{"id":1148,"date":"2026-01-21T11:32:10","date_gmt":"2026-01-21T11:32:10","guid":{"rendered":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/?p=1148"},"modified":"2026-01-21T11:32:11","modified_gmt":"2026-01-21T11:32:11","slug":"su-urunleri-yetistiriciliginde-kapali-devre-sistemler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/2026\/01\/21\/su-urunleri-yetistiriciliginde-kapali-devre-sistemler\/","title":{"rendered":"Su \u00dcr\u00fcnleri Yeti\u015ftiricili\u011finde Kapal\u0131 Devre Sistemler"},"content":{"rendered":"\n

\u00d6zgen K\u00dc\u00c7\u00dcK\u0130L<\/strong><\/strong>
Uzman<\/em>
Mavi B\u00fcy\u00fcme Politikalar\u0131 Birimi<\/em>
<\/em>ozgen.kucukil@izka.org.tr<\/a><\/p>\n\n\n\n

K\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte artan n\u00fcfus, kentle\u015fme ve sanayile\u015fme ile beraber ya\u015fanan iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, do\u011fal kaynaklar\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kullan\u0131m\u0131n\u0131 her zamankinden daha \u00f6nemli hale getirmi\u015ftir. \u00d6zellikle su kaynaklar\u0131 \u00fczerindeki bask\u0131, tar\u0131mda ve g\u0131da \u00fcretim sistemlerinde verimlili\u011fin artt\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ve buna y\u00f6nelik teknolojilerin geli\u015ftirilmesini zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r. S\u0131cakl\u0131klar\u0131n artmas\u0131, ya\u011f\u0131\u015f rejimlerinin d\u00fczensiz hale gelmesi ve su kaynaklar\u0131n\u0131n azalmas\u0131 gibi etkiler do\u011furan iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, su \u00fcr\u00fcnleri yeti\u015ftiricili\u011fi \u00fczerinde de do\u011frudan ve dolayl\u0131 tehditler olu\u015fturmaktad\u0131r. Geleneksel yeti\u015ftiricilik sistemlerinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi sorgulan\u0131rken, su verimlili\u011fini esas alan ve daha kontroll\u00fc ortam sa\u011flayan yeni nesil \u00fcretim teknolojileri g\u00fcndeme gelmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Geleneksel bal\u0131k yeti\u015ftiricili\u011fi sistemlerinde su bir defaya mahsus kullan\u0131l\u0131r ve \u00fcretim do\u011fal \u00e7evre ko\u015fullar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilir. Bu sistemlerde bal\u0131klar denize yak\u0131n b\u00f6lgelerde bulunan havuzlarda veya g\u00f6ller, akarsular veya denizlerdeki kafeslerde yeti\u015ftirilir; su ihtiyac\u0131 ise do\u011fal ak\u0131nt\u0131larla sa\u011flan\u0131r. Ancak bu y\u00f6ntem, \u00f6zellikle bal\u0131k yemlerinden kaynaklanan azot ve fosfor gibi at\u0131k maddelerin suya kar\u0131\u015fmas\u0131yla \u00e7evresel kirlili\u011fe yol a\u00e7ar. Bu kirlilik, sudaki oksijen seviyesinin d\u00fc\u015fmesine, su kalitesinin bozulmas\u0131na ve alg patlamalar\u0131na neden olabilir. Ayr\u0131ca, baz\u0131 \u00fcreticilerin zaman zaman kulland\u0131\u011f\u0131 antibiyotik ve dezenfektanlar da \u00e7evreye zarar verebilmektedir (U\u011fural vd., 2018).<\/p>\n\n\n\n

Kapal\u0131 devre sistemlerde ise yeti\u015ftiricilik istenen karasal alanda d\u0131\u015f etkenlerden etkilenmeyen bi\u00e7imde yap\u0131labilir. Buradaki prensip, kullan\u0131lan suyun sistem i\u00e7inde s\u00fcrekli devir daim edebilmesi ve \u00e7e\u015fitli ar\u0131tma a\u015famalar\u0131ndan ge\u00e7irilerek yeniden kullan\u0131labilmesidir. Su, \u00fcretim tanklar\u0131ndan \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra, \u00f6nce mekanik filtreler yard\u0131m\u0131yla yem art\u0131klar\u0131 ve bal\u0131k d\u0131\u015fk\u0131s\u0131 gibi kat\u0131 at\u0131klardan ar\u0131nd\u0131r\u0131l\u0131r. Ard\u0131ndan biyolojik filtreleme \u00fcnitesi devreye girer. Biyolojik filtrelemede suda bulunan amonyak ile nitrit, nitrifikasyon s\u00fcreciyle daha az zararl\u0131 formlara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcr (FAO, 2015).<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

