u00fcn ve hizmet \u00fcretimi amac\u0131yla canl\u0131 ya da cans\u0131z organizmalar\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi i\u00e7in bilim ve teknolojinin canl\u0131 organizma, par\u00e7a, \u00fcr\u00fcn ve modellere uygulanmas\u0131 olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r (BSTB, 2015).  Biyoteknolojinin bir alt dal\u0131 olan, yeni \u00fcr\u00fcnler geli\u015ftirmek i\u00e7in \u00e7e\u015fitli deniz organizmalar\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve kullan\u0131lmas\u0131 ile ilgilen Mavi biyoteknoloji ise OECD taraf\u0131ndan bilgi, \u00fcr\u00fcn ve hizmet \u00fcretimi amac\u0131yla canl\u0131 ya da cans\u0131z organizmalar\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi i\u00e7in bilim ve teknolojinin deniz canl\u0131lar\u0131na uygulanmas\u0131na ili\u015fkin ekonomik faaliyet olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r (OECD, 2016). Mavi biyoteknoloji AB taraf\u0131ndan mavi ekonominin geli\u015fmekte olan sekt\u00f6rlerinden birisi olarak kabul edilmekte ve bu sekt\u00f6r\u00fcn s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nmay\u0131, halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u00e7evre korumay\u0131 desteklerken, AB’nin ekonomik b\u00fcy\u00fcmesine katk\u0131da bulunma ve yeni i\u015fler sa\u011flama potansiyeline sahip oldu\u011fu vurgulanmaktad\u0131r (EC, 2019).<\/p>\n\n\n\n

S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir g\u0131da \u00fcretimi, biyo-enerji \u00fcretimi, insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, kozmetik sanayisi, denizel \u00e7evrenin korunmas\u0131, biyo- bazl\u0131 materyal, mavi biyoteknoloji ba\u011flam\u0131nda su \u00fcr\u00fcnlerinin kullan\u0131m alanlar\u0131 ve f\u0131rsatlard\u0131r (Rad ve \u015een, 2014). Bu kapsamda algler, kabuklu deniz canl\u0131lar\u0131, s\u00fcngerler ve deniz patl\u0131can\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kan ve giri\u015fimcilere \u00f6nemli f\u0131rsatlar sunan deniz canl\u0131lard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Mavi Biyoteknoloji Alan\u0131nda \u00d6ne \u00c7\u0131kan Deniz Canl\u0131lar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Makroalgler (yosunlar, deniz bitkileri) ve mikroalgler (Chorella spp ve Spirulina spp gibi) olarak iki kategoriye ayr\u0131lan alglerin biyoteknolojik a\u00e7\u0131dan bir\u00e7ok kullan\u0131m alan\u0131 bulunmaktad\u0131r (Duru vd., 2013). Bu alanlar\u0131n en \u00f6nemlileri aras\u0131nda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ye\u015fil enerji eldesi, ekonomik \u00f6neme sahip astaksantin, fikosiyanin gibi biyoaktif molek\u00fcllerin eldesi ve bunlar\u0131n t\u0131p, kozmetik gibi alanlarda kullan\u0131m\u0131, y\u00fcksek besin de\u011ferine sahip alglerin insan ve hayvan g\u0131da \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak kullan\u0131lmalar\u0131 gelmektedir (Tekdal ve \u00dcnek, 2019). Bir\u00e7ok ara\u015ft\u0131rma geli\u015ftirme \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 hem mikro-alglerin hem de makro-alglerin yenilenebilir yak\u0131t (biyo-yak\u0131t) \u00fcretiminde