{"id":1029,"date":"2021-08-24T07:23:47","date_gmt":"2021-08-24T07:23:47","guid":{"rendered":"http:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/?p=1029"},"modified":"2021-08-24T07:23:49","modified_gmt":"2021-08-24T07:23:49","slug":"sanal-su-ticareti-ve-turkiyenin-durumu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/2021\/08\/24\/sanal-su-ticareti-ve-turkiyenin-durumu\/","title":{"rendered":"Sanal Su Ticareti ve T\u00fcrkiye\u2019nin Durumu"},"content":{"rendered":"\n

Sinem \u00d6ZDEM\u0130R DURMU\u015eLAR<\/strong><\/strong>
Uzman
Ye\u015fil B\u00fcy\u00fcme Politikalar\u0131 Birimi<\/em><\/em>
sinem.durmuslar@izka.org.tr<\/a><\/em><\/em><\/p>\n\n\n\n

Su ya\u015famsal ve ekonomik faaliyetler a\u00e7\u0131s\u0131ndan ba\u011fl\u0131 oldu\u011fumuz en \u00f6nemli do\u011fal kaynakt\u0131r. S\u00fcrekli bir de\u011fi\u015fim i\u00e7erisinde olan gezegenimizde n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131, ekonomik faaliyetler ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi temiz su kaynaklar\u0131 \u00fczerinde miktar ve kirlilik a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir bask\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. D\u00fcnya y\u00fczeyinin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn sularla kapl\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen kullan\u0131labilir nitelikteki temiz su, toplam suyun \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir miktar\u0131n\u0131 (yakla\u015f\u0131k  % 0,5\u2019ini) olu\u015fturur. Bu miktar homojen bir da\u011f\u0131l\u0131m g\u00f6stermedi\u011fi i\u00e7in baz\u0131 b\u00f6lgeler zengin su kaynaklar\u0131na sahipken baz\u0131 b\u00f6lgelerde su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Temiz su talebi temel olarak tar\u0131msal \u00fcretim, enerji \u00fcretimi, sanayi \u00fcretimi ve insan t\u00fcketiminden kaynaklan\u0131r. Bitkisel ve hayvansal \u00fcr\u00fcnler su yo\u011funlu\u011fu y\u00fcksek \u00fcr\u00fcnlerdir, bu nedenle k\u00fcresel d\u00fczeyde t\u00fcketilen suyun\u00a0 %70\u2019i tar\u0131msal \u00fcretimde kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bir ki\u015finin g\u00fcnl\u00fck do\u011frudan su t\u00fcketimi 2 ila 4 litre aras\u0131ndayken beslenme tercihindeki hayvansal g\u0131da oran\u0131 art\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re dolayl\u0131 su t\u00fcketimi g\u00fcnl\u00fck 5.000 litreye ula\u015fabilmektedir. \u00d6zellikle hayvansal g\u0131da talebindeki art\u0131\u015fla birlikte 2050 y\u0131l\u0131nda k\u00fcresel su ihtiyac\u0131n\u0131n 2000 y\u0131l\u0131na g\u00f6re %55 artarak 5.425 km3<\/sup>\u2019e* ula\u015faca\u011f\u0131 tahmin edilmektedir (Islam ve Karim, 2019).<\/p>\n\n\n\n

\"\"
\u015eekil-1<\/strong> K\u00fcresel d\u00fczeyde su talebi art\u0131\u015f projeksiyonu (Islam ve Karim, 2019.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

