{"id":584,"date":"2021-03-11T06:34:32","date_gmt":"2021-03-11T06:34:32","guid":{"rendered":"http:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/?p=584"},"modified":"2021-03-11T06:34:35","modified_gmt":"2021-03-11T06:34:35","slug":"toplumsal-cinsiyet-ve-turizm","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/2021\/03\/11\/toplumsal-cinsiyet-ve-turizm\/","title":{"rendered":"Toplumsal Cinsiyet ve Turizm"},"content":{"rendered":"\n

G\u00f6k\u00e7e AYDO\u011eDU<\/strong><\/strong>
Uzman
Mavi B\u00fcy\u00fcme Politikalar\u0131 Birimi<\/em><\/em>
gokce.kalyoncu@izka.org.tr<\/em><\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n

Toplumsal cinsiyete dayal\u0131 ayr\u0131mc\u0131l\u0131k, kad\u0131nlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131nda gerek istihdam olanaklar\u0131na eri\u015fim gerek \u00fccret, \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131, sosyal g\u00fcvenlik gibi uygulamalar bak\u0131m\u0131ndan kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 sorunlar\u0131n en \u00f6nemli sebepleri aras\u0131nda yer al\u0131rken s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nman\u0131n da \u00f6n\u00fcnde engel te\u015fkil etmektedir. Toplumsal cinsiyetin neden oldu\u011fu \u00f6nyarg\u0131lar ve engellemeler t\u00fcm sekt\u00f6rlerde oldu\u011fu gibi, \u00fclke ekonomisi ve kalk\u0131nmas\u0131 i\u00e7in olduk\u00e7a \u00f6nemli bir sekt\u00f6r olan turizmde de kad\u0131n erkek aras\u0131nda e\u015fitsizliklere neden olmaktad\u0131r. \u00a0Cinsiyet, biyolojik olarak kad\u0131n ve erkek aras\u0131ndaki ayr\u0131m\u0131 anlat\u0131rken toplumsal cinsiyet, kad\u0131nlar ve erkekler aras\u0131ndaki toplumsal olarak kurulan ve k\u00fclt\u00fcrel kaynaklar\u0131 olan farkl\u0131l\u0131klara, \u201cerkeklik\u201d ve \u201ckad\u0131nl\u0131k\u201d aras\u0131ndaki toplumsal bak\u0131mdan e\u015fitsiz b\u00f6l\u00fcnmeye g\u00f6nderme yapmaktad\u0131r (Marshall, 1998). Kad\u0131nlar ve erkekler i\u00e7in toplum taraf\u0131ndan in\u015fa edilen roller, davran\u0131\u015flar ve nitelikler toplumsal cinsiyet kavram\u0131 ile ifade edilmektedir (UNDP, 2019).<\/p>\n\n\n\n

