{"id":1026,"date":"2021-08-24T07:03:23","date_gmt":"2021-08-24T07:03:23","guid":{"rendered":"http:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/?p=1026"},"modified":"2021-08-24T07:03:26","modified_gmt":"2021-08-24T07:03:26","slug":"g20-roma-ilkeleri-cercevesinde-turizmin-gelecegi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kalkinmaguncesi.izka.org.tr\/index.php\/2021\/08\/24\/g20-roma-ilkeleri-cercevesinde-turizmin-gelecegi\/","title":{"rendered":"G20 Roma \u0130lkeleri \u00c7er\u00e7evesinde Turizmin Gelece\u011fi"},"content":{"rendered":"\n

G\u00f6k\u00e7e AYDO\u011eDU<\/strong><\/strong>
Uzman
Mavi B\u00fcy\u00fcme Politikalar\u0131 Birimi<\/em><\/em>
gokce.kalyoncu<\/a>@izka.org.tr<\/a><\/em><\/em><\/p>\n\n\n\n

\u0130nsanlar\u0131n hareket ve etkile\u015fimine dayanmas\u0131 sebebiyle turizm, k\u00fcresel \u00e7apta ya\u015fanan Covid-19 salg\u0131n\u0131ndan en fazla etkilenen sekt\u00f6rlerin ba\u015f\u0131nda gelmektedir. 2019 y\u0131l\u0131nda uluslararas\u0131 turist hareketlili\u011fi 1,5 milyar iken 2020 Mart ay\u0131 itibariyle neredeyse durma noktas\u0131na gelerek %73 azalm\u0131\u015ft\u0131r (UNWTO, 2021). 2021\u2019in ilk \u00e7eyre\u011finde azal\u0131\u015f %83\u2019e ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r (UNWTO, 2021). Ziyaret say\u0131lar\u0131ndaki bu d\u00fc\u015f\u00fc\u015f sekt\u00f6r\u00fcn 1980\u2019lerin sonlar\u0131ndaki seviyelere d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6stermekle birlikte geli\u015ftirilen senaryolar ile salg\u0131n \u00f6ncesi d\u00f6neme ili\u015fkin ziyaret rakamlar\u0131na ula\u015fman\u0131n 2,5 ila 4 y\u0131l aras\u0131 s\u00fcrebilece\u011fi hesaplanmaktad\u0131r (Statista).<\/p>\n\n\n\n

Turizm sekt\u00f6r\u00fcndeki daralma yaratt\u0131\u011f\u0131 zincirleme etki ile tedarik zinciri i\u00e7indeki di\u011fer sekt\u00f6rleri de etkilemi\u015f ve do\u011frudan turizm sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 etkinin 3 kat\u0131 oran\u0131nda kayba yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r (OECD, 2021). Salg\u0131n, sekt\u00f6rde 100 ila 120 milyon istihdam kayb\u0131 riski do\u011fururken \u00f6zellikle kad\u0131nlar, gen\u00e7ler ya da kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fanlar gibi dezavantajl\u0131 grupta yer alan bireyler \u00fczerinde daha y\u0131k\u0131c\u0131 etkilere yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Covid-19\u2019un ekonomide neden oldu\u011fu olumsuz sonu\u00e7lar yan\u0131nda salg\u0131n nedeniyle ya\u015fanan k\u0131s\u0131tlamalar ile azalan hareketlilik, \u00e7evre kirlili\u011finde azalma, hava ve su kalitesindeki iyile\u015fme turizmin toprak, su gibi yenilenemeyen do\u011fal kaynaklar \u00fczerindeki etkisi \u00fczerine e\u011filmeyi gerekli k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle h\u0131zl\u0131 ve plans\u0131z b\u00fcy\u00fcmenin yaratt\u0131\u011f\u0131 olumsuz etkilerin sonucu olarak turizm stratejilerinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nma hedefleri ile uyumlu hale getirilmesi \u00f6nem kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Turizm sekt\u00f6r\u00fcnde salg\u0131n\u0131n yaralar\u0131n\u0131 sarmaya ek olarak daha iyi bir normal in\u015fa etmek ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kapsay\u0131c\u0131 b\u00fcy\u00fcmenin yeniden ba\u015flat\u0131lmas\u0131 temalar\u0131yla 2021 May\u0131s ay\u0131nda G20 \u00fclkeleri taraf\u0131ndan sekt\u00f6r\u00fcn gelece\u011fine ili\u015fkin \u201cG20 Roma \u0130lkeleri\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan bir yol haritas\u0131 haz\u0131rlanm\u0131\u015f ve bu \u00e7er\u00e7evede yedi politika alan\u0131 tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

