{"id":529,"date":"2021-02-02T09:03:30","date_gmt":"2021-02-02T09:03:30","guid":{"rendered":"http:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/?p=529"},"modified":"2021-02-02T11:34:36","modified_gmt":"2021-02-02T11:34:36","slug":"tech4good-sosyal-ve-ekolojik-sorunlara-teknoloji-tabanli-cozumler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/2021\/02\/02\/tech4good-sosyal-ve-ekolojik-sorunlara-teknoloji-tabanli-cozumler\/","title":{"rendered":"Tech4Good: Sosyal ve Ekolojik Sorunlara Teknoloji Tabanl\u0131 \u00c7\u00f6z\u00fcmler"},"content":{"rendered":"\n

\u0130pek KOCAO\u011eLU<\/strong><\/strong>
Uzman<\/em>
Yenilik ve Giri\u015fimcilik Politikalar\u0131 Birimi<\/em><\/em>
ipek.kocaoglu@izka.org.tr<\/em><\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n

Toplumsal fayda ve ekonomik etki yaratmay\u0131 ama\u00e7layan teknolojiler i\u00e7in kullan\u0131lan ve yeni bir kavram olan \u201cTech4Good\u201d, sosyal ve ekolojik sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde yapay zeka, makine \u00f6\u011frenmesi, blok zincir ve nesnelerin interneti gibi derin teknolojilerin kullan\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelmektedir. Tech4Good hem bu sorunlara h\u0131zl\u0131 ve b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretmekte hem de i\u015f d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7in 2030 y\u0131l\u0131na kadar 12 trilyon dolarl\u0131k bir pazar f\u0131rsat\u0131 sunmaktad\u0131r. (Accenture, 2018) Derin teknolojiler, yaln\u0131zca \u00fcretkenli\u011fi ve ekonomik b\u00fcy\u00fcmeyi art\u0131rmakla kalmay\u0131p yoksulluk, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, do\u011fal alanlar\u0131n kayb\u0131 ve e\u015fitsizlik gibi b\u00fcy\u00fck k\u00fcresel zorluklar\u0131n \u00fcstesinden gelme ve refah\u0131 daha geni\u015f kitlelere ula\u015ft\u0131rma potansiyeline sahiptir. Ancak bu potansiyelin sorumlu bir \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131 ve olumlu toplumsal etkiler yaratmas\u0131 i\u00e7in yenilik ekosistemini olu\u015fturan teknoloji \u015firketleri, h\u00fck\u00fcmetler, sivil toplum ve uluslararas\u0131 kurulu\u015flar\u0131n i\u015fbirli\u011fi elzemdir.<\/p>\n\n\n\n

Tech4Good Yenilik Ekosistemi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Accenture isimli k\u00fcresel dan\u0131\u015fmanl\u0131k \u015firketinin \u201cTechnology For Good\u201d Raporunda, ekosistemin ana akt\u00f6rleri info-grafikte g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u015fekilde tan\u0131mlanmaktad\u0131r. Bu ekosistem i\u00e7inde \u00fcniversiteler ve ara\u015ft\u0131rma kurumlar\u0131 temel ara\u015ft\u0131rmalar yapar ve teknoloji geli\u015ftirir. B\u00f6ylece yeni fikirler etraf\u0131nda prototipler ve yenilik\u00e7i i\u015f modelleri geli\u015ftiren startuplar\u0131n b\u00fcy\u00fcmesine elveri\u015fli bir ortam yarat\u0131l\u0131r. Bu noktada b\u00fcy\u00fck \u015firketlerin rol\u00fc, bu inovasyon f\u0131rsatlar\u0131n\u0131 yakalamak ve ticarile\u015ftirmek i\u00e7in geni\u015f operasyonel ve finansal g\u00fc\u00e7lerini kullanmakt\u0131r. Ayr\u0131ca \u00fcniversiteler ve h\u00fck\u00fcmetlerle i\u015fbirliklerine giderek yeni ar-ge yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 destekleyebilirler. Sosyal giri\u015fimciler ve sosyal etki yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 sivil toplumla birlikte, sahaya en yak\u0131n \u00e7al\u0131\u015fan ve dolay\u0131s\u0131yla sahan\u0131n dinamiklerine en hakim akt\u00f6rlerdir.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Accenture, \u201cTechnology For Good: Scaling up Social Transformation in the Fourth Industrial Revolution\u201d, 2018.<\/em><\/p>\n\n\n\n

