{"id":495,"date":"2021-02-01T13:00:10","date_gmt":"2021-02-01T13:00:10","guid":{"rendered":"http:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/?p=495"},"modified":"2021-02-02T12:58:15","modified_gmt":"2021-02-02T12:58:15","slug":"bir-kent-parki-olarak-kulturparkin-donusumu-bir-gelecek-hayali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/2021\/02\/01\/bir-kent-parki-olarak-kulturparkin-donusumu-bir-gelecek-hayali\/","title":{"rendered":"Bir Kent Park\u0131 Olarak K\u00fclt\u00fcrpark\u2019\u0131n D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc: Bir Gelecek Hayali"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-black-color has-cyan-bluish-gray-background-color has-text-color has-background\"><strong>Korhan MANGIR<\/strong><br><em>Uzman<\/em><br><em>Proje Uygulama ve \u0130zleme Birimi<\/em><br><em><a href=\"mailto:korhan.mangir@izka.org.tr\" data-type=\"mailto\" data-id=\"mailto:korhan.mangir@izka.org.tr\">korhan.mangir@izka.org.tr<\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-496\" width=\"360\" height=\"224\"\/><figcaption>Foto\u011fraf 1: K\u00fclt\u00fcrpark genel g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>K\u00fclt\u00fcrpark; 1925 y\u0131l\u0131 \u0130zmir imar planlar\u0131nda park olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015f, 1930\u2019lu y\u0131llarda enternasyonal fuar \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 s\u0131ras\u0131nda tekrar projelendirilerek t\u00fcm \u0130zmirlilerin bildi\u011fi tarihsel ge\u00e7mi\u015fiyle birlikte ola\u011fan\u00fcst\u00fc do\u011fal yap\u0131s\u0131na kavu\u015fmu\u015ftur. Do\u011fal ve tarihi sit stat\u00fcs\u00fcne sahip olan K\u00fclt\u00fcrpark; 20 hektardan fazlas\u0131 ye\u015fil alan olmak \u00fczere toplam 42 hektar b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde, aktif olarak kullan\u0131lan bir kent park\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fclt\u00fcrpark; Cumhuriyet d\u00f6neminde yap\u0131lm\u0131\u015f meydan ve bulvarlarla \u00e7evrili; Agora ve Kadifekale gibi tarihi alanlara y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f mesafesinde; Kemeralt\u0131, Basmane, Konak ve Alsancak gibi farkl\u0131 ya\u015fam alanlar\u0131na kom\u015fu; deniz, liman, kamusal alanlara ve binalara yak\u0131n, t\u00fcm bu \u00e7evrelerde ya\u015fayanlar\u0131n rahatl\u0131kla ula\u015fabilece\u011fi \u015fekilde kent merkezinde konumlanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde park i\u00e7inde yer alan heykeller, sanat eserleri ve tesisleriyle kentin k\u00fclt\u00fcrel ya\u015fant\u0131s\u0131na; y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f yollar\u0131, tenis kortlar\u0131, sahalar\u0131, spor salonlar\u0131, y\u00fczme havuzuyla sportif faaliyetlerine; lunapark\u0131, fuar alan\u0131, para\u015f\u00fct kulesi, gazinolar\u0131yla e\u011flence hayat\u0131na; adeta m\u00fczeyi an\u0131msatan Lozan, 26 A\u011fustos, Cumhuriyet, 9 Eyl\u00fcl ve Montr\u00f6 kap\u0131lar\u0131yla kent belle\u011fine katk\u0131 sunan bu alan; ayn\u0131 zamanda kendine \u00f6zg\u00fc 200\u2019den fazla t\u00fcre ait 7.200\u2019den fazla bitki varl\u0131\u011f\u0131, ekosistemi ve \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ile korunarak ya\u015fat\u0131lmas\u0131 gereken k\u00fclt\u00fcrel, tarihi, do\u011fal, ekolojik bir aland\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>K\u00fcllerden Do\u011fan Cumhuriyet Mucizesi Bir Do\u011fa Harikas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ge\u00e7mi\u015fi anlamadan gelece\u011fi planlaman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n en g\u00fczel \u00f6rne\u011fidir