kullan\u0131labilece\u011fini g\u00f6stermektedir. Mikro alglerin biyodizel \u00fcretim potansiyeli di\u011fer karasal k\u00f6kenli bitkisel kaynaklara g\u00f6re daha fazlad\u0131r (Rad ve \u015een, 2014). Alglerin toprak yap\u0131s\u0131n\u0131 iyile\u015ftirici \u00f6zellikleri g\u00fcbre olarak kullan\u0131lmalar\u0131na da olanak sa\u011flamaktad\u0131r. Ege \u00dcniversitesi Su \u00dcr\u00fcnleri Fak\u00fcltesince y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u201cTopraks\u0131z Organik Tar\u0131mda Deniz Yosunu Ulva rigida (Ulvaceae) Kullan\u0131m\u0131\u201d \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda \u0130zmir B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi taraf\u0131ndan toplat\u0131l\u0131p \u00e7\u00f6pe at\u0131lan makroskobik alglerden U. rigida’n\u0131n topraks\u0131z ve organik tar\u0131mda alternatif g\u00fcbre kayna\u011f\u0131 olarak kullan\u0131m\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f,  U. rigida’n\u0131n \u00e7iftlik g\u00fcbresiyle e\u015f de\u011fer sonu\u00e7lar\u0131 oldu\u011fu, topraks\u0131z ve  organik tar\u0131mdaki g\u00fcbre ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabilece\u011fi g\u00f6sterilmi\u015ftir (G\u00f6kp\u0131nar vd., 2013).  Mikroalgler, bitki beslenmesinin yan\u0131 s\u0131ra aquak\u00fclt\u00fcrlerde gen\u00e7 bal\u0131klar\u0131 beslemede, kurutulmu\u015f formlar\u0131yla s\u00fcs bal\u0131klar\u0131, kabuklular, \u00e7ift kabuklu (bivalvler) yeti\u015ftiricili\u011finde kullan\u0131lmaktad\u0131rlar (Duru vd., 2013). Son y\u0131llarda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda bal\u0131k yemlerine Spirulina alginin ilave edilmesi ile yeti\u015ftiricilerin en b\u00fcy\u00fck sorunlar\u0131ndan olan hastal\u0131klar b\u00fcy\u00fck oranda azalm\u0131\u015f ve Spirulina ilaveli yemlerle beslenen bal\u0131klarda lezzet ve deri pigmentasyonu artm\u0131\u015ft\u0131r. (\u00d6z\u00e7i\u00e7ek vd., 2017). Mavi ye\u015fil alglerden yenilebilir bir mikroorganizma olan Spirulina alginin yap\u0131s\u0131nda in vitro h\u00fccre k\u00fclt\u00fcr\u00fc vasatlar\u0131n\u0131n bile\u015fimine giren temel amino asit ve vitaminlerin pek \u00e7o\u011fu bulunmaktad\u0131r. Bu noktadan hareketle bu mikroalglerden elde edilecek ekstratlar\u0131n h\u00fccre \u00fcremesini stim\u00fcle edece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. Antiviral, antitumerogenic, antioksidan etkilerinin yan\u0131nda ya\u015flanmay\u0131 geciktirici ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemini g\u00fc\u00e7lendirici etkilerinin varl\u0131\u011f\u0131 \u00e7e\u015fitli ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar taraf\u0131ndan bildirilmi\u015ftir (G\u00fcrhan vd., 2001)<\/p>\n\n\n\n