1. G\u00fcvenli hareketlilik<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu politika alan\u0131n\u0131n vurgusu seyahate olan g\u00fcveni geri kazanma ve s\u00fcrd\u00fcrmedir. Seyahatin \u00e7ok uluslu boyutu seyahate g\u00fcvenin yeniden kazan\u0131labilmesi i\u00e7in \u00fclkeler aras\u0131 i\u015fbirli\u011fini beraberinde getirmektedir. Bu i\u015fbirli\u011finde temel gereksinimlerin ba\u015f\u0131nda hareket ve var\u0131\u015f \u00fclkelerindeki sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenlik durumu hakk\u0131nda do\u011fru ve \u015feffaf bilgilerin sa\u011flanmas\u0131 ve payla\u015f\u0131lmas\u0131 gelmektedir. Ek olarak ziyaret edilen \u00fclkelerde turistlere y\u00f6nelik k\u0131s\u0131tlamalar, sa\u011fl\u0131k ve acil servis hizmetlerine eri\u015fim, sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenlik protokolleri, iptal se\u00e7enekleri, sigorta kapsam\u0131 ve geri d\u00f6n\u00fc\u015f konusunda \u015feffaf ve kapsay\u0131c\u0131 bilgi edinebilmeye imk\u00e2n sa\u011flanmas\u0131 \u00f6nemlidir. A\u015f\u0131lar\u0131n etkisinin kan\u0131tlanmas\u0131 ile birlikte g\u00fcvenli seyahat i\u00e7in test ve a\u015f\u0131 sertifikasyonu konusunda ortak uluslararas\u0131 yakla\u015f\u0131mlar \u00fczerinde anla\u015fmaya var\u0131lmas\u0131 sekt\u00f6re y\u00f6nelik yol haritas\u0131 kapsam\u0131nda \u00f6nerilen konular aras\u0131ndad\u0131r.  Avrupa Birli\u011fi \u00fclkelerinde uygulanan dijital ye\u015fil sertifika bu ad\u0131mlar\u0131n \u00f6rne\u011fidir. G\u00fcvenli hareketlilik politikas\u0131nda turistlere ger\u00e7ek zamanl\u0131 bilgi sa\u011flayan mobil uygulamalar \u00f6nemli ara\u00e7lard\u0131r. Bu uygulamalar ziyaret\u00e7ilerden geri bildirim alarak gelecekteki ziyaretleri daha iyi planlama y\u00f6n\u00fcnde s\u00fcre\u00e7 tasar\u0131mlar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesini de m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

2. Kriz y\u00f6netimi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Krizden ka\u00e7\u0131nma ve kriz y\u00f6netimi i\u00e7in \u00f6nemli hususlar\u0131n ba\u015f\u0131nda krize kar\u015f\u0131 reaktif yakla\u015f\u0131m yerine proaktif bir yakla\u015f\u0131m izlemek gelmektedir (Aldao vd. 2021). Turizm sekt\u00f6r\u00fcnde krizleri ba\u015far\u0131yla y\u00f6netebilmek i\u00e7in bir strateji belgesinin haz\u0131rlanm\u0131\u015f olmas\u0131, bu stratejide acil durum eylemleri, eylemlerden sorumlu yap\u0131lar tan\u0131mlanmas\u0131, stratejinin b\u00fct\u00fcn payda\u015flarla isti\u015fare i\u00e7inde ve krizlerden al\u0131nan dersler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda haz\u0131rlanm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n \u00f6nemi toplant\u0131da vurgulanan konular aras\u0131ndad\u0131r (OECD, 2021). Kriz durumlar\u0131ndan etkilenen turistlerin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in bilgi verme ve yard\u0131m sa\u011flama ad\u0131mlar\u0131n\u0131n tan\u0131mlanmas\u0131, ihtiya\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131lamaya y\u00f6nelik mobil uygulamalar\u0131n devreye al\u0131nmas\u0131 \u00f6nerilmektedir. Ziyaret\u00e7ilere ek olarak turizm de\u011fer zinciri i\u00e7erisinde yer alan i\u015fletmeler ve \u00e7al\u0131\u015fanlar i\u00e7in gereken deste\u011fi sa\u011flamak sekt\u00f6r\u00fcn temel yap\u0131s\u0131n\u0131 koruma bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemlidir. Covid-19 s\u00fcreci bu alanda devlet deste\u011finin \u00f6nemini ortaya koymu\u015ftur. Bilgi y\u00f6netimi kriz y\u00f6netiminde \u00f6nemli role sahip oldu\u011fu i\u00e7in krizin etkilerini hafifletmede stratejik ileti\u015fim ve medyadan etkin \u015fekilde yararlan\u0131lmas\u0131, ileti\u015fimin a\u00e7\u0131k ve tutarl\u0131 olmas\u0131 da vurgulanan konular aras\u0131nda yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