K\u00fclt\u00fcrpark. Bu y\u00fczden K\u00fclt\u00fcrpark\u2019\u0131n gelece\u011fini planlamak i\u00e7in \u00f6ncelikle ge\u00e7mi\u015finin do\u011fru bir \u015fekilde alg\u0131lanmas\u0131 ve hangi ama\u00e7la, hangi \u015fartlar alt\u0131nda nas\u0131l kuruldu\u011funun bilinmesi \u00f6nem arz etmektedir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalara, tart\u0131\u015fmalara ve yap\u0131lmas\u0131 gerekenlere girmeden \u00f6nce alan\u0131n tarihsel geli\u015fim s\u00fcrecinin do\u011fru anla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>1922 B\u00fcy\u00fck \u0130zmir Yang\u0131n\u0131 sonras\u0131 25 binden fazla bina k\u00fcl olarak geriye devasa bir enkaz b\u00f6lgesi kalm\u0131\u015ft\u0131r (Foto\u011fraf 2-3). B\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 moloz y\u0131\u011f\u0131n\u0131 haline gelen \u0130zmir\u2019de; 1923 y\u0131l\u0131nda Cumhuriyetin ilk iktisat kongresi d\u00fczenlenmi\u015ftir. D\u00fczenlenen bu kongrede; \u00fclkenin her yerinden ticaret mensuplar\u0131n\u0131n \u00fcrettikleri mallar\u0131 tan\u0131tmalar\u0131 i\u00e7in \u00e7e\u015fitli sergiler a\u00e7\u0131lmas\u0131 karar\u0131 ve Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn \u201cBu \u015fehirde fuarlar kurun, sergiler a\u00e7\u0131n\u201d talimat\u0131 sonucu ba\u015flat\u0131lan ilk \u00e7al\u0131\u015fmalar, fuar\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczde gurur duydu\u011fumuz forma ula\u015fmas\u0131n\u0131n ilk ad\u0131mlar\u0131 olmu\u015ftur. \u00d6nce panay\u0131rlar kurulmu\u015f, zamanla fuarlar\u0131n kurulmas\u0131yla alan geli\u015fmeye devam etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"580\" height=\"341\" src=\"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/2-2.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-499\" srcset=\"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/2-2.png 580w, https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/2-2-300x176.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 580px) 100vw, 580px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/3.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-498\" width=\"572\" height=\"338\" srcset=\"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/3.png 480w, https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/3-300x177.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 572px) 100vw, 572px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Foto\u011fraf 2-3: K\u00fclt\u00fcrpark yap\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda yang\u0131n enkazlar\u0131 temizlenirken<\/p>\n\n\n\n<p>Cumhuriyet\u2019in ilk y\u0131llar\u0131nda yang\u0131n ile olu\u015fan enkaz\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve kentin sa\u011fl\u0131kla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 konusunda irade ortaya koyan kent y\u00f6netimi, Cumhuriyet y\u00f6netiminin modern ve yeni \u00fclke temsilini ortaya koyacak \u00e7al\u0131\u015fmalar ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir. \u015eehrin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131 kaplayan yang\u0131n alan\u0131, Cumhuriyet sonras\u0131 modernle\u015fme d\u00f6neminin ilk \u015fehir planc\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00f6rneklerinden biri olarak Frans\u0131z Beaux Arts Okulu\u2019nun \u00f6\u011fretileri do\u011frultusunda \u015fehir planc\u0131lar\u0131 Raymond Danger, Ren\u00e9 Danger ve Henri Prost taraf\u0131ndan bir b\u00fct\u00fcn olarak yeniden d\u00fczenlenmi\u015f, Fuar ve K\u00fclt\u00fcrpark\u2019\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131 da sa\u011flayacak \u00fcst \u00f6l\u00e7ekli planlama kararlar\u0131n\u0131n temeli at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>1931-1940 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda belediye ba\u015fkan\u0131 olarak g\u00f6rev yapan Dr. Beh\u00e7et Uz imar \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 kapsam\u0131nda g\u00fcndelik i\u015flerden bo\u011fulan, yorulan halk ve kuruldu\u011fu b\u00f6lgede ya\u015fayan i\u015f\u00e7iler i\u00e7in temiz hava, bol g\u00fcne\u015f ve serinlik alabilecekleri bir sa\u011fl\u0131k kayna\u011f\u0131 olacak alan planl\u0131yordu. Dr. Beh\u00e7et Uz\u2019un K\u00fclt\u00fcrpark\u2019\u0131 kurarken hayal etti\u011fi; sporla, k\u00fclt\u00fcrle ve sanatla, gen\u00e7ler ve \u00e7ocuklarla dolu, herkesin i\u00e7inde olmaktan mutlu olaca\u011f\u0131 bir \u201ck\u00fclt\u00fcr park\u0131\u201d yaratmak; yani \u201cbir halk \u00fcniversitesi\u201d kurmakt\u0131. Olu\u015fturulacak ormanl\u0131k alan\u0131n i\u00e7inde devrimin b\u00fct\u00fcn \u00f6zelliklerini ya\u015fatmak \u00fczere k\u00fclt\u00fcr tesisleri, \u00e7e\u015fitli istikametlerinden giri\u015f kap\u0131lar\u0131 ve bu kap\u0131lar \u00f6n\u00fcnde birer meydan yap\u0131lmas\u0131 planlanm\u0131\u015ft\u0131. Alan b\u00f6lgelere ayr\u0131larak her b\u00f6lgesinin ayr\u0131 a\u011fa\u00e7land\u0131r\u0131lmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"675\" height=\"333\" src=\"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/4.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-500\" srcset=\"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/4.png 675w, https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/4-300x148.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 675px) 100vw, 675px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"578\" height=\"356\" src=\"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/5.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-501\" srcset=\"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/5.png 578w, https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/5-300x185.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 578px) 100vw, 578px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Foto\u011fraf 4-5: K\u00fclt\u00fcrpark\u2019\u0131n ilk y\u0131llar\u0131<\/p>\n\n\n\n<p>Dr. Beh\u00e7et Uz\u2019un fuar ideali ile yard\u0131mc\u0131s\u0131 Suat Yurdkoru\u2019nun 1933 y\u0131l\u0131nda Moskova ziyaretinde gezerek \u00f6rnek ald\u0131\u011f\u0131 Gorki Park gibi bir park olu\u015fturma d\u00fc\u015f\u00fcncesi birle\u015fmi\u015fti. Yakla\u015f\u0131k bir y\u0131ll\u0131k \u00e7al\u0131\u015fma sonucunda ilk etapta 36 hektar olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcp 42 hektara geni\u015fleyen bir alanda \u00e7al\u0131\u015fmalara ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. 1936 y\u0131l\u0131nda a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilen alan kentin k\u00fclt\u00fcr, sanat e\u011flence ve spor etkinliklerine sahne olurken ayn\u0131 zamanda tarihi nitelikteki yap\u0131lar\u0131, kap\u0131lar\u0131 ve meydanlar\u0131 ile kent belle\u011fine de katk\u0131 sunan \u00f6nemli bir mekan olmu\u015ftur (Foto\u011fraf 4-5).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/6.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-502\" width=\"565\" height=\"453\" srcset=\"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/6.jpg 400w, https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/6-300x241.