Yenge\u00e7, \u0131stakoz, karides istiridye gibi kabuklu deniz canl\u0131lar\u0131, kabuklar\u0131na sa\u011flam yap\u0131 kazand\u0131ran bir biyopolimer olan kitin a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin canl\u0131lard\u0131r (Rad ve \u015een, 2014). Do\u011fada sel\u00fclozdan sonra en s\u0131k rastlanan biyopolimer ise yenge\u00e7, karides, istiridye gibi kabuklu deniz \u00fcr\u00fcnlerinin d\u0131\u015f iskeletlerinde bulunan do\u011fal bir polisakkarit olan kitinden deasetilasyon yoluyla elde edilen kitosand\u0131r (Bostan vd., 2007). Kitosan, \u00e7\u00f6kt\u00fcrme, nem tutma, film olu\u015fturma antimikrobiyal etki, enzim immobilizasyonu gibi \u00e7ok \u00e7e\u015fitli fonksiyonlar\u0131 nedeniyle ila\u00e7, kozmetik, t\u0131p, tar\u0131m gibi \u00e7e\u015fitli end\u00fcstrilerde s\u0131n\u0131rs\u0131z kullan\u0131m alanlar\u0131na sahiptir. G\u0131dalar\u0131n kitosan filmi ile kaplanmas\u0131 kitosan\u0131n g\u0131da teknolojisindeki en \u00f6nemli kullan\u0131m \u015feklidir. Buna ilave olarak do\u011fal aroman\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131nda ve g\u0131da maddelerinin raf \u00f6mr\u00fcn\u00fcn uzat\u0131lmas\u0131nda katk\u0131 maddesi olarak da kullan\u0131lmaktad\u0131r (Bostan vd., 2007). Kitosan kozmetik sekt\u00f6r\u00fcnde nemlendirici kremlerde, tra\u015f sonras\u0131 bak\u0131m \u00fcr\u00fcnlerinde, deodorantlarda koku giderici madde olarak da kullan\u0131lmaktad\u0131r (Metin vd., 2018). Ba\u011f\u0131rsak hareketlerinin ve sindirim faaliyetlerinin d\u00fczenlenmesi, ba\u011f\u0131rsak mikrofloras\u0131n\u0131n (bifidobakterilerin) desteklenmesi, kan kolesterol seviyesinin d\u00fczenlenmesi (LDL kolesterol\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi, HDL kolesterol\u00fcn art\u0131r\u0131lmas\u0131), kan bas\u0131nc\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi, karaci\u011fer fonksiyonlar\u0131n\u0131n d\u00fczenlenmesi gibi fonksiyonel etkilerinin yan\u0131 s\u0131ra sindirim yoluyla al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ya\u011f emilimini azaltarak kilo kayb\u0131n\u0131 desteklemektedir. Japonya’da ve Avrupa’da ticari olarak \u00fcretilen kitosan uzun y\u0131llard\u0131r bu ama\u00e7la pazara sunulmaktad\u0131r (Bostan vd., 2007).<\/p>\n\n\n\n

Deniz S\u00fcngerlerinin eczac\u0131l\u0131kta kullan\u0131m\u0131na y\u00f6nelik ara\u015ft\u0131rmalar 1950\u2019li y\u0131llarda ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. S\u00fcngerlerden elde edilmi\u015f metabolitler anti inflamatuvar ajanlar, antikanserojen ajanlar ve antibiyotikler gibi klinik \u00fcr\u00fcnlerde kullan\u0131labilmektedir (T\u00fcretken vd., 2016). HIV\u2019e kar\u015f\u0131 kullan\u0131lmakta olan Antiviral asiklovir, antienflamatuvar etkili manoalit ve antikanser etkili halikondrin s\u00fcngerlerden elde edilmi\u015ftir (Kaban, 2008). Deniz s\u00fcngerinden (Cryptotheca crypta) izole edilen \u201cSponogothymidine\u201d ve \u201cSponogouridine\u201d, l\u00f6semi ile m\u00fccadelede kullan\u0131lan Ara-C ve viral enfeksiyonlara kar\u015f\u0131 kullan\u0131lan Ara-A adl\u0131 ila\u00e7lar\u0131n geli\u015ftirilmesine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r (Rad ve \u015een, 2014).<\/p>\n\n\n\n