\u015eekil 1: <\/strong>Kapal\u0131 devre sistemin \u00e7al\u0131\u015fma prensibi (FAO, 2015).<\/p>\n\n\n\n

Biyolojik ar\u0131tman\u0131n ard\u0131ndan su, patojenlerden ar\u0131nd\u0131r\u0131lmak \u00fczere UV \u0131\u015f\u0131n\u0131 ya da ozonla dezenfekte edilir. Ayn\u0131 zamanda suyun oksijen seviyesi, s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 ve pH de\u011feri gibi parametreler de kontrol edilerek istenilen \u015fekilde d\u00fczenlenir. Bu b\u00fct\u00fcnsel yakla\u015f\u0131m sayesinde kapal\u0131 devre sistemleri, bal\u0131k sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve b\u00fcy\u00fcmesi i\u00e7in ideal \u00e7evresel ko\u015fullar\u0131 s\u00fcrekli olarak sa\u011flayabilir. Sistemlerin otomasyonla izlenmesi, erken uyar\u0131 sistemlerinin entegre edilmesiyle verimlilik daha da artt\u0131r\u0131labilmektedir (FAO, 2015).<\/p>\n\n\n\n

Suyun geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc olarak kullan\u0131lmas\u0131, sistemin d\u0131\u015f \u00e7evreden b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ba\u011f\u0131ms\u0131z olmas\u0131, kontroll\u00fc ve entegre \u00fcretim yap\u0131lmas\u0131, \u00f6l\u00e7eklendirme imkan\u0131, kapal\u0131 devre su \u00fcr\u00fcnleri yeti\u015ftiricili\u011fi sistemlerinin sahip oldu\u011fu temel \u00f6zelliklerdir. Bu sistemler yaln\u0131zca su tasarrufu sa\u011flamakla kalmaz, ayn\u0131 zamanda at\u0131k suyun \u00e7evreye b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131 azaltarak \u00e7evresel etkiyi en aza indirir. Ayn\u0131 hacimden elde edilen \u00fcr\u00fcn miktar\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 gibi, iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin etkilerine kar\u015f\u0131 ihtiya\u00e7 duyulan diren\u00e7li \u00fcretim ortamlar\u0131n\u0131 olu\u015fturur. Kapal\u0131 devre su \u00fcr\u00fcnleri yeti\u015ftiricili\u011fi sistemleri, bir \u00fcretim teknolojisi olman\u0131n \u00f6tesinde, su verimlili\u011fi ve \u00e7evresel s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan stratejik bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak de\u011ferlendirilmelidir.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7al\u0131\u015fmalar, bir kilogram bal\u0131k \u00fcretimi i\u00e7in t\u00fcketilen su miktar\u0131n\u0131n, kullan\u0131lan yeti\u015ftiricilik y\u00f6ntemine ba\u011fl\u0131 olarak farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6sterdi\u011fini ortaya koymaktad\u0131r. Y\u0131ld\u0131r\u0131m (2017) taraf\u0131ndan yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re, geleneksel yeti\u015ftiricilikte bir kilogram bal\u0131k \u00fcretmek i\u00e7in gerekli olan 30.000 litre su, basit kapal\u0131 devre[1]<\/a> \u00fcretimde 3.000 litreye, tam kapal\u0131 devre sistemlerde ise 300 litreye kadar d\u00fc\u015febilmektedir. Bu veriler, kapal\u0131 devre sistemlerin su kaynaklar\u0131n\u0131n verimli kullan\u0131m\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ne denli \u00f6nemli oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n

Kapal\u0131 devre sistemlerin di\u011fer avantajlar\u0131 ise \u015fu \u015fekilde s\u0131ralanabilir:<\/p>\n\n\n\n