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 565px) 100vw, 565px\" \/><figcaption>Foto\u011fraf 6: K\u00fclt\u00fcrpark Hava Foto\u011fraf\u0131, 1936. TMMOB Mimarlar Odas\u0131 \u0130stanbul B\u00fcy\u00fckkent \u015eubesi \u015eener \u00d6zler Ar\u015fiv ve Dok\u00fcmantasyon Merkezi Kaynak: Mesut \u00d6zok Ar\u015fivi<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Cumhuriyet d\u00f6nemi miras\u0131 olan ve \u201chalk \u00fcniversitesi\u201d temas\u0131yla olu\u015fturulan K\u00fclt\u00fcrpark alan\u0131n\u0131n 95 y\u0131ll\u0131k ge\u00e7mi\u015fi ve kent tarihi de dikkate al\u0131narak \u0130zmir Enternasyonal Fuar\u0131 (\u0130EF) ile b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f yap\u0131s\u0131 da g\u00f6z ard\u0131 edilmeden gelecek vizyonu olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Do\u011fal-K\u00fclt\u00fcrel Bir Cumhuriyet Miras\u0131 ve Kentsel Bellek Alan\u0131 Olarak K\u00fclt\u00fcrpark\u2019\u0131n Gelece\u011fi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130zmir\u2019in geli\u015fmesiyle \u00e7epe\u00e7evre sar\u0131lm\u0131\u015f ye\u015fil bir ada izlenimi veren K\u00fclt\u00fcrpark (Foto\u011fraf: 1) ilki 1990 y\u0131l\u0131nda <em>\u201c\u0130zmir Fuar\u0131 K\u00fclt\u00fcrpark \u00c7evre D\u00fczenlemesi Fuar Kompleksi Yar\u0131\u015fmas\u0131\u201d<\/em> ile ba\u015flayan yar\u0131\u015fmadan bu yana projelendirilmeye, g\u00fcn\u00fcn ihtiya\u00e7lar\u0131na g\u00f6re yeniden ele al\u0131narak d\u00fczenlenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f, her y\u00f6netim taraf\u0131ndan farkl\u0131 a\u00e7\u0131lardan de\u011ferlendirilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fclt\u00fcr ve Tabiat Varl\u0131klar\u0131n\u0131 Koruma Kurulu (KTVKK), K\u00fclt\u00fcrpark\u2019\u0131 1991 y\u0131l\u0131nda 2. derece Do\u011fal Sit ve 1992 y\u0131l\u0131nda Tarihi Sit alan\u0131 olarak tescil etmi\u015f; tarihi, do\u011fal ve k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferleriyle \u201csergi ve aktivite merkezi, k\u00fclt\u00fcr ve park\u0131n b\u00fct\u00fcnle\u015fti\u011fi alan\u201d olarak tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r. Bu da bu alanda yap\u0131lacak her t\u00fcrl\u00fc i\u015flem i\u00e7in kurul onay\u0131n\u0131n zorunlu olaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Yar\u0131\u015fmay\u0131 kazanan projenin 1992\u2019de ba\u015flayan onay s\u00fcreci ile k\u0131rk\u0131 a\u015fk\u0131n bina y\u0131k\u0131larak alandaki ye\u015fil alan miktar\u0131 art\u0131r\u0131lsa da 1990-2000 y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndaki s\u00fcre\u00e7te, yar\u0131\u015fma ile belirlenen proje kararlar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck oranda uygulanmam\u0131\u015f oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. \u0130lave olarak K\u00fclt\u00fcrpark\u2019\u0131n do\u011fas\u0131na ciddi olumsuz etkileri olan fuar holleri, mevcut yap\u0131lara eklentiler ve yeralt\u0131 otopark\u0131 in\u015fa edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>2003 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan fuar holleri ile d\u00f6nemin fuar ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015f ve ihtisas fuarc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile K\u00fclt\u00fcrpark daha etkin bi\u00e7imde kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak 2015 y\u0131l\u0131nda Gaziemir\u2019de 337.000 m\u00b2 alan \u00fczerine kurulu Fuar \u0130zmir\u2019in hizmete girmesiyle birlikte ihtisas fuarc\u0131l\u0131\u011f\u0131 burada d\u00fczenlenmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda gazino ve e\u011flence k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn televizyon yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile azalmas\u0131, \u0130EF s\u00fcresinin k\u0131salmas\u0131, &nbsp;hayvanat bah\u00e7esinin Sasal\u0131\u2019ya, senfoni orkestras\u0131n\u0131n da Adnan Saygun Sanat Merkezi\u2019ne ta\u015f\u0131nmas\u0131 sonras\u0131 K\u00fclt\u00fcrpark\u2019\u0131n etkinli\u011fi ve kullan\u0131labilirli\u011fi azalarak g\u00fcvenlik sorunlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu hali ile uzun zamand\u0131r \u0130EF d\u0131\u015f\u0131nda kullan\u0131lmayan, kendi haline terk edilmi\u015f haldedir.