\u00d6zellikle su fakiri olan \u00fclkelerde su y\u00f6netimi ekonomik faaliyetlerin devam\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Bu kapsamda ger\u00e7ekle\u015ftirilen \u00e7al\u0131\u015fmalarda \u00f6ncelikle temiz su potansiyeli ile toplam su t\u00fcketimi ele al\u0131nmaktad\u0131r. Bir \u00fclkede kullan\u0131lan toplam su evsel kullan\u0131m, sanayi ve tar\u0131msal \u00fcretimde kullan\u0131lan suyun toplanmas\u0131yla hesaplanmaktad\u0131r ancak ger\u00e7ekte t\u00fcketilen temiz su bu miktardan \u00e7ok daha farkl\u0131 olabilmektedir. T\u00fcketilen bir\u00e7ok \u00fcr\u00fcn ba\u015fka \u00fclkelerde \u00fcretilip ithal edilmi\u015f olabildi\u011fi gibi \u00fclkenin su kaynaklar\u0131yla \u00fcretilen bir\u00e7ok \u00fcr\u00fcn ihra\u00e7 edilerek ba\u015fka \u00fclkelerde t\u00fcketilmi\u015f olabilmektedir. \u00a0Bu noktada su y\u00f6netiminde su ayak izi ve sanal su ticareti kavramlar\u0131 \u00f6nem kazanmaktad\u0131r (Ana\u00e7 ve di\u011ferleri, 2011).<\/p>\n\n\n\n

Su kullan\u0131m\u0131na y\u00f6nelik bir g\u00f6sterge olan su ayak izi, bir mal veya hizmeti \u00fcretmek i\u00e7in gerekli tatl\u0131 su miktar\u0131n\u0131n t\u00fcm tedarik zinciri i\u00e7indeki \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn\u00fc ifade eder ve mavi, ye\u015fil ve gri su ayak izlerinden olu\u015fur. \u00dcretim i\u00e7in ihtiya\u00e7 duyulan y\u00fczey ve yeralt\u0131 tatl\u0131 su kaynaklar\u0131 mavi su ayak izi; toplam ya\u011fmur suyu ye\u015fil su ayak izi; \u00fcretimde olu\u015fan kirlilik y\u00fck\u00fcn\u00fcn bertaraf edilmesi ya da azalt\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lan tatl\u0131 su miktar\u0131 ise gri su ayak izidir. Tar\u0131msal ya da end\u00fcstriyel bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00fcretim s\u00fcrecinde kullan\u0131lan toplam su miktar\u0131 ise, o \u00fcr\u00fcndeki sanal su olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Sanal olarak ifade edilmesinin sebebi \u00fcr\u00fcnde mevcut su miktar\u0131ndan ziyade \u00fcretim s\u00fcreci boyunca t\u00fcketilen suyu ifade etmesidir. Sanal su miktar\u0131 \u00fcr\u00fcnlerin yeti\u015ftirilme ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterir. \u00d6rne\u011fin elveri\u015fli iklim ko\u015fullar\u0131nda yaln\u0131z ya\u011fmur suyu ile yeti\u015ftirilen bir kilo tah\u0131l\u0131n sanal su miktar\u0131 1.000-2.000 kg aral\u0131\u011f\u0131ndayken, iklim ko\u015fullar\u0131 elveri\u015fsiz olan bir b\u00f6lgede yeti\u015ftirilen bir kilo tah\u0131l\u0131n sanal su miktar\u0131 3.000-5.000 kg aral\u0131\u011f\u0131ndad\u0131r (Hoekstra ve Hung, 2002).<\/p>\n\n\n\n

Sanal su kavram\u0131, uluslararas\u0131 veya b\u00f6lgeler aras\u0131 su ak\u0131\u015flar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesinde kullan\u0131l\u0131r. Bir \u00fclke veya bir b\u00f6lge bir \u00fcr\u00fcn\u00fc ithal veya ihra\u00e7 ediyorsa, suyu da sanal olarak ithal veya ihra\u00e7 etmektedir. Bu da genel olarak sanal su ticareti olarak ifade edilmektedir (WWF, 2014). \u00dclkelerin sanal su transferleri su kaynaklar\u0131n\u0131n k\u00fcreselle\u015fmesini sa\u011flamaktad\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fck sanal su i\u00e7eri\u011fine sahip \u00fclkelerde yeti\u015ftirilen \u00fcr\u00fcnlerin su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fayan \u00fclkelere ithal edilmesiyle, bu \u00fclkelerin su kaynaklar\u0131ndaki bask\u0131 azalt\u0131lmaktad\u0131r. Su fakiri \u00fclkeler bu \u015fekilde su y\u00f6netim etkinliklerini art\u0131rarak s\u0131n\u0131rl\u0131 su kaynaklar\u0131n\u0131 daha s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u015fekilde kullanabilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

