{"id":297,"date":"2020-07-12T06:59:12","date_gmt":"2020-07-12T06:59:12","guid":{"rendered":"http:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/?p=297"},"modified":"2020-07-30T07:10:49","modified_gmt":"2020-07-30T07:10:49","slug":"covid-19un-surdurulebilir-kalkinma-amaclarindan-nitelikli-egitime-etkileri-uzerine-bir-degerlendirme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/2020\/07\/12\/covid-19un-surdurulebilir-kalkinma-amaclarindan-nitelikli-egitime-etkileri-uzerine-bir-degerlendirme\/","title":{"rendered":"Covid-19’un S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kalk\u0131nma Ama\u00e7lar\u0131’ndan “Nitelikli E\u011fitim”e Etkileri \u00dczerine Bir De\u011ferlendirme"},"content":{"rendered":"\n

Meltem ALTINAY<\/strong>
Uzman<\/em>
Proje Uygulama ve \u0130zleme Birimi<\/em>
meltem.altinay@izka.org.tr<\/a><\/p>\n\n\n\n

S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir\nKalk\u0131nma Ama\u00e7lar\u0131 yoksullu\u011fu ortadan kald\u0131rmak, gezegenimizi korumak ve t\u00fcm\ninsanlar\u0131n bar\u0131\u015f ve refah i\u00e7inde ya\u015famas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in evrensel eylem\n\u00e7a\u011fr\u0131s\u0131d\u0131r. 2015 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin de aralar\u0131nda bulundu\u011fu Birle\u015fmi\u015f\nMilletlere \u00fcye 193 \u00fclke taraf\u0131ndan yoksullu\u011fun sona erdirilmesi, \u00e7evrenin\nkorunmas\u0131, iklim krizine kar\u015f\u0131 \u00f6nlem al\u0131nmas\u0131, refah\u0131n adil payla\u015f\u0131m\u0131 ve bar\u0131\u015f\nhedefi ile 2030 y\u0131l\u0131na kadar ula\u015f\u0131lmas\u0131 gereken \u201cS\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kalk\u0131nma\nAma\u00e7lar\u0131\u201d belirlenmi\u015ftir. Belirlenen 17 ama\u00e7tan bir tanesi de 4 numaral\u0131 ama\u00e7\nolan \u201cNitelikli E\u011fitim\u201d olup bu ama\u00e7 kapsam\u0131nda kapsay\u0131c\u0131 ve hakkaniyetli\ne\u011fitimin sa\u011flanmas\u0131 ve herkes i\u00e7in ya\u015fam boyu \u00f6\u011frenim f\u0131rsatlar\u0131n\u0131n te\u015fvik edilmesi\nhedeflenmi\u015ftir (UNDP T\u00fcrkiye,2020).<\/p>\n\n\n\n

E\u011fitim\nbir\u00e7ok s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nma amac\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesinin anahtar\u0131 olarak\ng\u00f6r\u00fclmektedir. \u0130nsanlar nitelikli e\u011fitim alabildikleri durumlarda yoksulluk ile\nm\u00fccadele edip bundan kurtulabilmekte ayr\u0131ca insani haklar\u0131n korunmas\u0131na ve\ntoplumsal cinsiyet e\u015fitsizli\u011finin azalt\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilmektedir. E\u011fitim\nher nerede olursa olsun insanlar\u0131n daha sa\u011fl\u0131kl\u0131, daha ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l\ntoplumlar in\u015fa ederek s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ya\u015famlar kurmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. En temel\nanlat\u0131m\u0131 ile \u201ce\u011fitim\u201d e\u015fitsizlikleri azaltmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Covid-19 S\u00fcreci ve E\u011fitim<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Covid-19\nsalg\u0131n\u0131 d\u00fcnyada ya\u015fam\u0131n t\u00fcm boyutlar\u0131n\u0131 olumsuz etkilemeye devam ediyor. Covid-19\ntabii ki her \u015feyden \u00f6nce bir sa\u011fl\u0131k krizi ancak hayat\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6yle alanlarda\netkiledi ki kriz sa\u011fl\u0131k alan\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131p ekonomiden sosyal hayata, ileti\u015fimden\ne\u011fitime her alanda sonu\u00e7lar\u0131 olmaya ba\u015flad\u0131. E\u011fitim alan\u0131ndaki etkisini pandemi\nsebebiyle global \u00e7apta okullar\u0131n kapat\u0131lmas\u0131 ve e\u011fitimin beklenmedik bir anda\nuzaktan e\u011fitim modeline ge\u00e7mesi ile g\u00f6rd\u00fck. <\/p>\n\n\n\n