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fclt\u00fcrpark\u2019\u0131 hak etti\u011fi \u015fekilde, nadide bir m\u00fccevher gibi, de\u011fer vererek korumak \u0130zmirli olarak en \u00f6nemli g\u00f6revlerimizdendir. Neyin, nas\u0131l korunaca\u011f\u0131 bilinmeden planlama yap\u0131lamayaca\u011f\u0131 i\u00e7in de t\u00fcm kentlinin kat\u0131l\u0131m\u0131 ile haz\u0131rlanacak yol haritas\u0131n\u0131n ortaya konmas\u0131 gerekmektedir. Bina, bitki, kullan\u0131c\u0131 profili, ta\u015f\u0131ma kapasitesi gibi envanter \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n da \u00f6ncelikli olarak tamamlanmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130zmir B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi (\u0130BB), 1990\u2019da haz\u0131rlanan K\u00fclt\u00fcrpark projesini; sivil toplum kurulu\u015flar\u0131, meslek odalar\u0131, uzmanlar, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ve K\u00fclt\u00fcrpark\u2019a g\u00f6n\u00fcl verenler ile yap\u0131lan arama konferanslar\u0131 ve anketler sonucunda <em>\u201c\u0130zmir K\u00fclt\u00fcrpark Strateji Raporu\u201d<\/em> baz alarak 2014 y\u0131l\u0131nda yenilemi\u015ftir. KTVKK\u2019ya sunulan bu proje Koruma Ama\u00e7l\u0131 \u0130mar Plan\u0131n\u0131n (KA\u0130P) haz\u0131rlanmam\u0131\u015f olmas\u0131 sebebiyle uygun g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir. Koruma Ama\u00e7l\u0131 \u0130mar Plan\u0131n\u0131n olmamas\u0131 K\u00fclt\u00fcrpark\u2019\u0131n projelendirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda en fazla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan ve bu \u00e7al\u0131\u015fmalar \u00f6ncesinde \u00e7oktan tamamlanm\u0131\u015f olmas\u0131 gereken husustur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130BB 2020 y\u0131l\u0131 Aral\u0131k ay\u0131nda yap\u0131lan meclis toplant\u0131s\u0131nda envanter \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 tamamlanan K\u00fclt\u00fcrpark Koruma Ama\u00e7l\u0131 \u0130mar Plan\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu planda -her ne kadar konunun taraflar\u0131 ile kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmeler ile haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 bildirilse de- alan hesaplar\u0131, kullan\u0131m ve yap\u0131la\u015fma kararlar\u0131 gibi konu ile ilgili taraflar\u0131n halen farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerde oldu\u011fu noktalar\u0131n bulundu\u011fu g\u00f6ze \u00e7arpmaktad\u0131r. Bu plan\u0131n meclis onay\u0131 almas\u0131 sonras\u0131nda KTVKK onay s\u00fcre\u00e7leri tekrar ba\u015flayacak ve uygulamaya ge\u00e7ilebilecek duruma gelinecektir.