Toplumsal cinsiyetin, istihdam piyasas\u0131nda \u00e7o\u011fu zaman kad\u0131nlar aleyhine yans\u0131malar\u0131 bulunmaktad\u0131r. \u0130stihdamda toplumsal cinsiyet ayr\u0131m\u0131, gerek istihdama kat\u0131l\u0131m oranlar\u0131 gerekse de meslek yap\u0131s\u0131nda erkekler ile kad\u0131nlar aras\u0131nda g\u00f6r\u00fclen e\u015fitsiz da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 ifade etmektedir. Meslek yap\u0131s\u0131nda cinsiyet ayr\u0131m\u0131 iki \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fmektedir, dikey ayr\u0131mda erkekler mesleki hiyerar\u015finin tepesinde kad\u0131nlar dibinde k\u00fcmelenirler, yatay ayr\u0131mda ise ayn\u0131 mesleki d\u00fczeyde erkeklerle kad\u0131nlara farkl\u0131 i\u015fler d\u00fc\u015fmekte, kad\u0131nlara daha d\u00fc\u015f\u00fck sorumluluklar verilmektedir (Marshall, 1998). \u0130\u015fsizlik ve insana yak\u0131\u015f\u0131r i\u015f a\u00e7\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm d\u00fcnyada \u00f6nemli bir sorun olmaya devam etmekle birlikte \u00f6zellikle kad\u0131nlar istihdama kat\u0131l\u0131m oran\u0131 bak\u0131m\u0131ndan olduk\u00e7a dezavantajl\u0131 durumdad\u0131r. D\u00fcnya genelinde erkeklerin (15-64 ya\u015f) %78\u2019ine kar\u015f\u0131l\u0131k kad\u0131nlar\u0131n %55\u2019i i\u015fg\u00fcc\u00fc piyasas\u0131 i\u00e7inde yer almaktad\u0131r (WEF, 2019). Bu durum kad\u0131nlar\u0131n ekonomik \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn engellenmesinin ve toplumsal cinsiyet e\u015fitsizli\u011finin derinle\u015fmesinin \u00f6nemli nedenlerindendir.  E\u015fitsizli\u011fin k\u00fcresel ekonomiye etkisini yans\u0131tmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan D\u00fcnya Bankas\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f olan ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131 \u00e7arp\u0131c\u0131d\u0131r. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re kad\u0131nlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131nda yer almas\u0131n\u0131n k\u00fcresel gayri safi yurti\u00e7i h\u00e2s\u0131la \u00fczerindeki etkisi %37 iken, toplumsal cinsiyete dayal\u0131 ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n ortadan kalkmas\u0131 ve kad\u0131nlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131na erkeklerle e\u015fit \u015fekilde kat\u0131lmas\u0131 durumunda, 2025 y\u0131l\u0131na kadar k\u00fcresel gayri safi yurt i\u00e7i h\u00e2s\u0131lada %26\u2019l\u0131k ilave art\u0131\u015f s\u00f6z konusu olacakt\u0131r (D\u00fcnya Bankas\u0131, 2017).<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye\u2019nin toplumsal cinsiyet alan\u0131ndaki durumu de\u011ferlendirildi\u011finde, \u00fcyesi oldu\u011fu Ekonomik Kalk\u0131nma ve \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc (OECD) \u00fcye \u00fclkelerinin ortalamas\u0131n\u0131n olduk\u00e7a gerisinde kald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Kad\u0131nlar\u0131n istihdama, siyasete ve karar alma mekanizmalar\u0131na kat\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc gibi nedenlerle T\u00fcrkiye, \u201cK\u00fcresel Toplumsal Cinsiyet U\u00e7urumu Endeksi\u201dnde 144 \u00fclke aras\u0131nda 130. s\u0131rada yer almaktad\u0131r (Kad\u0131n\u0131n Kalk\u0131nmadaki Rol\u00fc \u00d6zel \u0130htisas Komisyonu Raporu, 2018). \u00dclkemizde kad\u0131n istihdam\u0131 ve kad\u0131nlar\u0131n i\u015fg\u00fcc\u00fcne kat\u0131l\u0131m\u0131 erkeklere nazaran olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fck seviyededir. T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu\u2019nun Aral\u0131k 2019 verilerine g\u00f6re, \u00fclkemizde i\u015fg\u00fcc\u00fcne kat\u0131lma oran\u0131 erkeklerde %72, kad\u0131nlarda %34,4\u2019t\u00fcr. Yaln\u0131zca istihdam olanaklar\u0131na eri\u015fim de\u011fil \u00fccret ko\u015fullar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan da kad\u0131nlar aleyhine var olan e\u015fitsizlik Uluslararas\u0131 \u00c7al\u0131ma \u00d6rg\u00fct\u00fc (ILO) ve T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu i\u015fbirli\u011finde haz\u0131rlanan Cinsiyete Dayal\u0131 \u00dccret Fark\u0131n\u0131n \u00d6l\u00e7\u00fcm\u00fc: T\u00fcrkiye Uygulamas\u0131 ba\u015fl\u0131kl\u0131 raporda ortaya konmu\u015ftur. 2018 y\u0131l\u0131 verileriyle haz\u0131rlanan raporda kad\u0131nlar ve erkekler aras\u0131ndaki \u00fccret fark\u0131n\u0131n erkekler lehine %21,1 oldu\u011fu ifade edilmektedir. Rapor annelik \u00fccret fark\u0131na ili\u015fkin durumu da ortaya koymaktad\u0131r. Buna g\u00f6re anneler ve babalar aras\u0131ndaki \u00fccret fark\u0131 %19 d\u00fczeyindedir (Aile, \u00c7al\u0131\u015fma ve Sosyal Hizmetler Bakanl\u0131\u011f\u0131, 2020). Kad\u0131n istihdam\u0131nda nicelik a\u00e7\u0131s\u0131ndan varolan olumsuz tablo nitelik a\u00e7\u0131s\u0131ndan da benzer durumu yans\u0131tmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu\u2019nun y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc Hane Halk\u0131 \u0130\u015fg\u00fcc\u00fc Ara\u015ft\u0131rmas\u0131\u2019na g\u00f6re, T\u00fcrkiye\u2019de 2017 y\u0131l\u0131nda erkek y\u00f6netici oran\u0131 %82,7 iken kad\u0131n y\u00f6netici oran\u0131 %17,3\u2019t\u00fcr (\u0130KV, 2019). 2019 ILO verilerine g\u00f6re ise, T\u00fcrkiye\u2019de kad\u0131nlar\u0131n istihdamdaki pay\u0131 %25, toplam y\u00f6netimdeki pay\u0131 %13, \u00fcst d\u00fczey y\u00f6netici pozisyonunda i\u015fletmelerdeki pay\u0131 %10\u2019un alt\u0131nda ve orta ve \u00fcst y\u00f6netimdeki pay\u0131 %12\u2019nin alt\u0131ndad\u0131r (Akg\u00fcl, 2020).<\/p>\n\n\n\n