UNESCO\u2019nun\npandeminin e\u011fitim \u00fczerindeki etkilerine y\u00f6nelik takip \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na g\u00f6re, d\u00fcnyadaki\n\u00f6\u011frenci pop\u00fclasyonunun y\u00fczde 98,6\u2019s\u0131n\u0131 yani yakla\u015f\u0131k 1.7 milyar\u0131n \u00fczerinde\n\u00e7ocu\u011fun pandemi sebebiyle okullar\u0131n kapanmas\u0131ndan etkilendi\u011fi tahmin ediliyor.\nBu \u00e7ocuklar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu ilk ve orta okul d\u00fczeyindeki \u00e7ocuklar. 24 May\u0131s itibar\u0131\nile bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda 153 \u00fclkede \u00fclke \u00e7ap\u0131nda okullar\u0131n kapal\u0131 oldu\u011funu, 24 \u00fclke de\nise b\u00f6lgesel kapanmalar\u0131n uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz. (UNESCO,2020)<\/p>\n\n\n\n

Yukar\u0131daki\nveriler bu s\u00fcre\u00e7ten etkilenen \u00f6\u011frenci say\u0131lar\u0131n\u0131 vermekte, bunun yan\u0131nda etkilenen\nb\u00fcy\u00fck bir \u00f6\u011fretmen n\u00fcfusu (ilk ve orta \u00f6\u011fretim seviyesinde 63 milyonun\n\u00fczerinde) ve ebeveynler bulunmakta.<\/p>\n\n\n\n

Genel\nolarak bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman pandemi sebebiyle okullar\u0131n kapanmas\u0131n\u0131n e\u011fitime\neri\u015fimi engelledi\u011fi kadar sosyo-ekonomik anlamda da bir\u00e7ok etkiyi beraberinde\ngetirdi\u011fini g\u00f6rmekteyiz. <\/p>\n\n\n\n

\u201cE\u011fitimde\nf\u0131rsat e\u015fitli\u011finin y\u00fcksek oldu\u011fu toplumlar, \u00e7ocuklar\u0131n sahip olduklar\u0131 e\u011fitim\nf\u0131rsat ve imkanlar\u0131n\u0131n ailelerinin sosyo-ekonomik durumundan \u00e7ok etkilenmedi\u011fi\ntoplumlard\u0131r.\u201d(Aydemir ve Yaz\u0131c\u0131,2020). Ancak \u00fclkemize ve d\u00fcnya geneline\nbakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman, normal \u015fartlarda da \u00f6\u011frencinin geli\u015fimini ve ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131\netkileyen ebeveynin e\u011fitim durumu, bilgi ileti\u015fim teknolojilerine eri\u015fim,\ne\u011fitime ayr\u0131lan para ve zaman gibi pek \u00e7ok sosyo-ekonomik fakt\u00f6rlerin uzaktan\ne\u011fitim s\u00fcrecinde e\u011fitime etkisinin daha da artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz. \u201cUzaktan\ne\u011fitim s\u00fcreci \u00f6ncesinde ya\u015fanan \u00f6\u011frenme kay\u0131plar\u0131n\u0131n bu s\u00fcreci de olumsuz\netkiledi\u011fini, sosyo-ekonomik olarak elveri\u015fsiz ko\u015fullara sahip \u00f6\u011frencilerin\n\u00f6\u011frenme kay\u0131plar\u0131n\u0131n daha fazla art\u0131rabilece\u011fini de g\u00f6steriyor.\u201d (Ar\u0131k,2020).<\/p>\n\n\n\n

Okullar\u0131n\nkapanmas\u0131 ile beraber bir\u00e7ok okul uzaktan e\u011fitim modeline ge\u00e7i\u015f yapt\u0131. Bu ge\u00e7i\u015f\ni\u00e7in e\u011fitimde asl\u0131nda bug\u00fcne kadar pek de kar\u015f\u0131la\u015fmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ancak ilerisi i\u00e7in\n\u00f6ng\u00f6r\u00fcde bulunarak \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz ve \u00e7al\u0131\u015fmalar yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bilgi\nileti\u015fim teknolojileri ile ilgili bir durumu \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131yor. Bu s\u00fcre\u00e7te\nbireyler, topluluklar ve \u00fclkeler aras\u0131nda olu\u015fan, koronavir\u00fcs s\u00fcrecinde de \u201cderinle\u015fme\nriski ta\u015f\u0131yan \u201cdijital u\u00e7urum\u201da<\/em> dikkatle e\u011filmek gerekiyor. \u201cDijital\nu\u00e7urum\u201d<\/em>, farkl\u0131 sosyoekonomik d\u00fczeylerdeki bireylerin ve topluluklar\u0131n\nbilgi ileti\u015fim teknolojilerine eri\u015fimde ve bunlar\u0131n kullan\u0131m\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131\ne\u015fitsizlik olarak tan\u0131mlan\u0131yor. Dijital u\u00e7urumu var olan di\u011fer e\u015fitsizliklerden\nay\u0131ran, e\u015fitsizlikleri daha da derinle\u015ftirebilme potansiyeli.\u201d (Ar\u0131k, 2020)<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye\u2019de\nbilgi ileti\u015fim teknolojileri ile ilgili olarak verilere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman ortaya\n\u00e7\u0131kan tablo \u015fu \u015fekilde:<\/p>\n\n\n\n

