{"id":1040,"date":"2021-09-20T13:58:18","date_gmt":"2021-09-20T13:58:18","guid":{"rendered":"http:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/?p=1040"},"modified":"2021-09-21T13:45:17","modified_gmt":"2021-09-21T13:45:17","slug":"izmir-ekonomisi-guncel-durum-ve-gelecege-bakis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/2021\/09\/20\/izmir-ekonomisi-guncel-durum-ve-gelecege-bakis\/","title":{"rendered":"\u0130zmir Ekonomisi: G\u00fcncel Durum ve Gelece\u011fe Bak\u0131\u015f"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-black-color has-cyan-bluish-gray-background-color has-text-color has-background\"><strong>Dr. Mehmet YAVUZ<\/strong><br><em>Genel Sekreter<\/em><br><a href=\"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/wp-admin\/genelsekreter@izka.org.tr\">genelsekreter@izka.org.tr<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>       <\/p>\n\n\n\n<p>\u0130zmir, kadim bir liman kenti. 8.500 y\u0131l\u0131 a\u015fan tarihine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, \u0130zmir ve \u00e7evresinin ekonomisinde liman\u0131n belirleyici akt\u00f6r oldu\u011funu g\u00f6rmekteyiz. Antik d\u00f6nemden sanayi devrimine kadar ge\u00e7en s\u00fcre zarf\u0131nda Do\u011fu ile Bat\u0131 aras\u0131ndaki ticaretin \u00f6nemli merkezlerinden biri olan \u0130zmir, sanayile\u015fme s\u00fcrecinin ba\u015flamas\u0131yla birlikte sahip oldu\u011fu liman\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fckle \u00fclkemizin sanayile\u015fen ilk b\u00f6lgeleri aras\u0131nda yer alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcze geldi\u011fimizde \u0130zmir ekonomisi, \u00e7ok sekt\u00f6rl\u00fc yap\u0131s\u0131 ve ihracat\u00e7\u0131 karakteri ile \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Yay\u0131mlanan son veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, \u0130zmir ekonomisinde \u00fcretilen katma de\u011ferin %57\u2019sinin hizmetler, %38\u2019inin sanayi ve %5\u2019inin de tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fcne ait oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Sanayi sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn sahip oldu\u011fu pay, \u00fclke ortalamas\u0131n\u0131n \u00fczerinde olup \u00fclke ihracat\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k %7\u2019sini ger\u00e7ekle\u015ftirmektedir. Son \u00fc\u00e7 y\u0131lda d\u0131\u015f ticaret dengesi, ihracat lehine fazla vermektedir. Tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn sahip oldu\u011fu pay, \u00fclke ortalamas\u0131n\u0131n alt\u0131nda olmakla birlikte bir\u00e7ok \u00fcr\u00fcn grubunda \u00fclke \u00f6l\u00e7e\u011finde ilk s\u0131ralarda yer almas\u0131, \u0130zmir\u2019in bu sekt\u00f6rde ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 verimlilik d\u00fczeyine i\u015faret etmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ajans\u0131m\u0131z taraf\u0131ndan yap\u0131lan ve 2021 y\u0131l\u0131 Haziran ay\u0131 i\u00e7erisinde yay\u0131mlanan \u201c\u0130zmir B\u00f6lgesel Girdi-\u00c7\u0131kt\u0131 Analizi\u201d \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 da \u0130zmir ekonomisine ili\u015fkin \u00f6nemli sonu\u00e7lar ortaya koymu\u015ftur. Bu ba\u011flamda, \u00fclke ekonomisine \u0130zmir\u2019in en b\u00fcy\u00fck katk\u0131y\u0131 (katma de\u011fer a\u00e7\u0131s\u0131ndan) s\u0131ras\u0131yla \u201csuyolu ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131\u201d, \u201crafine edilmi\u015f petrol \u00fcr\u00fcnleri\u201d ve \u201ck\u00e2\u011f\u0131t ve k\u00e2\u011f\u0131t \u00fcr\u00fcnleri imalat\u0131\u201d sekt\u00f6rleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 tespit edilmi\u015ftir. Bu tespit, \u0130zmir\u2019in kadim bir liman kenti oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fiyle \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc gibi ev sahipli\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131 sanayi altyap\u0131s\u0131 ile \u00fclke ekonomisi i\u00e7erisinde sahip oldu\u011fu a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6stermesi bak\u0131m\u0131ndan