Turizm, hizmet sekt\u00f6r\u00fc i\u00e7inde istihdam yo\u011funlu\u011fu y\u00fcksek bir sekt\u00f6r olarak ekonomi \u00fczerinde olduk\u00e7a \u00f6nemli etkilere sahiptir. Farkl\u0131 sekt\u00f6rlerde kad\u0131n istihdam\u0131 erkek istihdam\u0131na oranla d\u00fc\u015f\u00fck seviyelerde olmas\u0131na ra\u011fmen turizmde istihdam edilen kad\u0131nlar say\u0131ca fazlad\u0131r. Turizm sekt\u00f6r\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fan kad\u0131n say\u0131s\u0131 t\u00fcn d\u00fcnyada yakla\u015f\u0131k 61 milyondur (UNWTO, 2019). Turizm sekt\u00f6r\u00fc kad\u0131nlara yeni istihdam alan\u0131 olu\u015fturmakta ve i\u015fg\u00fcc\u00fcne aktif kat\u0131l\u0131mlar\u0131nda \u00f6nemli rol oynamaktad\u0131r. 2019 y\u0131l\u0131 verileriyle d\u00fcnya genelinde t\u00fcm sekt\u00f6rlerde %44,6 olan kad\u0131n istihdam\u0131, turizm sekt\u00f6r\u00fcnde %54\u2019t\u00fcr (Yeti\u015f ve \u00c7al\u0131\u015fkan, 2020). T\u00fcrkiye ise, Avrupa\u2019da kad\u0131n \u00e7al\u0131\u015fan say\u0131s\u0131nda en az orana sahip \u00fclkeler aras\u0131ndad\u0131r, konaklama ve yiyecek i\u00e7ecek hizmetlerinde \u00e7al\u0131\u015fan kad\u0131nlar\u0131n oran\u0131 %14,83\u2019t\u00fcr (Akg\u00fcl, 2020).<\/p>\n\n\n\n