K\u00fcresel d\u00fczeyde sanal su ticaretine y\u00f6nelik de\u011ferlendirmeler su kaynaklar\u0131n\u0131n etkin y\u00f6netimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem kazanmaktad\u0131r. Tar\u0131m ve sanayi \u00fcr\u00fcnlerinin uluslararas\u0131 sanal su ticareti 1996-2005 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda 2.320 Gm3<\/sup>\/y\u0131l** olarak ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f, bu miktar\u0131n %68\u2019i ye\u015fil, %13\u2019\u00fc mavi, %19\u2019u ise gri sudan olu\u015fmu\u015ftur. Sanal su ticaretinde en b\u00fcy\u00fck miktar\u0131 %76\u2019l\u0131k oran ile i\u015flenmi\u015f ve i\u015flenmemi\u015f bitkisel \u00fcr\u00fcnler olu\u015fturmu\u015ftur. Hayvansal \u00fcr\u00fcnler ile sanayi \u00fcr\u00fcnlerinin sanal su ticaretindeki oranlar\u0131 %12 olarak belirlenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Toplam sanal su ihracat\u0131nda Amerika, \u00c7in, Hindistan, Brezilya, Arjantin, Kanada, Avustralya, Endonezya, Fransa ve Almanya \u00f6ne \u00e7\u0131kan \u00fclkeler olup bu \u00fclkelerin sanal su ihracat\u0131, k\u00fcresel sanal su ticaretinin yar\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturmu\u015ftur. Amerika, Pakistan, Hindistan, Avustralya, \u00d6zbekistan, \u00c7in ve T\u00fcrkiye ise mavi su ihracat\u0131nda \u00f6ne \u00e7\u0131kmakta olup bu \u00fclkelerin mavi su ihracat\u0131 k\u00fcresel mavi su ticaretinin %49\u2019una denk gelmektedir. Mavi su ihracat\u0131nda \u00f6ne \u00e7\u0131kan \u00fclkelerin k\u0131smen su bask\u0131s\u0131 ya\u015fayan \u00fclkeler olmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fcd\u00fcr. K\u0131s\u0131tl\u0131 olan ulusal su kaynaklar\u0131n\u0131n ihracat \u00fcr\u00fcnlerinde kullan\u0131lmas\u0131 bu kaynaklar\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini olumsuz etkilemektedir.<\/p>\n\n\n\n

\u015eekil-2\u2019de \u00fclkelerin sanal su dengeleri g\u00f6sterilmi\u015ftir. Sanal su ticaretinde en b\u00fcy\u00fck ithalat\u00e7\u0131 olan \u00fclkeler Kuzey ve G\u00fcney Amerika, G\u00fcney Asya ve Avustralya\u2019d\u0131r. Net sanal suda en b\u00fcy\u00fck ihracat\u00e7\u0131 \u00fclkeler ise Kuzey Afrika, Orta Do\u011fu, Meksika, Avrupa, Japonya ve G\u00fcney Kore\u2019dir. T\u00fcrkiye de 1996-2005 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda sanal su dengesi pozitif olan \u00fclkeler aras\u0131ndad\u0131r. Uluslararas\u0131 ticaret sayesinde tasarruf edilen su miktar\u0131 olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. K\u00fcresel sanal su ticaretine y\u00f6nelik de\u011ferlendirmede; ticaret yap\u0131lmamas\u0131 ve t\u00fcm \u00fcr\u00fcnlerin ithalat yapan \u00fclkelerde, kendi ko\u015fullar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde \u00fcretilmesi halinde k\u00fcresel su ayak izinin %4 oran\u0131nda daha y\u00fcksek olaca\u011f\u0131 belirlenmi\u015ftir(Mekonnen ve Hoekstra, 2011).<\/p>\n\n\n\n

\"\"
\u015eekil-2<\/strong> \u00dclkelerin sanal su dengesi ve 1996-2005 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda tar\u0131m ve end\u00fcstri \u00fcr\u00fcnleri ticareti toplam sanal su ak\u0131\u015flar\u0131 (15 Gm3<\/sup>\/y\u0131l \u00fczerindeki ak\u0131\u015flar g\u00f6sterilmi\u015f olup ok kal\u0131nl\u0131klar\u0131 sanal su miktar\u0131 ile do\u011fru orant\u0131l\u0131d\u0131r)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