G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere, Tech4Good ekosistemindeki her oyuncu sosyal kalk\u0131nma hedeflerini ger\u00e7ekle\u015ftirirken bir di\u011ferinin eksi\u011fini tamamlamaktad\u0131r. B\u00f6ylece karma\u015f\u0131k sosyal sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zen, ba\u015far\u0131l\u0131 i\u015f modellerini b\u00fcy\u00fcten ve pazardaki bo\u015fluklar\u0131 de\u011ferlendiren yenilik\u00e7i \u00e7\u00f6z\u00fcmler elde edilebilmektedir. \u00dcstelik teknoloji tabanl\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlerden nasibini az geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerdeki k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletmeler bile alabilmektedir. \u00d6rne\u011fin, blok zincir teknolojisi, sanal marketler ve mobil \u00f6demeler sayesinde k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletmelerin yeni pazarlara ula\u015f\u0131m ve finansmana eri\u015fimi kolayla\u015fmakta, tedarik s\u00fcre\u00e7leri daha \u015feffaf ve g\u00fcvenli hale gelmektedir. \u00d6te yandan, \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131nda otomasyon teknolojilerinin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 i\u015fsizlik ve sosyal risklere kar\u015f\u0131 yine teknoloji tabanl\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00e7are olmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, \u00e7evrimi\u00e7i e\u011fitim programlar\u0131 ve dijital i\u015f-e\u015fle\u015ftirme platformlar\u0131, e\u011fitimi herkes i\u00e7in daha eri\u015filebilir hale getirerek ki\u015filerin becerilerini geli\u015ftirmelerini ve i\u015f bulmalar\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

     \u00c7evre ve Sa\u011fl\u0131k Alan\u0131nda Tech4Good \u00d6rnekleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n

  1. Ki\u015fiye \u00f6zel afet uyar\u0131lar\u0131 i\u00e7in teknoloji<\/li><\/ol>\n\n\n\n

    K\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n etkileri nedeniyle tayfun ve sel gibi b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli afetler, s\u0131k s\u0131k meydana gelmektedir. Afetler kar\u015f\u0131s\u0131nda insan hayat\u0131n\u0131n nas\u0131l korunaca\u011f\u0131 k\u00fcresel ve acil bir konudur. Beacon NGO ad\u0131 verilen kurulu\u015f, b\u00fcy\u00fck veri analizi, yapay zeka ve insans\u0131z hava ara\u00e7lar\u0131 gibi teknolojileri birle\u015ftiren bir sistem geli\u015ftirerek ki\u015fiye \u00f6zel tahliye bilgileri sa\u011flamaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin bir kas\u0131rga vurdu\u011funda, her vatanda\u015f i\u00e7in optimize edilmi\u015f tahliye talimatlar\u0131 verebilmektedir; sa\u011fl\u0131kl\u0131 insanlar\u0131n tahliye edilmesi, bak\u0131ma muhta\u00e7 insanlar\u0131 g\u00fcvenli noktalara veya s\u0131\u011f\u0131naklara y\u00f6nlendirilmesi gibi. Devam\u0131nda, insans\u0131z hava ara\u00e7lar\u0131 (drone) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla edinilen hava ko\u015fullar\u0131 ve ikamet alanlar\u0131n\u0131n hasar durumu bilgilerine dayal\u0131 olarak s\u0131\u011f\u0131naktan d\u00f6n\u00fc\u015f zaman\u0131na ili\u015fkin yine ki\u015fiye \u00f6zel bilgiler sa\u011flayabilmektedir. Daha iyi afet uyar\u0131 sistemleri sayesinde daha fazla hayat kurtarmak m\u00fcmk\u00fcn hale gelmektedir.<\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    2. Sohbet robotlar\u0131 \u00fczerinden sa\u011fl\u0131k y\u00f6netimi<\/p>\n\n\n\n

    Sohbet robotlar\u0131 (chatbot), sesli aray\u00fczler veya metin mesajlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla insanlarla sohbet etmek i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f bir yapay zeka program\u0131d\u0131r. Babylon Health ad\u0131 verilen bir uygulama sa\u011fl\u0131k alan\u0131nda doktorlar\u0131n ve uzmanlar\u0131n deneyimiyle yapay zekay\u0131 birle\u015ftirerek sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin sunum \u015feklini de\u011fi\u015ftirmeyi iddia etmektedir. Uygulama arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kullan\u0131c\u0131lar sanal bir doktordan \u00e7ocu\u011funun semptomlar\u0131n\u0131n t\u0131bbi yard\u0131m gerektirip gerektirmedi\u011fini kontrol etmesini isteyebilmekte, doktorlar hastanedeki bak\u0131m ekiplerini ve t\u0131bbi prosed\u00fcrleri izleyebilmekte veya ameliyat sonras\u0131 taburcu olmu\u015f bir hasta, evinde iyile\u015fme talimatlar\u0131 alabilmektedir. Sohbet robotlar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131yla sa\u011fl\u0131k hizmetlerine k\u0131s\u0131tl\u0131 eri\u015fimi olan b\u00f6lgelerde \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck fayda yaratmas\u0131 beklenmektedir.<\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Uluslararas\u0131 G\u00fcndemde Tech4Good<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Derin teknolojilerin ilerleyi\u015fi kar\u015f\u0131s\u0131nda Birle\u015fmi\u015f Milletler, D\u00fcnya Ekonomik Forumu gibi kurulu\u015flar, teknolojiyi olumlu sosyal, ekonomik ve \u00e7evresel sonu\u00e7lara y\u00f6nlendirmek i\u00e7in proaktif bir tav\u0131rla konuyu h\u00fck\u00fcmetler ve i\u015f d\u00fcnyas\u0131n\u0131n g\u00fcndemine getirmekte, d\u00fczenleyici \u00e7er\u00e7eveler geli\u015ftirmektedir. Bu do\u011frultuda D\u00fcnya Ekonomik Forumu taraf\u0131ndan kurulan D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Sanayi Devrimi Merkezi, geli\u015fen teknolojilerle ilgili politikalar tasarlamak ve y\u00f6nlendirmek i\u00e7in yenilik\u00e7i bir yakla\u015f\u0131mla h\u00fck\u00fcmetler, \u015firketler ve sivil toplum aras\u0131nda ortakl\u0131klar geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Nitekim 21-24 Eyl\u00fcl 2020 tarihlerinde \u00e7evrimi\u00e7i ger\u00e7ekle\u015ftirilen S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kalk\u0131nma Etki Zirvesi\u2019nde Tech4Good kavram\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu ba\u011flamda teknolojinin, BM S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kalk\u0131nma Hedeflerinde ilerlemeyi h\u0131zland\u0131rmas\u0131 i\u00e7in sorumlu bir teknoloji y\u00f6neti\u015fimi tesis edilerek teknoloji ve yenili\u011fin daha kapsay\u0131c\u0131 hale getirilmesinin \u00f6nemi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