Turizm sekt\u00f6r\u00fcnde i\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u00e7o\u011funlu\u011funu kad\u0131nlar olu\u015fturuyor olsa da sekt\u00f6rde kad\u0131nlar\u0131n en d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccretli ve en d\u00fc\u015f\u00fck stat\u00fcl\u00fc i\u015flerde \u00e7al\u0131\u015fma e\u011filimi s\u00fcrmektedir (UNWTO, 2019). Kad\u0131nlar\u0131n turizm sekt\u00f6r\u00fcndeki konumlar\u0131nda, toplumsal cinsiyete dayal\u0131 i\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fc belirleyici olmakta, kad\u0131nlar genellikle kat hizmetleri, mutfak, servis gibi ev i\u015flerinin bir uzant\u0131s\u0131 olarak kabul edilebilecek birimlerde alt d\u00fczeylerde \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. D\u00fcnya Turizm \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn (UNWTO) 2019 y\u0131l\u0131 Turizmde Kad\u0131n \u0130stihdam\u0131 K\u00fcresel Raporu kad\u0131nlar\u0131n turizm sekt\u00f6r\u00fcnde karar verici pozisyonlara uzakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Konaklama sekt\u00f6r\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n %70\u2019i kad\u0131n olmas\u0131na ra\u011fmen y\u00f6netici pozisyonlar\u0131nda %40, genel y\u00f6netici pozisyonunda %20 oran\u0131nda yer almakta, en \u00fcst d\u00fczey y\u00f6netici pozisyonlar\u0131nda %8\u2019den az kad\u0131n bulunmaktad\u0131r (Akg\u00fcl, 2020). UNWTO raporu turizm sekt\u00f6r\u00fcnde kad\u0131n ve erkek aras\u0131ndaki \u00fccret fark\u0131na ili\u015fkin veriler de ortaya koymaktad\u0131r, rapora g\u00f6re turizm sekt\u00f6r\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fan kad\u0131nlar, erkeklere oranla yakla\u015f\u0131k %15 daha az kazan\u00e7 elde etmektedir. D\u00fc\u015f\u00fck \u00fccretlere ek olarak kad\u0131nlar aile i\u015fletmelerinde b\u00fcy\u00fck oranda \u00fccretsiz aile i\u015f\u00e7ili\u011fi de yapmaktad\u0131r (UNWTO, 2019).<\/p>\n\n\n\n

Toplumsal cinsiyet ayr\u0131m\u0131 kad\u0131nlar\u0131n istihdam ile elde edecekleri sa\u011fl\u0131k ve emeklilik gibi haklardan da k\u0131smen faydalanabilmesine neden olmaktad\u0131r. Toplumun kad\u0131nlara y\u00fckledi\u011fi rollerin gere\u011fi olarak kad\u0131nlar aile \u00fcyelerinin bak\u0131m\u0131 i\u00e7in zaman ay\u0131rabilmek ad\u0131na \u00e7al\u0131\u015fma saatleri daha esnek olan k\u0131smi zamanl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fabilecekleri i\u015fleri tercih etmekte ya da enformel i\u015flere y\u00f6nelmektedir. Sosyal g\u00fcvenlik sistemi formel i\u015flerde istihdam edilip d\u00fczenli prim \u00f6denmesini gerekli k\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan kad\u0131nlar d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccretlere ek olarak sosyal g\u00fcvenlik gibi istihdamla birlikte edinilen haklardan da faydalanamamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca sekt\u00f6r, talep ile ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak, \u00e7al\u0131\u015fma saatlerinin uzun ve yo\u011fun oldu\u011fu, mevsimsel istihdam ili\u015fkisinin kuruldu\u011fu, di\u011fer sekt\u00f6rlere k\u0131yasla e\u011fitimli ve nitelikli i\u015fg\u00fcc\u00fcne daha az ihtiya\u00e7 duyulan, sendikala\u015fma ve toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi oran\u0131n\u0131n da d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu bir sekt\u00f6rd\u00fcr. Bu durum turizm sekt\u00f6r\u00fcnde istihdam edilecek kad\u0131nlar\u0131n rol\u00fc ve konumu bak\u0131m\u0131ndan da belirleyicidir (Yeti\u015fkin ve \u00c7al\u0131\u015fkan, 2020).<\/p>\n\n\n\n