\u00dclkemizde ihracat\u0131n su ayak izinin \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc ithal edilerek i\u015flenen ve ihra\u00e7 edilen \u00fcr\u00fcnlerden kaynaklanmakta olup ihracat su ayak izinde pamuk ve bu\u011fday \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u015eekil-3\u2019te belirtildi\u011fi gibi toplam ihracat de\u011ferinin %30\u2019unu olu\u015fturan i\u015flenmemi\u015f tar\u0131m \u00fcr\u00fcnleri, tekstil \u00fcr\u00fcnleri ve i\u015flenmi\u015f tar\u0131m \u00fcr\u00fcnleri ihracat\u0131n su ayak izinin %95\u2019ine kar\u015f\u0131l\u0131k gelmektedir. Toplam ihracat de\u011ferinin %70\u2019ine denk gelen mineral, cam ve metal \u00fcr\u00fcnleri, makine aksamlar\u0131 ve di\u011fer \u00fcr\u00fcnler ise ihracat\u0131n su ayak izinin sadece %5\u2019lik b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye\u2019de sanal su ithalat\u0131, ihracata benzer \u015fekilde i\u015flenmi\u015f ve i\u015flenmemi\u015f tar\u0131m \u00fcr\u00fcnleri ile tekstil \u00fcr\u00fcnlerinde yo\u011funla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00fcr\u00fcnler toplam ithalat de\u011ferinin %13\u2019\u00fcn\u00fc, toplam ithalat su ayak izinin ise %92\u2019sini olu\u015fturur. \u0130thalat de\u011ferinin % 87\u2019sini olu\u015fturan mineral, cam ve metal \u00fcr\u00fcnlerinin ithalat su ayak izindeki pay\u0131 ise, %8\u2019dir. T\u00fcrkiye\u2019de ithalat\u0131n su ayak izinin en b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc %20\u2019lik oran ile pamuk olu\u015fturur. \u00dclkemize ithalatla giren sanal su, ihracatla \u00e7\u0131kan sanal su miktar\u0131na denktir. T\u00fcrkiye\u2019nin sanal su ithalat\u0131n\u0131n ve ihracat\u0131n\u0131n birbirine neredeyse e\u015fit olmas\u0131, sanal su b\u00fct\u00e7esinin denkli\u011fini ifade eder (WWF, 2014).<\/p>\n\n\n\n

\"\"
\u015eekil-3<\/strong> T\u00fcrkiye\u2019de ithalat ve ihracat de\u011ferleri ve su ayak izleri (WWF, 2014)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
\u015eekil-4<\/strong> T\u00fcrkiye\u2019nin su ayak izi, Mm3<\/sup>\/y\u0131l (WWF, 2014)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Sanal su ticaretine y\u00f6nelik uluslararas\u0131 d\u00fczeyde yap\u0131lan de\u011ferlendirmelerin b\u00f6lgesel, hatta havza d\u00fczeylerinde ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi su y\u00f6netiminde etkinli\u011fin sa\u011flanabilmesi i\u00e7in kritik \u00f6neme sahiptir.\u00a0 \u00dclkemiz temiz su potansiyeli a\u00e7\u0131s\u0131ndan su stresi ya\u015fayan \u00fclkeler s\u0131n\u0131f\u0131ndad\u0131r ancak bu potansiyel \u00fclke genelinde farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermekte olup havza temelli de\u011ferlendirmelerde baz\u0131 havzalar\u0131n su zengini baz\u0131 havzalar\u0131n ise su fakiri kategorisinde bulundu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Su fakiri bir havzada \u00fcretimin su ayak izinin y\u00fcksek olmas\u0131 ve sanal su ticaretinde negatif bir denge bulunmas\u0131, bu havzadaki ekonomik faaliyetlerin ve canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini tehdit edecektir.<\/p>\n\n\n\n