    Sonu\u00e7 olarak, derin teknolojilerin g\u00fcc\u00fc ve etkisi \u00e7ok b\u00fcy\u00fck olmakla birlikte hi\u00e7bir h\u00fck\u00fcmet, i\u015f d\u00fcnyas\u0131, sivil toplum, \u00fcniversite veya birey bunu tek ba\u015f\u0131na kullanamaz. T\u00fcm akt\u00f6rlerin sinerjik birlikteli\u011fi ve kolektif zekas\u0131yla teknolojinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nma \u00fczerinde arzu edilen etkileri yarat\u0131labilir. Bu teknolojiler, toplum ve \u00e7evre \u00fczerinde olumlu bir etki sa\u011flamak \u00fczere y\u00f6nlendirilmelidir. \u00d6zetle, teknoloji \u00f6z\u00fcnde iyi ya da k\u00f6t\u00fc de\u011fildir; ancak nas\u0131l kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak olumlu ya da olumsuz etkiler yaratabilir. N\u00fcfusun farkl\u0131 kesimlerini e\u015fit olmayan bir \u015fekilde etkiler. H\u00fck\u00fcmetler ve i\u015f d\u00fcnyas\u0131n\u0131n sorumlu davranarak teknolojik yeniliklerle ilgili karar ve eylemlerinde olumlu bir denge g\u00f6zetmesi gerekir. Bunun i\u00e7in teknolojinin insanl\u0131k ve \u00e7evre i\u00e7in oynayabilece\u011fi rol\u00fc aktif olarak y\u00f6neten, uzun vadeli ve ilkeli bir yakla\u015f\u0131mla yeni bir kalk\u0131nma g\u00fcndemine ihtiya\u00e7 duyulmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

    Kaynak\u00e7a<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    • World Economic Forum, \u201cHarnessing Technology for the Global Goals: A framework for corporate action\u201d, Eyl\u00fcl 2020.<\/li>
    • World Economic Forum, \u201cUnlocking Technology for the Global Goals\u201d, Ocak 2020.<\/li>
    • World Economic Forum, \u201cTech for Good: What are the challenges in making technology and digitization more sustainable?\u201d, Eyl\u00fcl 2020.<\/li>
    • Accenture, \u201cTechnology For Good: Scaling up Social Transformation in the Fourth Industrial Revolution\u201d, 2018.<\/li>
    • McKinsey Global Instititue, \u201cTech For Good\u201d, May\u0131s 2019.<\/li>
    • Harvard Business Review T\u00fcrkiye, \u201cTech4Good: B\u00fcy\u00fck Sorunlar \u0130\u00e7in Ak\u0131ll\u0131 \u00c7\u00f6z\u00fcmler\u201d, A\u011fustos 2019.<\/li><\/ul>\n\n\n\n

      <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Toplumsal fayda ve ekonomik etki yaratmay\u0131 ama\u00e7layan teknolojiler i\u00e7in kullan\u0131lan ve yeni bir kavram olan \u201cTech4Good\u201d, sosyal ve ekolojik sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde yapay zeka, makine \u00f6\u011frenmesi, blok zincir ve nesnelerin interneti gibi derin teknolojilerin kullan\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelmektedir. Tech4Good hem bu sorunlara h\u0131zl\u0131 ve b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretmekte hem de i\u015f d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7in 2030 y\u0131l\u0131na kadar 12 trilyon dolarl\u0131k bir pazar f\u0131rsat\u0131 sunmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":551,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[156,155,157,7],"class_list":["post-529","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yenilik-girisimcilik","tag-derin-teknolojiler","tag-dijital-teknolojiler","tag-yenilik-ekosistemi","tag-yenilik-ve-girisimcilik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/529","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=529"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/529\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":554,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/529\/revisions\/554"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/551"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=529"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=529"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=529"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}