Toplumsal cinsiyet e\u015fitsizli\u011fi kad\u0131nlar\u0131n ekonomik \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini elde etme \u00e7abalar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki \u00f6nemli engellerden biridir. Kad\u0131n ve erkekler i\u00e7in belirlenen rol ve sorumluluklar\u0131n kad\u0131n istihdam\u0131na etkisini ortaya koymak amac\u0131yla Ankara\u2019da bulunan turizm i\u015fletme y\u00f6neticilerinin kat\u0131l\u0131m\u0131 ile yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rma, kad\u0131nlar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmaya y\u00f6nlendiren en \u00f6nemli fakt\u00f6r\u00fcn ekonomik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k kazanmak iken i\u015ften ayr\u0131lmalar\u0131n\u0131n temel nedeninin i\u015f ve aile \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 oldu\u011funu yans\u0131tmaktad\u0131r  (\u0130kiz, 2020). Ayn\u0131 ara\u015ft\u0131rma toplumsal cinsiyetin, sekt\u00f6rde istihdam edilen kad\u0131nlar\u0131n konumunu da etkiledi\u011fini g\u00f6stermesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemlidir. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar, her ne kadar kad\u0131nlar\u0131n firma verimlili\u011fini olumlu etkiledikleri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclse de turizm sekt\u00f6r\u00fcnde i\u015flerin cinsiyetlere g\u00f6re ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131, kad\u0131nlar\u0131n cinsiyetlerine uygun i\u015flerde, erkeklerin ise esneklik gerektiren daha a\u011f\u0131r i\u015flerde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmak i\u00e7in i\u015fe al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmi\u015flerdir. Ayr\u0131ca ara\u015ft\u0131rmada kad\u0131n erkek aras\u0131ndaki bu ayr\u0131m\u0131, y\u00f6neticilerin, \u00f6zel \u00e7al\u0131\u015fma gereksinimi gibi nedenlerle rasyonelle\u015ftirdi\u011fi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr (\u0130kiz, 2020). \u015eanl\u0131urfa\u2019da faaliyet g\u00f6steren turizm i\u015fletmelerindeki kad\u0131n \u00e7al\u0131\u015fanlara y\u00f6nelik ger\u00e7ekle\u015fen farkl\u0131 bir ara\u015ft\u0131rmada da kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131 sekt\u00f6rde kad\u0131n i\u015fi, erkek i\u015fi ayr\u0131m\u0131 oldu\u011funu ifade etmi\u015f, ayr\u0131ca kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n yakla\u015f\u0131k %60\u2019\u0131 kad\u0131n ve erkek aras\u0131nda \u00fccret fark\u0131 oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde g\u00f6r\u00fc\u015f bildirmi\u015ftir (\u00c7ak\u0131r vd., 2017).<\/p>\n\n\n\n

Kad\u0131n istihdam\u0131 ile ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak kad\u0131nlar kendi giri\u015fimlerini kurma konusunda da ikincil pozisyonda kalmaktad\u0131r. Toplumsal cinsiyet e\u015fitsizli\u011finin kad\u0131n giri\u015fimcili\u011fine etkileri konusunda \u00f6nemli turizm b\u00f6lgelerinden olan Alanya, Ka\u015f, Bodrum ve Marmaris il\u00e7elerinde toplam 40 kad\u0131n giri\u015fimci ile yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rman\u0131n kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131, kad\u0131n giri\u015fimcilerin kendi i\u015flerini kurmalar\u0131 konular\u0131nda engellendiklerine dikkat \u00e7ekmi\u015flerdir. \u00c7al\u0131\u015fmada, erkeklerin aileyi ge\u00e7indirmekten sorumlu olmas\u0131 perspektifinden yola \u00e7\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, kad\u0131nlar\u0131n aile ekonomisine katk\u0131 sunan olarak de\u011fersizle\u015ftirildi\u011finin ve kad\u0131nlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ve giri\u015fimci olmalar\u0131n\u0131n \u00e7ok fazla kabul g\u00f6rmedi\u011finin alt\u0131 \u00e7izilmi\u015ftir  (Alt\u0131ndal, 2016).<\/p>\n\n\n\n

Sonu\u00e7<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kad\u0131nlar\u0131n ekonomik hayata kat\u0131l\u0131m\u0131 ve f\u0131rsat e\u015fitli\u011fi sa\u011flanmas\u0131 konusunda 2006-2020 d\u00f6nemi h\u0131z\u0131nda ilerlendi\u011finde ekonomik kat\u0131l\u0131m a\u00e7\u0131s\u0131ndan, cinsiyet fark\u0131n\u0131n kapanmas\u0131n\u0131n 257 y\u0131l s\u00fcrece\u011fine ili\u015fkin hesaplamalar sorunun derinli\u011fini ve \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in daha b\u00fcy\u00fck ad\u0131mlar at\u0131lmas\u0131 gereklili\u011fini ortaya koymaktad\u0131r (WEF, 2019). Kad\u0131nlar\u0131n ekonomiye kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flamak; kalk\u0131nmay\u0131 h\u0131zland\u0131rmak, istikrarl\u0131 ve g\u00fc\u00e7l\u00fc ekonomiler in\u015fa etmek, insan haklar\u0131 i\u00e7in uluslararas\u0131 kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f hedeflere ula\u015fmak ve kad\u0131nlar\u0131n ve dolay\u0131s\u0131yla topluluklar\u0131n ya\u015fam kalitesinin iyile\u015ftirilmesi bak\u0131m\u0131ndan bir zorunluluktur.<\/p>\n\n\n\n