\u00dcretim ve ihracatta su ayak izi niteli\u011fi de dikkatle de\u011ferlendirilmelidir. \u00dclkemiz sanal su ihracat\u0131nda mavi su ayak iziyle \u00f6ne \u00e7\u0131kan \u00fclkeler aras\u0131nda yer almaktad\u0131r. Bu da zaten k\u0131s\u0131tl\u0131 olan temiz su kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131n sanal su ticaretiyle ihra\u00e7 edildi\u011fi anlam\u0131na gelmektedir. Su fakiri havzalardan yap\u0131lan ihracatta mavi su ayak izinin d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi zorunludur. Ayr\u0131ca, uluslararas\u0131 ticaretin yan\u0131nda bir \u00fclkede farkl\u0131 su kategorilerinde yer alan b\u00f6lgeler ve havzalar aras\u0131ndaki sanal su ak\u0131\u015flar\u0131n\u0131n ele al\u0131nmas\u0131, \u00fcretim ve ak\u0131\u015f planlamalar\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 su kaynaklar\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fine \u00f6nemli katk\u0131lar sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Kaynak\u00e7a:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

  • Islam, S.M.F.,  Karim, Z.,(2019). World\u2019s Demand for Food and Water: The Consequences of Climate Change, Desalination – Challenges and Opportunities, IntechOpen, DOI: 10.5772\/intechopen.85919.<\/li>
  • Ana\u00e7, S., \u00d6z\u00e7akal, E., Meng\u00fc, G.P., (2011), Sanal Su Kavram\u0131 ve Su Y\u00f6netiminde \u00d6nemi, Ege \u00dcniversitesi Ziraat Fak. Dergisi, 48 (2): 159-164<\/li>
  • Hoekstra, A .Y., Hung, P.Q., (2002), Virtual water trade: A Quantification of Virtual Water Flows Between Nations In Relation To International Crop Trade, Value of Water Research Report Ser\u0131es NO. 11<\/li>
  • World Wide Fund for Nature (WWF), 2014, T\u00fcrkiye\u2019nin Su Ayak \u0130zi Raporu: Su, \u00dcretim ve Uluslararas\u0131 Ticaret \u0130li\u015fkisi<\/li>
  • Mekonnen, M.M., Hoekstra, A.Y. (2011, National Water Footprint Accounts: The Green, Blue and Grey Water Footprint of Production and Consumption, Value of Water Research Report Series No. 50<\/li><\/ul>\n\n\n\n

    Dipnot:<\/p>\n\n\n\n

    *  1 kilometre k\u00fcp (km3)  <\/sup>10 9<\/sup> metrek\u00fcpe (m3) e\u015fittir.<\/p>\n\n\n\n

    ** 1 gigametrek\u00fcp (Gm3)  1027<\/sup> metrek\u00fcpe (m3) e\u015fittir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Su, ya\u015famsal ve ekonomik faaliyetler a\u00e7\u0131s\u0131ndan ba\u011fl\u0131 oldu\u011fumuz en \u00f6nemli do\u011fal kaynakt\u0131r. Bir \u00fclkede kullan\u0131lan toplam su evsel kullan\u0131m, sanayi ve tar\u0131msal \u00fcretimde kullan\u0131lan su miktar\u0131ndan \u00e7ok daha farkl\u0131 olabilmektedir. T\u00fcketilen bir\u00e7ok \u00fcr\u00fcn ba\u015fka \u00fclkelerde \u00fcretilip ithal edilmi\u015f olabildi\u011fi gibi \u00fclkenin su kaynaklar\u0131yla \u00fcretilen bir\u00e7ok \u00fcr\u00fcn ihra\u00e7 edilerek ba\u015fka \u00fclkelerde t\u00fcketilmi\u015f olabilir. Bu noktada su y\u00f6netiminde su ayak izi ve sanal su ticareti kavramlar\u0131 \u00f6nem kazanmaktad\u0131r.\t<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":1034,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[297,298,149,4],"class_list":["post-1029","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yesil-buyume","tag-sanal-su-ticareti","tag-su-ayak-izi","tag-surdurulebilirlik","tag-yesil-buyume"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1029","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1029"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1029\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1070,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1029\/revisions\/1070"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1034"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1029"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1029"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1029"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}