T\u00dc\u0130K\u2019in\nHanehalk\u0131 Bili\u015fim Teknolojileri Kullan\u0131m Ara\u015ft\u0131rmas\u0131\u2019na g\u00f6re, 2019 y\u0131l\u0131nda\nT\u00fcrkiye\u2019de hanelerde masa\u00fcst\u00fc bilgisayar bulunma oran\u0131, y\u00fczde 17, 6,\nta\u015f\u0131nabilir bilgisayar bulunma oran\u0131, y\u00fczde 37,9, tablet bulunma oran\u0131 y\u00fczde\n26,7; cep telefonu bulunma oran\u0131 ise y\u00fczde 98,7. Hanelerin y\u00fczde 88,3’\u00fc evden internete\neri\u015fim imk\u00e2n\u0131na sahip. 16-74 ya\u015f aras\u0131nda d\u00fczenli internet kullanan bireylerin\nT\u00fcrkiye genelinde oran\u0131 y\u00fczde 75,3. Cinsiyetler aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131klara\nbakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman internet kullan\u0131m oranlar\u0131 16-74 ya\u015f grubundaki erkeklerde y\u00fczde\n81,8 iken kad\u0131nlarda y\u00fczde 68,9 oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Buna ek olarak hanelerde\nbilgisayar kullan\u0131m\u0131 2018 y\u0131l\u0131nda y\u00fczde 59,6, bu oran erkeklerde y\u00fczde 68,6\niken kad\u0131nlarda y\u00fczde 50,6. <\/p>\n\n\n\n

Verilere\nbak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman b\u00f6lgeler aras\u0131ndaki fark\u0131n dikkat \u00e7ekici oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmekte. Bilgisayar\nkullan\u0131m oran\u0131nda \u0130stanbul\u2019un y\u00fczde 70,3 ile ilk s\u0131rada yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, Ege\nB\u00f6lgesinde bu oran\u0131n y\u00fczde 62,2 oldu\u011funu, son s\u0131rada ise y\u00fczde 33,1 ile\nKuzeydo\u011fu Anadolu\u2019nun geldi\u011fini g\u00f6rmekteyiz. (T\u00dc\u0130K, Haber B\u00fclteni, A\u011fustos\n2019)<\/p>\n\n\n\n

OECD\ntaraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen \u00e7al\u0131\u015fmalarda ise T\u00fcrkiye, 77 \u00fclkenin yer ald\u0131\u011f\u0131\n\u201ce\u011fitim ve \u00f6dev i\u00e7in kullanabilece\u011fi bilgisayar\u0131 olan \u00f6\u011frenciler\u201d s\u0131ralamas\u0131nda\n64\u2019\u00fcnc\u00fc oldu. \u00dclkelerin, okul \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 i\u00e7in kullanabilece\u011fi bir bilgisayar\u0131\nolan \u00f6\u011frencilere g\u00f6re s\u0131raland\u0131\u011f\u0131 listede de T\u00fcrkiye, OECD ortalamas\u0131n\u0131n\nalt\u0131nda kald\u0131. Bilgisayara eri\u015fimi olan \u00f6\u011frencilerin ortalamas\u0131 T\u00fcrkiye\u2019de\ny\u00fczde 70\u2019in alt\u0131nda kal\u0131rken avantajl\u0131\/\u00f6zel okullarda okuyan \u00f6\u011frencilerde bu\noran y\u00fczde 90\u2019a yakla\u015ft\u0131. (OECD, 2020)<\/p>\n\n\n\n