Mavi biyoteknoloji alan\u0131nda \u00f6ne \u00e7\u0131kan bir di\u011fer canl\u0131 deniz patl\u0131can\u0131d\u0131r. G\u0131da end\u00fcstrisi ve medikal \u015firketler denizh\u0131yar\u0131n\u0131n fonksiyonel g\u0131da, besin takviyesi ve ila\u00e7 \u00fcretiminde kullan\u0131m\u0131 ile ilgili olduk\u00e7a yak\u0131ndan ilgilenmektedir. Amerika ve Asya\u2019da deniz h\u0131yar\u0131n\u0131n v\u00fccut duvar\u0131ndan elde edilen tabletler t\u00fcketilmekte, Avustralya k\u00f6kenli ila\u00e7 firmalar\u0131 iltihap \u00f6nleyici ila\u00e7 \u00fcretiminde deniz h\u0131yar\u0131ndan elde edilen bile\u015fikleri kullanmakta, \u00c7in, Japonya, Malezya ve Endonezya gibi \u00fclkelerde deniz patl\u0131can\u0131ndan elde edilen farmakolojik \u00fcr\u00fcnler yo\u011fun al\u0131c\u0131 bulmaktad\u0131r. Deniz h\u0131yar\u0131n\u0131n v\u00fccut duvar\u0131nda, proteinin y\u00fczde 70\u2019i kolajenden olu\u015fmaktad\u0131r. Kolajen hayvanlar\u0131n deri, ba\u011f doku ve kemiklerinde bulunan bir protein olup  kozmetik, biyomedikal, farmakoloji, deri ve film end\u00fcstrilerinde geni\u015f bir kullan\u0131m alan\u0131na sahiptir. Deniz h\u0131yar\u0131 kolajeninin di\u011fer hayvansal k\u00f6kenli kolajenlere g\u00f6re daha kaliteli oldu\u011fu, antioksidan peptidleri y\u00fcksek oranda i\u00e7erdi\u011fi belirtilmektedir (K\u00fcnili ve \u00c7olako\u011flu, 2015).  Stichopus variegatus t\u00fcr\u00fc bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalarda farmakolojik ajanlar\u0131n kayna\u011f\u0131 olarak de\u011ferlendirilmektedir. \u0130\u00e7erdi\u011fi glukosamin s\u00fclfat sayesinde kire\u00e7lenme, eklem a\u011fr\u0131lar\u0131, genel halsizlik-g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fckte, zay\u0131fl\u0131kta, ya\u015fl\u0131l\u0131\u011fa ba\u011fl\u0131 demans\u0131zl\u0131k, kab\u0131zl\u0131k gibi rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n tedavisinde kullan\u0131lmaktad\u0131r. Japonya\u2019da AIDS hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n tedavisinde i\u00e7erdi\u011fi s\u00fclfat polisakkaridden yararlan\u0131lmaktad\u0131r Denizh\u0131yarlar\u0131 ayr\u0131ca ameliyatlar ile olu\u015fan i\u00e7 yaralarda veya sezaryen operasyonlar\u0131n\u0131n tedavisinde kullan\u0131lmaktad\u0131r. Di\u015f eti rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 ile m\u00fccadelede di\u015f macunlar\u0131 i\u00e7erisinde denizpatl\u0131can\u0131 ajanlar\u0131ndan yararlan\u0131lmaktad\u0131r (L\u00f6k vd., 2017). Saponin ve polissakkarit i\u00e7ermesinden dolay\u0131 anti kanserojen madde olarak da ila\u00e7 sanayisinde kullan\u0131lmaktad\u0131r (Bayarslan, 2018).<\/p>\n\n\n\n

Biyoteknoloji Alan\u0131nda Giri\u015fimcilik<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Mavi biyoteknolojinin g\u0131da, eczac\u0131l\u0131k, t\u0131p ve ila\u00e7 sekt\u00f6r\u00fc gibi stratejik alanlar ba\u015fta olmak \u00fczere ya\u015fam\u0131n bir\u00e7ok alan\u0131na temas eden geni\u015f kullan\u0131m alan\u0131, giri\u015fimcilere y\u00fcksek katma de\u011ferli \u00fcr\u00fcnler ortaya koyabilmeleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli f\u0131rsatlar sunmaktad\u0131r. Genel olarak biyoteknoloji sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn y\u00fcksek katma de\u011ferli mal ve hizmetleri i\u00e7ermesi, biyoteknolojiyi bir\u00e7ok \u00fclkenin uzmanla\u015fmak istedi\u011fi bir alan haline getirmi\u015ftir. 2000\u2019li y\u0131llar\u0131n ortas\u0131ndan itibaren bir\u00e7ok \u00fclke, biyoteknolojiyi ekonomik b\u00fcy\u00fcme ve k\u00fcresel rekabet g\u00fcc\u00fc kazanmada f\u0131rsat olarak g\u00f6rmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r (BSTB, 2015). 