ayr\u0131ca dikkate de\u011ferdir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130zmir ekonomisinde son d\u00f6nemde dikkat \u00e7eken bir di\u011fer \u00f6nemli geli\u015fme, r\u00fczg\u00e2r ba\u015fta olmak \u00fczere yenilenebilir enerji ekipmanlar\u0131 \u00fcretiminde gelinen a\u015famad\u0131r. \u0130zmir, yenilebilir enerji kaynaklar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a zengindir. \u00dclkemizin ilk r\u00fczg\u00e2r enerjisi santrali \u00c7e\u015fme\u2019de kurulmu\u015f ve yakla\u015f\u0131k 25 y\u0131l \u00f6nce ba\u015flayan bu s\u00fcre\u00e7 neticesinde \u0130zmir, bug\u00fcn \u00fclkemizde r\u00fczg\u00e2rdan en fazla enerji elde edilen ili, hem de bu enerjinin elde edilmesinde kullan\u0131lan ekipmanlar\u0131 \u00fcreten k\u00fcresel markalar\u0131n ve yerli tedarik\u00e7ilerin fabrikalar\u0131 ile Do\u011fu Avrupa ve Akdeniz havzas\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck \u00fcretim merkezlerinden biri haline gelmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6stergelerin ortaya koydu\u011fu \u00fczere, \u0130zmir ekonomisi g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00fcretim altyap\u0131s\u0131na sahip. Bununla birlikte, bir ekonomiyi sadece \u00fcretim g\u00f6stergelerini dikkate alarak tam anlam\u0131yla sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde de\u011ferlendirmi\u015f olmay\u0131z. Hele ki iklim krizini ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve bir\u00e7ok \u00e7evre sorunuyla m\u00fccadele etti\u011fimiz b\u00f6yle bir d\u00f6nemde, ekonominin \u00e7evre boyutuyla birlikte de\u011ferlendirilmesi bir mecburiyet halini alm\u0131\u015f durumda.<\/p>\n\n\n\n<p>Avrupa Birli\u011fi taraf\u0131ndan ilan edilen \u201cYe\u015fil Mutabakat\u201d ile kamuoyunda daha s\u0131k kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaya ba\u015flayan s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nma, 1970\u2019li y\u0131llardan itibaren \u00fclkelerin g\u00fcndeminde kendine yer bulmaya ba\u015flam\u0131\u015f ve son 20 y\u0131ll\u0131k d\u00f6nemde de giderek a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rarak ekonomik analizlerde hakim paradigma haline gelmi\u015ftir. Sahip oldu\u011fumuz kaynaklar\u0131n ve \u00e7evrenin sadece bizlere de\u011fil, gelecek nesillere de ait oldu\u011fu bilinciyle \u00fcretim yapmak ve kalk\u0131nma \u015feklinde \u00f6zetleyebilece\u011fimiz s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nma a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7evresel hassasiyetlere uyumlu \u00fcretim en \u00f6ncelikli konu ba\u015fl\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Konuyu \u0130zmir \u00f6zelinde de\u011ferlendirdi\u011fimizde, \u0130zmir\u2019in gerek kuzey aks\u0131ndaki a\u011f\u0131r sanayi tesisleri gerek K\u00fc\u00e7\u00fck Menderes Havzas\u0131 ile Bak\u0131r\u00e7ay Havzas\u0131ndaki yo\u011fun tar\u0131msal \u00fcretim gerekse de kent merkezi ile Yar\u0131mada B\u00f6lgesine uzanan yo\u011fun kentsel n\u00fcfus ve turizm hareketlili\u011fine ba\u011fl\u0131 olarak yo\u011fun bir \u00e7evresel bask\u0131 alt\u0131nda oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Birka\u00e7 g\u00f6sterge bu durumu daha iyi ortaya koymaktad\u0131r; \u0130zmir tek ba\u015f\u0131na \u00fclkemizdeki tehlikeli at\u0131klar\u0131n d\u00f6rtte birini \u00fcretmekte ve gerek sanayi gerekse tar\u0131mda yo\u011fun su kullanan sekt\u00f6rlerin varl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak su fakiri olma potansiyeli ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar, K\u00fc\u00e7\u00fck Menderes Havzas\u0131 i\u00e7in \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki 10 y\u0131ll\u0131k d\u00f6nemde kurakl\u0131k tehlikesine i\u015faret etmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Yaz\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131nda \u0130zmir ekonomisi i\u00e7in \u00fcretim g\u00f6stergeleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7izdi\u011fimiz olumlu portrenin \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda da devam edebilmesi i\u00e7in kaynaklar\u0131n \u00e7evresel hassasiyetlere uyumlu \u015fekilde verimli kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in gerekli tedbirleri almak zorunday\u0131z. Bu durum, orta ve uzun vadede gelecek nesillere s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir ekosistem b\u0131rakmak, k\u0131sa vadede ise, Ye\u015fil Mutabakat ile g\u00fcndeme gelen s\u0131n\u0131rda karbon vergisi uygulamas\u0131ndan asgari \u00f6l\u00e7\u00fcde etkilenmek hatta bu durumu lehimize \u00e7evirmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik \u00f6neme sahip.