\u015eu\nan uzaktan e\u011fitimde elde edilenlerin \u00f6l\u00e7\u00fclmesine y\u00f6nelik bir \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lmas\u0131\ni\u00e7in erken. Ancak deneyimler ve bu alanda etkilenen \u00f6\u011frenciler, \u00f6\u011fretmenler ve\nebeveynlerin g\u00f6r\u00fc\u015fleri bu s\u00fcrecin e\u011fitimde ciddi kay\u0131plara yol a\u00e7acak \u015fekilde\nverimli ilerlemedi\u011fi y\u00f6n\u00fcnde. Bu bizlere gerekli ekipmanlara sahip olmak\nba\u011flam\u0131nda alt yap\u0131 varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve eksikliklerinin konunun bir aya\u011f\u0131 olmas\u0131 ile bir\nsorun daha bulundu\u011funu g\u00f6stermekte. Uzaktan e\u011fitimde teknoloji kullanma\nbecerileri, \u00f6\u011fretmen ve ebeveynlerin dijital okur yazarl\u0131\u011f\u0131, verilen e\u011fitim\ni\u00e7eri\u011finin uzaktan e\u011fitime uygunlu\u011fu ve tabii ki \u00f6\u011frencilerin bireysel \u00f6\u011frenme\nistek ve becerileri b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131makta. Bu s\u00fcre\u00e7te, dijital u\u00e7urumun var olan\ne\u015fitsizlikleri ve \u00f6\u011frenme farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 daha da derinle\u015ftirmemesi i\u00e7in farkl\u0131\nihtiya\u00e7lara g\u00f6re e\u015fitlik\u00e7i ve kapsay\u0131c\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n artmas\u0131na ihtiya\u00e7 var.<\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcn\nCovid-19\u2019un global ekonomiyi ve hi\u00e7 tahmin etmedi\u011fimiz alanlarda bile\nhayat\u0131m\u0131z\u0131 ala\u015fa\u011f\u0131 ederek d\u00fcnyada milyarlarca hayat\u0131 etkiledi\u011fini g\u00f6rmekteyiz.\nPandemi daha \u00f6nce benzerini g\u00f6rmedi\u011fimiz \u015fekilde bir \u015fekilde e\u015fitsizlikleri\ndaha da ortaya \u00e7\u0131kararak asl\u0131nda 2030 S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kalk\u0131nma Ama\u00e7lar\u0131nda\nvurgulanan ba\u015fl\u0131klar\u0131n ne kadar da hayati oldu\u011funu ortaya \u00e7\u0131karan bir tabloyu\nka\u00e7amayaca\u011f\u0131m\u0131z bir \u015fekilde \u00f6n\u00fcm\u00fcze sermekte. <\/p>\n\n\n\n

Covid-19\nsalg\u0131n\u0131 t\u00fcm sekt\u00f6rleri etkiledi\u011fi gibi e\u011fitimi de derinden etkiliyor ve yeniden\n\u015fekillendiriyor. Ancak yeniden \u015fekillenen e\u011fitim y\u00f6ntemlerinin etkisi herkes\ni\u00e7in e\u015fit ger\u00e7ekle\u015fmiyor.<\/p>\n\n\n\n

Ara\u015ft\u0131rmalar\nerken \u00e7ocukluk d\u00f6neminde (0-12 ya\u015f aras\u0131) ya\u015fan\u0131lan b\u00f6lgenin kalk\u0131nm\u0131\u015fl\u0131k\nd\u00fczeyinin f\u0131rsat e\u015fitli\u011fi \u00fczerindeki etkisinin ileri ya\u015f d\u00f6nemlerine g\u00f6re \u00e7ok\n\u00f6nemli oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Bu sonu\u00e7, erken \u00e7ocukluk d\u00f6neminin bireylerin\ngeli\u015fimindeki \u00f6nemine vurgu yapan \u00e7al\u0131\u015fmalarla paralellik ta\u015f\u0131makla birlikte\ne\u011fitimde f\u0131rsat e\u015fitli\u011fini hedefleyen politikalar\u0131n erken \u00e7ocukluk d\u00f6nemine\nodaklanmas\u0131n\u0131n \u00f6nemine i\u015faret ediyor (Aydemir ve Yaz\u0131c\u0131,2020). Buna ek olarak uzaktan\ne\u011fitim s\u00fcreci \u00f6\u011frencilerin ve \u00f6\u011fretmenlerin bilgi teknolojilerini kullanma\nbecerilerini art\u0131racak bi\u00e7imde tasarlanmal\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmeli.<\/p>\n\n\n\n

BM\n\u00dcniversitesi\u2019nin yapt\u0131\u011f\u0131 bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re, Covid-19 kaynakl\u0131 k\u00fcresel\npandeminin ekonomik sonucu olarak geli\u015fmekte olan \u00fclkelerdeki yar\u0131m milyar\ninsan k\u00fcresel yoksulluk riskiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalabilir. Bu da\n2030 y\u0131l\u0131na kadar yoksullu\u011fun ve a\u00e7l\u0131\u011f\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ama\u00e7lar\u0131na\nula\u015f\u0131lamamas\u0131 anlam\u0131na gelebilir (Ar\u0131k, 2020). Bu ama\u00e7larda anahtar rol\u00fc\nbulunan e\u011fitimin bu s\u00fcre i\u00e7erisinde ald\u0131\u011f\u0131 darbe ne yaz\u0131k ki bizi bu ama\u00e7tan\ndaha da h\u0131zl\u0131 uzakla\u015ft\u0131rabilir.<\/p>\n\n\n\n

Kaynak\u00e7a<\/strong><\/p>\n\n\n\n