2017 y\u0131l\u0131nda 425 milyar dolar global pazar b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne ula\u015fan biyoteknoloji sekt\u00f6r\u00fcnde ABD lider \u00fclke konumundad\u0131r (Baybura, 2019).  Singapur, \u00c7in, G\u00fcney Kore, Yeni Zelanda ve Avusturalya ba\u015far\u0131l\u0131 uygulamalarla bu alanda \u00f6nc\u00fc olan di\u011fer \u00fclkeler olup s\u00f6z konusu \u00fclkelerin temel yakla\u015f\u0131m\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve i\u015f birli\u011fine dayal\u0131 bir giri\u015fimcilik ekosistemi olu\u015fturmaktan ge\u00e7mektedir (\u00dcnver, S. vd, 2019).<\/p>\n\n\n\n

Biyoteknoloji alan\u0131ndaki giri\u015fimcilik baz\u0131 \u00f6zellikleri ile genel giri\u015fimcilikten farkl\u0131la\u015fmaktad\u0131r. Bir fikre, \u00fcr\u00fcne, hizmete dayal\u0131 i\u015f kurmak ve y\u00f6netmek giri\u015fimcili\u011fin temelidir. Biyogiri\u015fimcilik i\u015f fikri, uzun y\u0131llar edinilmi\u015f canl\u0131 bilimine dair bilgi ve ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n \u00fczerine kurulmakta, akademik bilgi biyogiri\u015fimin temelini olu\u015fturmaktad\u0131r. Genel giri\u015fimcilikte bir \u00fcr\u00fcn\u00fc geli\u015ftirmek i\u00e7in daha k\u0131sa s\u00fcre gerekli iken, biyogiri\u015fimlerin \u00fcr\u00fcn \u00e7\u0131karma s\u00fcre\u00e7leri olduk\u00e7a uzun ve zahmetli olup, fikrin olu\u015fmas\u0131ndan \u00fcr\u00fcn olarak kullan\u0131lmaya ba\u015flamas\u0131 10-20 y\u0131l\u0131 bulabilmektedir (\u00dcnver, S. vd, 2019). Biyoteknoloji alan\u0131ndaki giri\u015fimcili\u011fi genel giri\u015fimcilikten farkl\u0131la\u015ft\u0131ran en \u00f6nemli unsur ise Ar-Ge s\u00fcrecidir. Yukar\u0131da mavi biyoteknoloji kapsam\u0131nda verilen detayl\u0131 \u00f6rneklerden de anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere, biyoteknoloji sekt\u00f6r\u00fc Ar-Ge yo\u011fun bir sekt\u00f6rd\u00fcr. Biyoteknoloji alan\u0131nda faaliyet g\u00f6steren firmalar\u0131n ba\u015far\u0131l\u0131 olabilmeleri i\u00e7in daha inovatif ve Ar-Ge odakl\u0131 olmalar\u0131 gerekmektedir. Ar-Ge ve inovasyon hem \u00fcr\u00fcn\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 hem de pazardaki de\u011fi\u015fime h\u0131zl\u0131 cevap verilebilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem arz etmektedir. Bununla birlikte, Ar-Ge ve inovasyon, y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi ve sonu\u00e7land\u0131r\u0131lmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan y\u00fcksek oranda sermaye gerektiren bir faaliyet olup, ba\u015far\u0131 oran\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda olduk\u00e7a riskli bir s\u00fcre\u00e7 olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r (Baybura, 2019). T\u00fcm bu nedenlerden \u00f6t\u00fcr\u00fc biyoteknoloji alan\u0131ndaki bir giri\u015fimcilik genel giri\u015fimcilikten \u00e7ok daha fazla \u00fcniversite ve sanayi i\u015f