3. Sekt\u00f6r\u00fcn diren\u00e7li hale getirilmesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Turizm sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn b\u00fcy\u00fck d\u0131\u015f \u015foklar kar\u015f\u0131s\u0131nda direncinin zay\u0131f oldu\u011fu ve krizlerin turizm \u00fczerindeki \u201cfel\u00e7 edici etkileri\u201d sekt\u00f6r\u00fcn krizlerle ba\u015fa \u00e7\u0131kabilme kapasitesinin zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131na vurgu yapmaktad\u0131r (Ntounis vd., 2020). 2003\u2019teki SARS ve 2009\u2019daki k\u00fcresel finansal kriz ile k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda daha b\u00fcy\u00fck hasara neden olan Covid-19 turizm sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc diren\u00e7li hale getirme zorunlulu\u011funu ortaya koymu\u015ftur (Statista). Salg\u0131n\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc etkisi yeni pazar ve \u00fcr\u00fcnlere uyarlanmay\u0131 gerektirmektedir. Toparlanma s\u00fcrecinde \u00f6zellikle i\u00e7 turizme ve yak\u0131n pazarlara odaklanma \u00f6nemli bir role sahip olacakt\u0131r. Diren\u00e7lilik s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ekosistem y\u00f6netiminin de anahtar\u0131 kabul edildi\u011finden yerel ve ulusal d\u00fczeyde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir turizm oda\u011f\u0131nda orta ve uzun d\u00f6nem vizyona sahip bir strateji haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131n, sekt\u00f6r\u00fcn performans\u0131n\u0131n ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011finin izlenmesinin diren\u00e7lili\u011fi art\u0131rmadaki \u00f6nemi toplant\u0131da vurgulanan konular aras\u0131nda yer alm\u0131\u015ft\u0131r (Burini, 2021). Salg\u0131n\u0131n neden oldu\u011fu kriz kar\u015f\u0131s\u0131nda h\u00fck\u00fcmetlerin destek programlar\u0131 kritik olmakla birlikte d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmde yenilik\u00e7i ruh ve giri\u015fimcilik kapasitesi \u00f6nem kazand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in sekt\u00f6rde arz y\u00f6nl\u00fc k\u0131r\u0131lganl\u0131klar\u0131n bertaraf\u0131na y\u00f6nelik olarak bilgi ve beceri seviyesinin art\u0131r\u0131lmas\u0131, dijitalle\u015fme benzeri konularda eylemler geli\u015ftirilmesi ve t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fmalarda sekt\u00f6r temsilcilerinin yak\u0131n i\u015fbirli\u011fi \u00f6nerilmektedir (Machiavelli, 2021).<\/p>\n\n\n\n