<\/p>\n\n\n\n<p>Yerel y\u00f6netim, i\u015f d\u00fcnyas\u0131 ve sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 gibi her kentli akt\u00f6r\u00fcn belle\u011finde K\u00fclt\u00fcrpark alan\u0131na dair vizyonlar\u0131n\u0131n farkl\u0131 beklentileri i\u00e7ermesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu noktada hem benze\u015fen hem de farkl\u0131la\u015fan beklentileri geride b\u0131rakacak, g\u00f6zbebe\u011fimiz gibi bakmam\u0131z gereken K\u00fclt\u00fcrpark\u2019\u0131 hak etti\u011fi yere ula\u015ft\u0131racak ortak akl\u0131n uygulanmas\u0131na acil olarak ihtiya\u00e7 duyulmaktad\u0131r. Alan\u0131n gelece\u011fi i\u00e7in t\u00fcm taraflar\u0131n sorumluluk alarak elini ta\u015f\u0131n alt\u0131na koymas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>KA\u0130P\u2019in onaylanmas\u0131 ile birlikte \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gereken ikinci husus ise alana y\u00f6nelik y\u00f6netim modelinin belirlenmesidir. \u0130ZFA\u015e\u2019\u0131n da Fuar \u0130zmir\u2019e ta\u015f\u0131nmas\u0131 sonras\u0131nda K\u00fclt\u00fcrpark\u2019\u0131n y\u00f6netimi i\u00e7in; alanda belediyenin \u015fube m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc gibi bir birim yerine teknokratlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, kat\u0131l\u0131mc\u0131 ve \u00e7o\u011fulcu bir anlay\u0131\u015fla alanla ili\u015fkili meslek \u00f6rg\u00fctleri ve sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 temsilcilerinin de yer alaca\u011f\u0131 daha demokratik karar alma mekanizmas\u0131n\u0131n kuruldu\u011fu, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir model geli\u015ftirilmelidir. Olu\u015fturulacak olan bu y\u00f6netim; koruma ama\u00e7l\u0131 imar plan\u0131, imar plan\u0131 onay\u0131 sonras\u0131 haz\u0131rlanacak kentsel tasar\u0131m ve peyzaj projeleri, alan y\u00f6netim plan\u0131, stratejik eylem plan\u0131, i\u015fletme plan\u0131 gibi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 haz\u0131rlamal\u0131 ve uygulamal\u0131d\u0131r. T\u00fcm planlama, tasar\u0131m, uygulama, izleme ve de\u011ferlendirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n t\u00fcm disiplinlerin yer alaca\u011f\u0131 disiplinler aras\u0131 bir anlay\u0131\u015fla yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fclt\u00fcrpark hem do\u011fal hem tarihsel hem de k\u00fclt\u00fcrel anlamda korunarak ya\u015fat\u0131lmas\u0131 gereken bir alan, bir de\u011ferdir. Bu \u015fekilde koruma k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fcten UNESCO D\u00fcnya Karma (Do\u011fal-K\u00fclt\u00fcrel) Miras\u0131 listesi i\u00e7in ba\u015fvuru ko\u015fullar\u0131nda yer alan kriterler baz al\u0131narak \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. K\u00fclt\u00fcrpark bu listeye dahil olmak i\u00e7in gerekli d\u00fcnya miras\u0131 listesine al\u0131nma kriterlerinden 2., 4. ve 5. kriterleri kar\u015f\u0131layacak kapasiteye sahiptir. D\u00fcnya miras listesine dahil olunamayacak olsa da listedeki alanlar\u0131n daha iyi korundu\u011fu ger\u00e7e\u011finden yola \u00e7\u0131karak yine bu kriterler do\u011frultusunda \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bunun i\u00e7in de yukar\u0131da a\u00e7\u0131klanan ama ger\u00e7ekten anlam\u0131na uygun olacak \u015fekilde kat\u0131l\u0131mc\u0131 bir politika ve g\u00fc\u00e7 birli\u011fi ile y\u00f6netim modeli olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fclt\u00fcrpark\u2019\u0131n sadece kendi i\u00e7inde de\u011fil hinterland\u0131ndaki di\u011fer park ve ye\u015fil alanlarla, kaz\u0131 alanlar\u0131yla, limanla, denizle bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck i\u00e7inde ele al\u0131nmal\u0131 bu ama\u00e7la da K\u00fclt\u00fcrpark\u2019\u0131n di\u011fer alanlarla ili\u015fkisinin kurulmas\u0131 planlanmal\u0131d\u0131r. K\u00fclt\u00fcrpark&#8217;\u0131n, \u00e7evresiyle ili\u015fkileri kurgulan\u0131rken haz\u0131rlanan ula\u015f\u0131m projeleri; tramvay, otob\u00fcs, fayton, bisiklet ve yaya g\u00fczerg\u00e2hlar\u0131 K\u00fclt\u00fcrpark\u2019\u0131 merkezde konumland\u0131racak \u015fekilde g\u00f6zden ge\u00e7irilmelidir. Kordon\u2019da