birli\u011fine ihtiya\u00e7 duymaktad\u0131r. Bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kar\u0131labilmesi i\u00e7in gerekli olan teknik bilgiye ve altyap\u0131ya eri\u015fim, Ar-Ge faaliyetlerinin y\u00fcksek maliyeti ve riskli bir s\u00fcre\u00e7 olmas\u0131 biyoteknoloji giri\u015fimcili\u011finde firmalar\u0131n \u00fcniversiteler ve ara\u015ft\u0131rma merkezleri ile i\u015f birli\u011fini \u00f6nemli hale getirmektedir. Bu kapsamda biyoteknoloji alan\u0131nda faaliyet ger\u00e7ekle\u015ftiren firmalar\u0131n teknoloji transfer ofisleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00fcniversiteler ile temas etmesi ve \u00fcniversiteler ile olu\u015fturulan i\u015f birliklerinin kal\u0131c\u0131 hale getirilmesi gerekmektedir (Baybura, 2019).<\/p>\n\n\n\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde h\u0131zla b\u00fcy\u00fcyen bir sekt\u00f6r olan biyoteknoloji sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn 2024 y\u0131l\u0131nda 775 milyar dolar global pazar b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne ula\u015fmas\u0131 beklenmektedir (\u00dcnver, S. vd, 2019). Biyoteknolojinin bir alt dal\u0131 olan mavi biyoteknolji ise g\u0131da, eczac\u0131l\u0131k, t\u0131p ve ila\u00e7 sekt\u00f6r\u00fc gibi stratejik alanlar ba\u015fta olmak \u00fczere ya\u015fam\u0131n bir\u00e7ok alan\u0131na temas eden geni\u015f kullan\u0131m alan\u0131 ile giri\u015fimcilere y\u00fcksek katma de\u011ferli \u00fcr\u00fcnler ortaya koyabilmeleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli f\u0131rsatlar sunmas\u0131 nedeniyle ayr\u0131 bir \u00f6neme sahiptir. \u0130zmir a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir de\u011ferlendirme yapmak gerekirse, denizel biyo\u00e7e\u015fitlilik a\u00e7\u0131s\u0131ndan zenginli\u011fi, \u00fcniversitelerindeki su \u00fcr\u00fcnleri, biyoteknoloji, t\u0131p, eczac\u0131l\u0131k, ya\u015fam bilimleri alan\u0131nda fak\u00fclteleri, ara\u015ft\u0131rma merkezleri ve teknoloji geli\u015ftirme b\u00f6lgeleri ile mavi biyoteknoloji giri\u015fimcili\u011fi i\u00e7in \u00fclkemizde \u00f6nemli f\u0131rsatlar sunan \u015fehirlerin ba\u015f\u0131nda geldi\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Mavi biyoteknoloji alan\u0131nda \u00fcniversite ve \u00f6zel sekt\u00f6r i\u015f birli\u011fi ile ger\u00e7ekle\u015ftirilecek olan ba\u015far\u0131l\u0131 giri\u015fimlerle \u00fcretilecek olan y\u00fcksek katma de\u011ferli \u00fcr\u00fcn ve hizmetlerin \u00fclke ekonomisine b\u00fcy\u00fck katk\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131 a\u015fik\u00e2rd\u0131r. Bu nedenle bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k ve yeti\u015ftiricilik d\u0131\u015f\u0131nda da denizlerimizin sunmu\u015f oldu\u011fu potansiyelden etkin \u015fekilde faydalan\u0131lmas\u0131, do\u011frudan mavi biyoteknoloji alan\u0131na \u00f6zg\u00fc ve bu alanda giri\u015fimcili\u011fi te\u015fvik eden politikalar\u0131n ve destek mekanizmalar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi b\u00fcy\u00fck \u00f6nem arz etmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Kaynak\u00e7a<\/strong><\/p>\n\n\n\n