Turizm sekt\u00f6r\u00fc istihdam yaratan, bu bak\u0131mdan da \u00fclke ekonomisine \u00f6nemli katk\u0131 sa\u011flayan sekt\u00f6rlerin ba\u015f\u0131nda geldi\u011fi i\u00e7in bu alanda e\u011fitimli ki\u015filerin istihdam edilmesi sekt\u00f6r\u00fcn geli\u015fimi, insan kayna\u011f\u0131n\u0131n verimli kullan\u0131m\u0131 ve \u00fclke tan\u0131t\u0131m\u0131 bak\u0131m\u0131ndan olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. E\u011fitim, kad\u0131nlar\u0131n i\u015f bulmalar\u0131 ve istihdam edilmelerindeki en b\u00fcy\u00fck etkenlerdendir. Gerek temel gerek mesleki e\u011fitimin desteklenmesi ile kad\u0131n veya erkek olarak ayr\u0131lmadan, bireylerin \u00fcretkenli\u011finin art\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r. Ayr\u0131ca toplumsal cinsiyet alg\u0131s\u0131 ve e\u011fitim d\u00fczeyi aras\u0131nda da ili\u015fki bulunmaktad\u0131r. E\u011fitim d\u00fczeyindeki art\u0131\u015f ile toplumsal cinsiyet alg\u0131s\u0131n\u0131n daha olumlu hale geldi\u011fi ve e\u011fitimin toplumsal cinsiyet alg\u0131s\u0131 \u00fczerinde olumlu katk\u0131lar\u0131 oldu\u011funu do\u011frular nitelikte \u00e7al\u0131\u015fmalar bulunmaktad\u0131r (Tekin, 2017).<\/p>\n\n\n\n

Toplumsal cinsiyet e\u015fitsizli\u011fini azaltmak i\u00e7in, i\u015f ve aile ya\u015fam\u0131n\u0131n uyumla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik makro politikalar \u00fcretilmesi ulusal istihdam politikalar\u0131m\u0131z aras\u0131nda yer almaktad\u0131r. Bak\u0131m ekonomisi kapsam\u0131nda \u00e7ocuk, hasta, ya\u015fl\u0131 ve engelli bak\u0131m\u0131 konusundaki kurumsal hizmetlerin yayg\u0131n ve eri\u015filebilir nitelikte olmas\u0131 kad\u0131nlar\u0131n i\u015f ya\u015fam dengesi zorluklar\u0131n\u0131 a\u015fmada \u00f6nemli bir fakt\u00f6rd\u00fcr. \u00c7al\u0131\u015fma saatleri ile okul saatlerinin uyumla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, yaz tatili ya da okul sonras\u0131nda et\u00fct\/bak\u0131m hizmetlerinin sa\u011flanmas\u0131, kre\u015f ve\/veya g\u00fcnd\u00fcz bak\u0131mevlerinin hizmet verme saatlerinin de \u00e7al\u0131\u015fma saatleriyle uyumla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 model aray\u0131\u015flar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde ulusal d\u00fczeyde ortaya \u00e7\u0131kan \u00f6nemli tespit ve politika \u00f6nerileri aras\u0131nda yer almaktad\u0131r (\u00d6zel \u0130htisas Komisyonu Raporu, 2018).<\/p>\n\n\n\n

Kad\u0131n giri\u015fimcili\u011finin desteklenmesi, kad\u0131n ve erkek aras\u0131nda sekt\u00f6rel ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131na ek olarak bireysel ve toplumsal refah\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na da katk\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r. Kad\u0131n giri\u015fimcili\u011fini desteklemeye y\u00f6nelik kamu politikalar\u0131 ve giri\u015fimcilik e\u011fitim ve uygulamalar\u0131 ile kad\u0131nlar\u0131n toplumdaki rol ve stat\u00fcleri g\u00fc\u00e7lenirken, var olan gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 adaletsizli\u011fi de azalt\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Kaynak\u00e7a<\/strong><\/p>\n\n\n\n