yer alan nostaljik tramvay\u0131n gemi ile gelen g\u00fcnl\u00fck turistlerin de kullanabilmesi i\u00e7in liman ve K\u00fclt\u00fcrpark\u2019\u0131 birle\u015ftirmesi irdelenmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fclt\u00fcrpark, yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 y\u0131llarda oldu\u011fu gibi bir k\u00fclt\u00fcr ve sanat park\u0131 olarak; mevcut be\u015f kap\u0131n\u0131n statik a\u00e7\u0131dan ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 risklerin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, g\u00fc\u00e7lendirilmesi ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcz mimarisi ve tarihsel g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcne uygun olacak \u015fekilde yenilenmesi, kap\u0131lar\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131&nbsp;meydanlar\u0131n kentsel meydanlar olarak yeniden ele&nbsp;al\u0131nmas\u0131 ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ko\u015fullar\u0131nda tasar\u0131mlar\u0131n\u0131n yenilenmesi, fonksiyonunu yitiren yap\u0131lar\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131, ye\u015fil alan miktar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 ve ye\u015fil alanlar\u0131n gezilebilir ve kullan\u0131labilir hale getirilmesi, k\u00fclt\u00fcrel etkinlik alanlar\u0131n\u0131n ge\u00e7ici, s\u00f6k\u00fcl\u00fcr tak\u0131l\u0131r, hafif malzemeden olacak \u015fekilde d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi, engelli spor alanlar\u0131 yarat\u0131lmas\u0131, kent haf\u0131zas\u0131nda yer etmi\u015f mekanlar\u0131n yeniden etkin ve kullan\u0131labilir hale getirilmesi, tematik bah\u00e7elerin yarat\u0131lmas\u0131 hedeflenmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ayr\u0131ca bu \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131l\u0131rken h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde K\u00fclt\u00fcrpark&#8217;\u0131n bug\u00fcnk\u00fc kullan\u0131m\u0131 analiz edilerek, sorun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ayd\u0131nlatma, temizlik, g\u00fcvenlik, havuzlar\u0131n yenilenmesi, heykellerin bak\u0131m\u0131 gibi konularda acil eylem plan\u0131 haz\u0131rlanarak, iyile\u015ftirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 h\u0131zl\u0131ca yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>En \u00f6nemli husus da K\u00fclt\u00fcrpark\u2019\u0131n ilave yap\u0131la\u015fmadan ka\u00e7\u0131narak korunmas\u0131 gerekti\u011finin t\u00fcm payda\u015flarca kabul edilmesi gereklili\u011fidir. K\u00fclt\u00fcrpark\u2019a yeni fonksiyon y\u00fcklemeden; fuar, park, spor, k\u00fclt\u00fcr, sanat ve e\u011flence eksenindeki mevcut i\u015flevlerine sad\u0131k kal\u0131narak, fuar hollerinin kald\u0131r\u0131larak ye\u015fil alan dokusu art\u0131r\u0131larak kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. B\u00f6ylelikle yeniden tarihsel varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan, do\u011fal de\u011ferleriyle korunan, kamusal bir yakla\u015f\u0131mla tasarlanan, ortak ak\u0131lla olu\u015fturulmu\u015f ya\u015fayan ve kent ya\u015fayan\u0131n\u0131 tekrar i\u00e7ine \u00e7eken dinamik bir kent park\u0131na kavu\u015fabiliriz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kaynak\u00e7a<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Alpaslan, H. \u0130brahim (2017), \u201cK\u00fclt\u00fcrpark\u2019\u0131n \u2018Park\u2019\u0131na Dikilen G\u00f6zler\u201d, Mimarl\u0131k Dergisi 393. Say\u0131, Ocak-\u015eubat<\/li><li>Kaya, Asil (2016), \u201cHarabeler \u00dczerinde Cumhuriyet Abidesi, \u0130zmir Fuar\u0131\u201d, \u0130zmir