4. Kapsay\u0131c\u0131l\u0131k<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Salg\u0131n sonras\u0131 sekt\u00f6r\u00fcn yeniden in\u015fa edilmesi, faydalar\u0131n daha geni\u015f \u015fekilde payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve etkilerin yerel topluluklar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in y\u00f6netildi\u011fi kapsay\u0131c\u0131 bir sekt\u00f6r yaratma arzusuyla ili\u015fkilendirilmektedir. Yerel yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131 destekleyen ziyaret\u00e7i deneyimlerinin inovasyon ile birle\u015ftirilmesi, yarat\u0131c\u0131 tematik pazarlama kampanyalar\u0131 geli\u015ftirilmesi,  k\u00fclt\u00fcrel ve topluluk temelli turizm giri\u015fimlerinin desteklenmesi turizmin faydalar\u0131n\u0131 yayan \u00f6neriler aras\u0131nda say\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Kapsay\u0131c\u0131l\u0131k ba\u011flam\u0131nda sekt\u00f6rde istihdam edilenler i\u00e7in insana yak\u0131\u015f\u0131r i\u015f vurgusu ile \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131n\u0131n belirlenmesi ve herkese e\u015fit f\u0131rsatlar sunulmas\u0131 ile daha adil bir kalk\u0131nma modeli beklentisi bulunmaktad\u0131r. H\u00fck\u00fcmet, i\u015fveren ve i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctleri aras\u0131nda sosyal diyalog art\u0131r\u0131larak adil istihdam, i\u015f g\u00fcvenli\u011fi, i\u015f\u00e7i sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 alanlar\u0131nda iyile\u015fmelerin kapsay\u0131c\u0131l\u0131\u011fa olumlu etkileri toplant\u0131da ifade edilen konulardand\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Kapsay\u0131c\u0131l\u0131k konusunda \u00f6nemli di\u011fer grup mikro ve k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletmelerdir. Turizm tedarik zinciri i\u00e7inde yer alan yerel g\u0131da, mal ve hizmet \u00fcreticilerini de kapsayacak \u015fekilde de\u011fer zinciri analizleri ile en fazla etkiyi yaratacak akt\u00f6rlerin belirlenmesi ve \u00f6ncelikli olarak desteklenmesi kapsay\u0131c\u0131l\u0131k ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda \u00f6nerilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

5.Ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Turizm sekt\u00f6r\u00fc, sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir kayna\u011f\u0131 olarak salg\u0131n riskini art\u0131rmakta ve yenilenemeyen kaynaklar\u0131 yo\u011fun olarak t\u00fcketmektedir (G\u00f6ssling vd., 2020). Bu nedenle turizm politikalar\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik prensiplerini i\u00e7ermesi ve vizyon ve strateji belgelerinde s\u0131f\u0131r ya da d\u00fc\u015f\u00fck karbon, d\u00fc\u015f\u00fck kaynak kullan\u0131m\u0131 ve at\u0131k \u00fcretiminin azalt\u0131lmas\u0131 ile biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fi koruma ve do\u011fal \u00e7evrenin bozulmas\u0131n\u0131 \u00f6nleme konusunda hedeflere yer verilmesi \u00f6ne \u00e7\u0131kan konular aras\u0131ndad\u0131r. \u0130\u015fletmelerde uygulanan \u00e7evre y\u00f6netim sistemlerinin sistematik hale getirilmesi, \u00e7evre y\u00f6netimi konusunda rehberlik sa\u011flanmas\u0131 ve destekleyici e\u011fitimler d\u00fczenlenmesi, iyi uygulama \u00f6rneklerinin te\u015fvik edilmesi eylem \u00f6nerileri aras\u0131nda yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca hassas alanlar i\u00e7in arazi kullan\u0131m planlamas\u0131, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ula\u015f\u0131m giri\u015fimleri (bisiklet yollar\u0131, ak\u0131ll\u0131 mobilite gibi), kirlilikle m\u00fccadele ve \u00e7\u00f6p atma al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmeye y\u00f6nelik kampanyalar, k\u00fclt\u00fcrel alanlarda g\u00fcr\u00fclt\u00fc kirlili\u011fi ile m\u00fccadeleye y\u00f6nelik eylemler, konaklama sekt\u00f6r\u00fc i\u00e7in su y\u00f6netimi, enerji verimlili\u011fi ve geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm planlar\u0131 haz\u0131rlanmas\u0131 da eylem \u00f6nerileri olarak toplant\u0131da vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r (OECD, 2021).<\/p>\n\n\n\n

6. Dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Covid-19 salg\u0131n\u0131 turizmde temass\u0131z ileti\u015fim, sanal deneyimler, \u00e7evrim i\u00e7i sat\u0131n alma ve i\u015flemler gibi dijital e\u011filimlerin h\u0131zlanmas\u0131na neden olmakla birlikte dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmde teknoloji odakl\u0131 b\u00fcy\u00fck \u015firketler ile geleneksel mikro ve k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletmeler aras\u0131nda e\u015fit \u015fartlara sahip olmamaktan kaynaklanan b\u00fcy\u00fck u\u00e7urumlar\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermi\u015ftir. Dijital teknolojilerin turizm sekt\u00f6r\u00fcnde faaliyet g\u00f6steren mikro ve k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletmelerde uygulanmas\u0131 \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engellerden biri finansman eksikli\u011fidir. Sekt\u00f6r kurulu\u015flar\u0131 ve yerel a\u011flarla birlikte \u00e7al\u0131\u015farak mikro ve k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletmeleri dijital kapasitelerini geli\u015ftirme konusunda cesaretlendirmek i\u00e7in h\u00fck\u00fcmetlerin kredi ve te\u015fvikler, vergi indirimleri, kulu\u00e7ka merkezleri, h\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131lar, ment\u00f6rl\u00fck gibi f\u0131rsatlar ile destekleyici bir ortam olu\u015fturmas\u0131n\u0131n \u00f6nemi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Turizmde dijitalle\u015fmenin ba\u015far\u0131ya ula\u015fmas\u0131nda i\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fcn dijital yetkinlikleri kilit \u00f6neme sahip oldu\u011fundan \u00f6ncelikle sekt\u00f6rde dijital beceriler ve ihtiya\u00e7lar hakk\u0131nda g\u00fcvenilir veriler elde edilmesi \u00f6nerilmektedir. \u0130htiya\u00e7lara y\u00f6nelik stratejinin geli\u015ftirilmesinin, bunun da turizm sekt\u00f6r\u00fc ile e\u011fitim-\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131n\u0131n yak\u0131n i\u015fbirli\u011finde yap\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6nemi vurgulanmaktad\u0131r (OECD, 2021).<\/p>\n\n\n\n

7. Yat\u0131r\u0131m ve altyap\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir turizm ekonomisi in\u015fa etme eylemi, sekt\u00f6r\u00fcn ve yerel topluluklar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in uygun, gerekli ve kaliteli altyap\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131n\u0131 gerektirmektedir. Dayan\u0131kl\u0131 ve kapsay\u0131c\u0131 bir turizm ekonomisine ge\u00e7i\u015fte yat\u0131r\u0131m ve altyap\u0131n\u0131n finansman\u0131 i\u00e7in kaynak yaratma kritik konular\u0131n ba\u015f\u0131nda gelmektedir. Kaynak yaratma s\u00fcrecinde \u00f6ncelikle s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir turizm yat\u0131r\u0131mlar\u0131na elveri\u015fli bir ortam sa\u011flanmas\u0131 bunun i\u00e7in de ticaret ve yat\u0131r\u0131m gibi farkl\u0131 alanlarda geli\u015ftirilen politikalar\u0131n turizm sekt\u00f6r\u00fc ile koordineli eylemler i\u00e7ermesinin \u00f6nemi vurgulanmaktad\u0131r. S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir turizm eylem planlar\u0131 haz\u0131rlan\u0131rken faaliyetler ile tutarl\u0131 olarak maliyetlerin ve finansman i\u00e7in olas\u0131l\u0131klar\u0131n (\u00f6zel sekt\u00f6r finansman\u0131 ve kamu-\u00f6zel sekt\u00f6r ortakl\u0131klar\u0131 gibi) belirlenmesi \u00f6nerilmektedir. Turizm planlamas\u0131nda y\u00f6neti\u015fim yap\u0131lar\u0131na ve politika olu\u015fumuna \u00f6zel sekt\u00f6r kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n yat\u0131r\u0131mlarda \u00f6zel sekt\u00f6r finansman\u0131 veya sponsorlu\u011funu sa\u011flamaya yard\u0131mc\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131n da alt\u0131 \u00e7izilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Kaynak\u00e7a:<\/strong><\/p>\n\n\n\n