<\/p>\n\n\n\n<p>Kuruldu\u011fu 2006 y\u0131l\u0131ndan itibaren s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nma hedefi do\u011frultusunda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren Ajans\u0131m\u0131z, \u00f6zellikle son 3 y\u0131ld\u0131r ye\u015fil ve mavi b\u00fcy\u00fcme yakla\u015f\u0131mlar\u0131 temelinde tar\u0131m ve sanayide s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00fcretim tekniklerinin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na odaklanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kapsamda, UNDP ve Aachen Teknik \u00dcniversitesi Avrupa 4.0 D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm Merkezi ile birlikte Ege B\u00f6lgesi Sanayi Odas\u0131 (EBSO) i\u015fbirli\u011finde ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u0130zmir Kaynak Verimlili\u011fi Program\u0131, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6rt y\u0131l boyunca \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131za y\u00f6n verecek. D\u00f6rt y\u0131ll\u0131k operasyonel bir program olarak tasarlanan \u00e7al\u0131\u015fma boyunca end\u00fcstriyol simbiyoz ve dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm konu ba\u015fl\u0131klar\u0131nda \u0130zmir sanayisinin ihtiya\u00e7lar\u0131na cevap veren \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretilecek ve pilot uygulamalar hayata ge\u00e7irilecektir. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n sonucunda program\u0131n, \u0130zmir Kaynak Verimlili\u011fi Merkezi olarak kurumsalla\u015farak \u0130zmir ekonomisinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fine y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalarda lokomotif rol\u00fc \u00fcstlenmesini hedefliyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>Dipnot: Bu yaz\u0131 Sanayi Gazetesi\u2019nin <a href=\"https:\/\/www.sanayigazetesi.com.tr\/images\/dosyalarim\/sanayi_gazetesi_563_sayipdf_838_22380.pdf\">13 \u2013 26 Eyl\u00fcl 2021 tarihli say\u0131s\u0131nda<\/a> yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130zmir, kadim bir liman kenti. 8.500 y\u0131l\u0131 a\u015fan tarihine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, \u0130zmir ve \u00e7evresinin ekonomisinde liman\u0131n belirleyici akt\u00f6r oldu\u011funu g\u00f6rmekteyiz. Antik d\u00f6nemden sanayi devrimine kadar ge\u00e7en s\u00fcre zarf\u0131nda Do\u011fu ile Bat\u0131 aras\u0131ndaki ticaretin \u00f6nemli merkezlerinden biri olan \u0130zmir, sanayile\u015fme s\u00fcrecinin ba\u015flamas\u0131yla birlikte sahip oldu\u011fu liman\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fckle \u00fclkemizin sanayile\u015fen ilk b\u00f6lgeleri aras\u0131nda yer alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":1042,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[],"class_list":["post-1040","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-surdurulebilir-kalkinma"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1040","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1040"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1040\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1068,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1040\/revisions\/1068"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1042"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1040"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1040"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1040"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}