B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi<\/li><li>Pasin, Burkay; K\u0131l\u0131n\u00e7, K\u0131van\u00e7; Y\u0131lmaz, Ahenk (2016), \u201cHerkesin Park\u0131: \u0130zmir K\u00fclt\u00fcrpark i\u00e7in Gelecek Tahayy\u00fclleri\u201d, Mimarl\u0131k Dergisi 387. Say\u0131, Ocak-\u015eubat<\/li><li>Pasin, Burkay; K\u0131l\u0131n\u00e7, K\u0131van\u00e7; Y\u0131lmaz, Ahenk (der.) (2015), \u201c\u0130zmir K\u00fclt\u00fcrpark\u2019\u0131n An\u0131msa(ma)d\u0131klar\u0131: Temsiller, Mek\u00e2nlar, Akt\u00f6rler\u201d, \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul<\/li><li>\u00d6ztan, Y\u00fcksel (1993), \u201c\u0130zmir K\u00fclt\u00fcrpark\u201d, Mimarl\u0131k Dergisi 254. Say\u0131:4<\/li><li><a href=\"https:\/\/www.kulturparkizmir.org\/tr\/anasayfa\">K\u00fclt\u00fcrpark \u0130zmir<\/a><\/li><li><a href=\"http:\/\/izto.org.tr\/demo_betanix\/uploads\/cms\/yonetim.ieu.edu.tr\/5641_1563868554.pdf\">\u0130zmir Ticaret Odas\u0131&#8217;n\u0131n \u0130zmir B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi&#8217;nden Kentsel Konulardaki Beklentileri<\/a><\/li><li><a href=\"http:\/\/www.izmimod.org.tr\/v2\/haberler\/664-kulturpark-alani-icin-hazirlanan-proje-hakkinda-gorus-elestiri-ve-oneriler\">K\u00fclt\u00fcrpark Alan\u0131 \u0130\u00e7in Haz\u0131rlanan Proje Hakk\u0131nda G\u00f6r\u00fc\u015f, Ele\u015ftiri ve \u00d6neriler<\/a><\/li><li><a href=\"http:\/\/www.izmimod.org.tr\/v2\/haberler\/679-kulturpark-ile-ilgili-calismalar\">K\u00fclt\u00fcrpark \u0130le \u0130lgili \u00c7al\u0131\u015fmalar<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/www.izmir.bel.tr\/tr\/Haberler\/kulturpark-i-gelecege-tasiyacak-plan-\/44481\/156\">K\u00fclt\u00fcrpark&#8217;\u0131 Gelece\u011fi Ta\u015f\u0131yacak Plan<\/a><\/li><li><a href=\"http:\/\/www.tmmobizmir.org\/?p=4720\">K\u00fclt\u00fcrpak Koruma Ama\u00e7l\u0131 Plan \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/kvmgm.ktb.gov.tr\/TR-44439\/dunya-miras-listesi39ne-alinma-kriterleri.html\">D\u00fcnya Miras Listesi&#8217;ne Al\u0131nma Kriterleri<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/www.arkitera.com\/haber\/ilhan-tekeli-yeni-kulturparki-anlatti\/\">\u0130lhan Tekeli \u201cYeni K\u00fclt\u00fcrpark\u201d\u0131 Anlatt\u0131<\/a><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Adeta m\u00fczeyi an\u0131msatan Lozan, 26 A\u011fustos, Cumhuriyet, 9 Eyl\u00fcl ve Montr\u00f6 kap\u0131lar\u0131yla kent belle\u011fine katk\u0131 sunan K\u00fclt\u00fcrpark; ayn\u0131 zamanda kendine \u00f6zg\u00fc 200\u2019den fazla t\u00fcre ait 7.200\u2019den fazla bitki varl\u0131\u011f\u0131, ekosistemi ve \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ile korunarak ya\u015fat\u0131lmas\u0131 gereken k\u00fclt\u00fcrel, tarihi, do\u011fal, ekolojik bir aland\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":503,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[151,150,19],"class_list":["post-495","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-surdurulebilir-kalkinma","tag-kent-parklari","tag-kulturpark","tag-surdurulebilir-kalkinma"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/495","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=495"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/495\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":558,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/495\/revisions\/558"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/503"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=495"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=495"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=495"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}